kimi mjedisi

  • View
    196

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of kimi mjedisi

Sfidat per reduktimin e lendeve ushqyese (N,P) ne ShqiperiMinistria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit te Ujerave

Tirane, 14 Shtator 20101

Menaxhimi i Ujerave ne Shqiperi

Situata mjedisore Legjislacioni mjedisor Monitorimi i ujerave Sfidat per te ardhmen

2

Situata mjedisore Burimi kryesor i ndotjes se ujerave siperfaqesore

jane shkarkimet e ujerave urbane te paperpunuara, i ujerave te patrajtuara te aktiviteteve te ndryshme tregtare dhe industriale si dhe depozitimi i mbetjeve te ngurta urbane. Ujerat siperfaqesore prane zonave urbane vleresohen te ndorura me lende organike e lende ushqyese qe e kane origjinen kryesisht nga ujerat urbane te patrajtura3

Situata mjedisoree ndotjes se zonave urbane dhe industriale, kane karakteristikat e ujrave natyrore, por cilesia e tyre demtohet ne rrjedhjet e poshtme. Ndotesit organike jane prezent ne lumenjte qe kalojne permes fushave te naftes dhe prane impianteve te rafinerive. Ujerat bregdetare jane kryesisht te paster, perve zonave bregdetare ku kemi shkarkime te ndotura urbane. Ndotja e ujerave siperfaqesore nga shkarkimet industriale, eshte zvogeluar dhe kemi permiresim te cilesise se tyre krahasuar me ate te 15 viteve me pare. Arsyeja: mbyllja e shume aktiviteteve industriale si dhe perdorimi i kufizuar i 4 kimikateve ne sektorin e bujqesise Rrjedhjet e siperme te lumenjeve, larg nga burimet

Legjislacioni kombetar-ujerat Ligji Nr 8093, dat 21.03.1996 Pr Rezervat Ujore Ligj nr.9115, dat 24.7.2003 Pr trajtimin mjedisor t

5

ujrave t ndotura Ligji Nr 8905, dt 6.06.2002, Per mbrojtjen e Mjedisit detar nga ndotjet dhe demtimi Ligji Nr 9103, dt 10.07.2003 Per mbrojtjen e liqeneve nderkombetare. Ligji nr. 8690 date 26.10.2000 Per aderimin e Republikes se Shqiperise ne Konventen per Mbrojtjen e Mjedisit Detar dhe te Rajonit Bregdetar te Mesdheut. Konventa e Barcelones dhe 6 protokollet e saj. VKM Nr. 177 date 31.3.2005 Per normat e lejuara te shkarkimeve te lengeta dhe kriteret e zonimit te mjediseve ujore prites

Perafrimi i legjislacionit kombetar Nen asistencen e Projektit INPAEL CARDS 2006, per Zbatimin e

Planit Kombetar te Perafrimit te Legjislacionit Mjedisor, eshte hartuar draft ligji Pr menaxhimin e ujrave Ky draft ligj transpozon Direktivn 2000/60/EC q krijon kuadrin pr veprimin e Komunitetit n fushn e politiks pr ujrat, amenduar me Vendimin 2455/2001/EC, Direktivn 2008/32/EC dhe Direktivn 2008/105/EC. Draft ligji transpozon gjithashtu Direktivn 2006/118/EC pr mbrojtjen e ujrave nntoksore nga ndotja dhe prkeqsimi, dhe Direktivn 2007/60/EC pr vlersimin dhe menaxhimin e rreziqeve nga prmbytjet. Eshte hartuar plani i zbatimit t Direktives Kuadr pr Ujin 2000/60/EC dhe Direktives se Nitrateve. Kostot totale t zbatimit prbhen nga kostot kapitale prej 5.4 milion Eurosh si edhe kostot operative(periodike) n vlern prej 524,000 Euro n vit. 6

Monitorimi i ujeraveSistemi i monitorimit te ujerave siperfaqesore perfshin: Monitorimin e cilesise se ujerave te lumenjve dhe liqeneve Monitorimin e cilesise s ujrave bregdetare t larjes Monitorimin e ndikimit te shkakimeve t lengeta urbane n cilesine e ujerave siprfaqsore (lumenj dhe zona bregdetare) Cilsia e ujrave t lumenjve Vlersimi i cilesise se ujrave te lumenjve Drin, Buna, Mat, Erzen, Ishm, Shkumbin, Seman dhe Vjose eshte kryer ne 30 stacione lumore ne baze te rezultateve te parametrave fiziko-kimike (alkaliniteti, pH, temperatura, amonjakut, nitrite, nitrate, fosfateve, fosfori total, nevoja kimike pr oksigjen, oksigjenit te tretur, nevoja biologjike pr oksigjen).Monitorimi realizohet nga Instituti 7 Energjise Ujit dhe Mjedisit

Monitorimi i ujeraveCilsia e ujrave bregdetare t larjes Vleresimi i cilesis s ujrave bregdetare t larjes kryhet nga Instituti i Shendetit Publik per treguesit mikrobiologjike, Coliformet fekale (FC) dhe Enterococun Intestinal (IE) n 72 stacione monitorimi n zonat me te frekuentuara gjate sezonit te plazhit n gjithe bregdetin tone. Ndotja e ujerave bregdetare vjen kryesisht nga shkarkimet urbane Zonat bregdetare me cilesine me te mire mikrobiologjike te ujerave te larjes jane zona e Dhermiut, Himares, Borshit, Velipojes, Shengjinit, zona e Jonufrit dhe e Radhimes ne Vlore dhe zona bregdetare e Sarandes me perjashtim te zones ku shkarkohet hidrovori ne kanalin e ukes. Vleresimi i cilesise se ujerave bregdetare per vitin 20098

39% cilesi shume e mire, 14 % cilesi e mire, 4% cilesi e mjaftueshme,43% cilesi e dobet

Ne qytet Kavaje, Vlore dhe Pogradec jane ndertuar impiante per

Monitorimi i ujeraveShkarkimet urbane Monitorimi i ndikimit te shkakimeve t lengeta urbane n cilesine e ujerave siprfaqsore realizohet nga Agjencia e Mjedisit dhe Pyjeve ne 35 stacione te shperndara n 8 qytete kryesore te vendit per treguesit: Treguesit e ndotjes kimike: Nevoja Kimike per Oksigjen (NKO), Nevoja Biologjike per Oksigjen (NBO5), NH4, NO2 ,NO3 , P- PO4 , P-total, temperatura, pH, saliniteti, oksigjeni i tretur, lendet ne pezulli Treguesit e ndotjes mikrobiale : Koliform fekale, Streptokok fekal9

Monitorimi i ujerave Rezultatet e monitorimit tregojne se lumenjte tan po shkon drejt nj cilsie mesatare. Ujrat e lumenjve Drin dhe Mat jane te cilesis s mir, kurse ujrat e lumenjve Seman, Shkumbin, Erzen dhe Vjos jan t cilsis mesatare me tendenc te qndrueshme. Pellgu i lumit Ishm, si dhe ujrat e lumit Gjanic vazhdojn t jen me nivelin m t lart ndots. Shkarkimet e lngta urbane t patrajtuara kan ndikim te dukshem dhe te qendrueshem n cilsin e ujrave siprfaqsore. Ujrat e lumit t Tirans dhe Lans pas shkarkimit t kolektorve, t lumit Ishm, Gjanic, kanali i ujrave rurale Plepa n Durrs si dhe zonat bregdetare n Porto Romano (Durrs) dhe n Pyllin e Sods (Vlor) pas shkarkimit t hidrovorve, jan zonat ujore me prmbajtje t lart t ndotjes 10 organike dhe baktereologjike.

Monitorimi i ujerave Segmentet ujore, qe korespondojne me pjesen e lumenjve para

se te futen ne zonat e banuara, jane te cilesis s mir e t knaqshme. Problematike jane zonat ujore te lumenjve qe kalojne afr qndrave te banuara dhe zonave urbane te mbipopulluara, si pasoje e rritjes se shkarkimeve te ujrave urbane e industriale. Permbajtja e lendeve organike dhe e amonjakut eshte brenda normave te lejuara (klasa e trete, cilsi e knaqshme) ne 14 stacione lumore nga 24 te monitoruara, ose 58%. Ndikimi i shkarkimeve urbane ne cilesine e ujerave te lumenjve eshte i drejtperdrejte ne stacionet pas shkarkimit te kolektoreve. Gjendja paraqitet me shqetesuese ne segmentet lumore qe kalojne ne qytetin e Tirans. Ujerat e Lumit t Tiranes dhe 11 Lanes si dhe ujrat e Lumit Ishem paraqiten me nivelin m t

Monitorimi i ujeravePermbajtja e NKO Mesatarja 2009

120 100 80 60 40 20 0

8 10 00 1

77 53 32 14 26 10 7 49 39 0 0 .0 .8 4. 5. 6 6 19 1 1 6 18 2 1 0 17 13 2

38 32

T1 T2 T3 L1 L2 L3 E1 E2 H1 H2 H3 K1 K2 Dr1 Dr2 F1 F2 F3 EL1 EL2 EL3 D4 Le1 Le3 ma r IS IS IS No

Stacionet

12

1312.00 10.00 16.00 14.00 2.00 0.00 8.00 6.00 4.00

0. 05 5. 01 8. 26 14 . 1575 .1 1 11 .1 3 8. 4 7. 8 91

0. 38

Monitorimi i ujerave

0. 2 0. 5 31

Permbajtja NH4

Stacionet

0. 01 0. 3 0 0. 26 0 0. 15 01 81 .9 7 0. 1 0. 5 38 0. 0 0.4 57 0. 09 2. 75 0. 21 2. 00

Mesatarja 2009

T1 T2 T3 L1 L2 L3 E 1 E IS 2 H IS 1 H IS 2 H 3 K 1 K 2 D r1 D r2 F1 F2 F E3 L E1 L2 E L3 D 4 Le 1 N Le 3 or m a7. 50

Monitorimi i ujeravePermbajtja e NBO5

60 50 40 30 20 10 05 14 25 9

56

54

30 19 19 4 5 5 0 2.0 2.0 2. 3. 18 10 7 3 8 5

33

8

9.0 4

0

L3 E 1 E IS 2 H IS 1 H IS 2 H 3 K 1 K 2 D r1 D r2 F1

T1 T2

T3 L1

F2 F3

L2

L1

L2

Stacionet

14

L3 D 4 Le 1 Le N 3 or m a

E

E

E

Monitorimi i ujeravePermbajtja e nitrateve sht ne vlera m t ulta se norma e lejuara