of 47 /47
i KERANGKA AMALAN JAMINAN KUALITI BAGI PELAKSANAAN PENGAKREDITAN PEMBELAJARAN BERASASKAN PENGALAMAN TERDAHULU (ACCREDITATION OF PRIOR EXPERIENTIAL LEARNING) DI MALAYSIA HILSHA BINTI HASHIM Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan Ijazah Sarjana Pendidikan Teknik dan Vokasional Fakulti Pendidikan Teknikal dan Vokasional Universiti Tun Hussein Onn Malaysia JULAI 2012

KERANGKA AMALAN JAMINAN KUALITI BAGI PELAKSANAAN … · yang melibatkan identifikasi, dokumentasi dan penilaian pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu yang diperolehi melalui

Embed Size (px)

Text of KERANGKA AMALAN JAMINAN KUALITI BAGI PELAKSANAAN … · yang melibatkan identifikasi, dokumentasi...

i

KERANGKA AMALAN JAMINAN KUALITI BAGI PELAKSANAAN

PENGAKREDITAN PEMBELAJARAN BERASASKAN PENGALAMAN

TERDAHULU (ACCREDITATION OF PRIOR EXPERIENTIAL LEARNING)

DI MALAYSIA

HILSHA BINTI HASHIM

Tesis ini dikemukakan sebagai

memenuhi syarat penganugerahan

Ijazah Sarjana Pendidikan Teknik dan Vokasional

Fakulti Pendidikan Teknikal dan Vokasional

Universiti Tun Hussein Onn Malaysia

JULAI 2012

v

ABSTRAK

Pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu atau

accreditation of prior experiential learning (APEL) adalah satu proses sistematik

yang melibatkan identifikasi, dokumentasi dan penilaian pembelajaran berasaskan

pengalaman terdahulu yang diperolehi melalui pembelajaran formal, bukan formal

atau tidak formal. Namun begitu, APEL masih lagi di dalam proses pembangunan

sistem pelaksanaan yang lengkap. Justeru itu, kajian ini memberi fokus kepada

pembangunan kerangka amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan sistem APEL di

Malaysia di samping mengenalpasti domain amalan jaminan kualiti yang terlibat.

Kajian kuantitatif berbentuk deskriptif ini menggunakan instrumen soal selidik yang

ditriangulasikan dengan instrumen temubual. Seramai 62 orang sampel daripada 80

orang populasi menjawab soal selidik yang diedarkan ke 6 buah lokasi iaitu MQA,

OUM, UNIRAZAK, AeU, UKM dan UTM serta 3 orang pakar dari UNIRAZAK,

OUM dan MQA dipilih untuk ditemu bual bagi menyokong dapatan kajian.

Seterusnya, data yang dikumpulkan dianalisis berbantukan perisian Statistical

Packages for Social Sciences (SPSS) versi 17. Dapatan kajian mendapati 10 domain

yang dikaji jaminan kualitinya bagi pelaksanaan sistem APEL di Malaysia

mempunyai kepentingan. Hasil pemeringkatan mengikut kepentingan adalah bermula

dengan penubuhan sistem rekod pelajar, perkhidmatan sokongan calon,

pembangunan kurikulum, peruntukan sumber, pembiayaan proses, polisi institusi,

pendekatan kualiti, penilaian proses penyediaan, pemilihan pegawai penilai dan

kaedah penilaian. Selain itu, sebuah kerangka amalan jaminan kualiti bagi

pelaksanaan sistem APEL telah dibangunkan di akhir kajian ini melalui hasil

maklum balas responden dan sintesis hasil analisis. Pengkaji berharap agar satu

kajian Delphi yang terancang dijalankan bagi memantapkan lagi kerangka amalan

jaminan kualiti ini dalam usaha untuk membentuk satu panduan piawai bagi

pelaksanaan amalan jaminan kualiti dan hasilnya boleh diguna bersama di Malaysia.

vi

ABSTRACT

Accreditation of Prior Experiential Learning (APEL) is a systematic process that

involves identification, documentation and assessment of prior experiential learning.

The learning maybe gained from formal, non-formal or informal learning. However,

APEL is still under a development process, in order to achieve effective

implementation system. Therefore, this study focuses on the development of quality

assurance practice framework for the implementation of the APEL in Malaysia in

besides to identify domains involved in quality assurance practices. This quantitative

research using questionnaires which were later triangulated with interviews. 62

respondents from 80 populations answered the questionnaires that were distributed to

6 different locations, namely MQA, OUM, UNIRAZAK, AeU, UKM and UTM.

Furthermore, 3 experts from UNIRAZAK, OUM and MQA were chosen for the

interview. Next, the collected data has been analyzed using SPPS (Statistical

Packages for Social Sciences) version 17. The findings in this research indicate that

10 domains being studied for implementation of quality assurance in Malaysia APEL

has the importance. The result of a ranking in order of importance starting with the

establishment of student records, candidate support services, curriculum

development, resource allocation, funding processes, institutional policies, quality

approach, the evaluation process of the preparation, selection of assessment officer

and assessment methods. In addition, a framework for the implementation of quality

assurance practices APEL system has been developed at the end of this study through

the result of the respondents and the synthesis of analytical results. Researchers hope

that a well-planned Delphi study undertaken to strengthen the framework of quality

assurance practices in an effort to develop a standard guide for the implementation of

quality assurance practices and the results can be used in Malaysia.

vii

KANDUNGAN

PENGESAHAN STATUS LAPORAN PROJEK SARJANA

HALAMAN JUDUL i

HALAMAN PERAKUAN ii

HALAMAN DEDIKASI iii

HALAMAN PENGHARGAAN iv

ABSTRAK v

ABSTRACT vi

KANDUNGAN vii

SENARAI JADUAL xii

SENARAI RAJAH xiii

SENARAI SIMBOL/ SINGKATAN/ TATANAMA/ ISTILAH xiv

SENARAI LAMPIRAN xvi

BAB 1 PENDAHULUAN

1.1 Pengenalan 1

1.2 Latar Belakang Masalah 3

1.3 Pernyataan Masalah 6

1.4 Tujuan Kajian 7

1.5 Objektif Kajian 8

1.6 Persoalan Kajian 8

1.7 Skop Kajian 8

1.8 Kepentingan Kajian 8

viii

1.9 Batasan Kajian 9

1.10 Kerangka Konsep 9

1.11 Definisi Istilah 11

1.12 Rumusan 16

BAB 2 KAJIAN LITERATUR

2.1 Pengenalan 17

2.2 Pembelajaran Sepanjang Hayat 18

2.3 Agensi Kelayakan Malaysia (MQA) 21

2.4 Kerangka Kelayakan Malaysia (MQF) 22

2.5 Kualiti 22

2.6 Pengurusan Kualiti 23

2.7 Teori Jaminan Kualiti 24

2.8 Keperluan Jaminan Kualiti Dalam Pendidikan Tinggi 25

2.9 Faktor Jaminan Kualiti Pendidikan Tinggi Di Malaysia 25

2.10 Kriteria Dan Standard Jaminan Kualiti IPTA 26

2.10.1 Visi, Misi, Dan Matlamat Pendidikan 27

2.10.2 Reka Bentuk Dan Penyampaian Kurikulum 27

2.10.3 Pemilihan Dan Khidmat Sokongan Pelajar 28

2.10.4 Penilaian Pelajar 28

2.10.5 Staf Akademik 28

2.10.6 Sumber Pendidikan 29

2.10.7 Pemantauan Dan Semakan Semula Program 29

2.10.8 Kepemimpinan, Governan Dan Pentadbiran 30

2.10.9 Penambahbaikan Kualiti Berterusan 30

2.11 Kriteria Dan Standard Jaminan Kualiti JPK 30

2.12 Model Awal Jaminan Kualiti Pusat Pendidikan Berterusan

UTHM

32

ix

2.13 Jaminan Kualiti Dalam Latihan Teknikal Berterusan 33

2.14 Kepentingan Kriteria Dan Standard Amalan Jaminan

Kualiti Latihan Teknikal Berterusan

34

2.15 Konsep Akreditasi 35

2.16 Sistem Penilaian 36

2.16.1 Penilaian Formatif 37

2.16.2 Penilaian Sumatif 37

2.17 Standard Bagi Jaminan Kualiti Dalam Penilaian Kredit

Pembelajaran

37

2.18 Definisi Pengakreditan Pembelajaran Berasaskan

Pengalaman Terdahulu (APEL)

38

2.19 Definisi Pengiktirafan Pembelajaran Terdahulu (RPL) 39

2.20 Sejarah Apel 41

2.21 APEL Di Luar Negara 41

2.21.1 APEL di Amerika Syarikat 42

2.21.2 APEL di Australia 43

2.21.3 APEL di United Kingdom 44

2.21.4 APEL di Afrika Selatan 44

2.22 Pengiktirafan Pembelajaran Terdahulu Di Malaysia 45

2.22.1 APEL di OUM, UNIRAZAK dan WOU 46

2.23 Pembelajaran Pengalaman Berasaskan Model Kolb 46

2.24 Proses Penilaian Bagi Prior Learning Assessment 48

2.25 Rumusan 49

BAB 3 METODOLOGI KAJIAN

3.1 Pengenalan 50

3.2 Reka bentuk kajian 51

3.3 Kerangka Operasi Kajian 54

x

3.4 Lokasi Kajian 56

3.5 Populasi dan Persampelan kajian 56

3.6 Instrumen Kajian 58

3.6.1 Soal Selidik 58

3.6.2 Temu Bual 60

3.7 Kajian Rintis 60

3.7.1 Kesahan item Soal Selidik 61

3.8 Kaedah Pengumpulan Data 63

3.9 Kaedah Analisis Data 63

3.10 Pengkodan dalam Data Temu Bual 64

3.11 Andaian Kajian 64

3.12 Kronologi kajian 65

3.13 Rumusan 66

BAB 4 ANALISIS DATA

4.1 Pengenalan 67

4.2 Profil responden 68

4.3 Analisis dapatan kajian 69

4.3.1 Tahap kepentingan jaminan kualiti dalam domain

yang diamalkan bagi pelaksanaan APEL di

Malaysia

70

4.3.1.1 Polisi institusi 72

4.3.1.2 Peruntukan sumber (fizikal, kewangan dan manusia) 73

4.3.1.3 Pemilihan pegawai penilai 73

4.3.1.4 Pembiayaan proses APEL 74

4.3.1.5 Perkhidmatan sokongan untuk calon APEL 75

4.3.1.6 Penilaian proses penyediaan APEL 76

4.3.1.7 Kaedah penilaian APEL 77

xi

4.3.1.8 Penubuhan sistem rekod pelajar 78

4.3.1.9 Pembangunan kurikulum APEL 79

4.3.1.10Pendekatan kualiti 80

4.4 Analisis data temu bual 81

4.5 Analisis data soalan terbuka 87

4.6 Reka bentuk kerangka kaedah penilaian 87

4.7 Rumusan 95

BAB 5 PERBINCANGAN, KESIMPULAN DAN CADANGAN

5.1 Pengenalan 96

5.2 Perbincangan Dapatan Kajian 96

5.2.1 Profil Responden 97

5.2.2 Tahap kepentingan amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan APEL di Malaysia.

98

5.1 Kerangka amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman

terdahulu (APEL) di Malaysia

105

5.4 Cadangan 106

5.5 Rumusan 108

5.6 Penutup 110

RUJUKAN 111

LAMPIRAN 119

VITA 196

xii

SENARAI JADUAL

2.1 Tahap kemahiran NOSS (Jabatan Pembangunan

Kemahiran Kementerian Sumber Manusia)

31

2.2 Pelbagai terminologi APEL 41

2.3 Penilaian untuk proses prior learning assessment 48

3.1 Pembahagian bilangan sampel kajian 57

3.2 Pembahagian dan taburan bilangan item 59

3.3 Skala Likert 4 mata 59

3.4 Cadangan pemilihan saiz sampel 62

3.5 Kebolehpercayaan item bagi setiap domain 63

3.6 Analisis Skala Likert Tafsiran Min Kajian 64

3.7 Jadual Pengkodan 64

3.8 Kronologi Kajian 65

4.1 Profil Responden 68

4.2 Analisa Skala Likert Sumber 70

4.3 Skor min dan tahap kepentingan untuk domain

penjaminan kualiti

71

4.4 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain polisi institusi

72

4.5 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain peruntukan sumber

(fizikal, kewangan dan manusia)

73

4.6 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain pemilihan pegawai

penilai

74

xiii

4.7 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain pembiayaan proses

APEL

75

4.8 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain perkhidmatan

sokongan untuk calon APEL

76

4.9 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain penilaian proses

penyediaan APEL

77

4.10 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain kaedah penilaian

APEL

78

4.11 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain penubuhan sistem

rekod pelajar

79

4.12 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain pembangunan

kurikulum APEL

80

4.13 Skor dan tafsiran min bagi tahap kepentingan

jaminan kualiti bagi domain pendekatan kualiti

80

4.14 Tahap kepentingan domain dalam amalan

penjaminan kualiti APEL

81

4.15 Cadangan responden

87

4.16 Matriks kerangka pelaksanaan sistem APEL 93

xiv

SENARAI RAJAH

1.1 Kerangka konsep kajian 10

2.1 Kaedah menguruskan kualiti 24

2.2 Carta aliran proses pembinaan NOSS 32

2.3 Model awal jaminan kualiti UTHM 33

2.4 Konsep rangka kerja kajian akreditasi 36

2.5 Model pembelajaran dua-dimensi Kolb dan empat

gaya pembelajaran

48

3.1 Reka bentuk kajian 53

3.2 Kerangka operasi kajian 55

4.1 Kerangka kerja penghasilan kerangka amalan

jaminan kualiti

89

4.2 Kerangka amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan

pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman

(APEL) terdahulu di Malaysia

92

xv

SENARAI SINGKATAN

AeU - Asia e-University

APL - Accreditation of Prior Learning

APEL - Accreditation of Prior and Experiential Learning

BJK - Bahagian Jaminan Kualiti

CAEL - The Council for Adult and Experiential Learning

CAPL - Centre of Assessment Prior Learning

CAPLA - The Canadian Association for Prior Learning Assessment

COL - Centre for Open Learning

COPPA - Kod Amalan Program Akreditasi

COPIA - Kod Amalan Audit Institusi

DKM - Diploma Kemahiran Malaysia

DLKM - Diploma Lanjutan Kemahiran Malaysia

EVC - Erkennen vanelders of informeel Verworven Competenties

IPT - Institusi Pengajian Tinggi

IPTA - Institusi Pengajian Tinggi Awam

IPTS - Institusi Pendidikan Tinggi Swasta

ITLA - Institute of Teaching and Learning Advancement

JPK - Jabatan Pembangunan Kemahiran

KKM - Kerangka Kelayakan Malaysia

KPTM - Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia

KSM - Kementerian Sumber Manusia

LAN - Lembaga Akreditasi Negara

MQA - Malaysia Qualification Agency

xvi

MQF - Malaysian Qualification Framework

MQR - Malaysian Qualification Register

NGO - Badan Bukan Kerajaan

NOSS - National Occupational Skills Standards

NQF - National Qualifications Framework

OUM - Open University of Malaysia

PBF - Pendidikan Bukan Formal

PIPP - Pelan Induk Pembangunan Pendidikan

PLA - Prior Learning Assessment

PLAR - Prior Learning Assessment and Recognition

PLTV - Pendidikan Latihan Teknik dan Vokasional

PP-PPT - Pegawai Penilai Pengiktirafan Pencapaian Terdahulu

PPL-PPT - Pegawai Pengesah Luaran Pengiktirafan Pencapaian Terdahulu

PPT - Pentauliahan Pengetahuan Terdahulu

PTV - Pendidikan Teknikal dan Vokasional

RDA - Reconnaisance des Acquis

RMK-9 - Rancangan Malaysia ke-9

RPA - Recognition of Prior Achievment

RPL - Recognition of Prior Learning

R&D - Research and Development

SAQA - South African Quality Assurance

SKM - Sijil Kemahiran Malaysia

SLDN - Sistem Latihan Dual Malaysia

TQM - Total Quality Management

UKM - Universiti Kebangsaan Malaysia.

UMTECH - University of Management and Technology

UNESCO - United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization

UNIRAZAK - Universiti Tun Abdul Razak

UTM - Universiti Teknologi Malaysia.

xvii

UTHM - Universiti Tun Hussein Onn Malaysia

WOU - Wawasan Open University

xviii

SENARAI LAMPIRAN

A Carta Gantt Projek Sarjana 1 119

Carta Gantt Projek Sarjana 2 119

B Surat kebenaran menjalankan dan mendapatkan maklumat kajian 122

C Pengesahan pakar 136

D Borang soal selidik 147

E Nilai alpha cronbach (kajian rintis) 155

F Analisis data soal selidik SPSS 167

G Analisis data temu bual 179

H Reka Bentuk Kerangka Amalan Jaminan Kualti Bagi Pelaksanaan

Pengakreditan Pembelajaran Berasaskan Pengalaman Terdahulu

(Accreditation Of Prior Experiential Learning) Di Malaysia

186

1

BAB 1

PENDAHULUAN

1.1 Pengenalan

Dengan jumlah pertambahan penduduk yang menghampiri sekitar 28 juta orang telah

menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara yang sederhana manakala

pembangunannya pula boleh digambarkan sebagai ekonomi peringkat pertengahan.

Sesuai dengan Rancangan Malaysia Kesepuluh (RMK-10) iaitu bermula dari 2011

sehingga 2015 dan Pembangunan Modal Insan yang telah dibentangkan, sasaran

utama adalah dalam menjadikan negara tampil sebagai negara maju dan

berpendapatan tinggi yang produktif. Justeru itu, negara perlu menghasilkan tenaga

kerja yang berkualiti dari segi kemahiran dan kebolehan di samping mempunyai

pendidikan.

Institusi Pengajian Tinggi Awam (IPTA) berperanan dalam menghasilkan

tenaga kerja yang terlatih dan berkemahiran tinggi dalam memenuhi kehendak

majikan. Dalam masa yang sama tenaga kerja yang diperlukan ini berupaya dalam

memenuhi kuota dan peluang yang sedia ada. Melalui pendidikan, apa yang

dirancang dapat dilaksanakan dengan baik di mana ia merupakan suatu fenomena

yang amat penting bukan sahaja kepada seseorang individu malahan juga terhadap

masyarakat dan negara. Namun demikian, ramai yang beranggapan bahawa proses

pendidikan seseorang itu akan tamat selepas mereka mengakhiri persekolahan

mahupun menamatkan pengajian di peringkat universiti sedangkan pendidikan

adalah suatu proses pembelajaran yang berterusan walaupun seseorang itu telah

bekerja. Satu istilah yang amat sesuai untuk menggambarkan pembelajaran yang

berterusan ini ialah pembelajaran sepanjang hayat yang telah diterima dan

dipraktikkan di kebanyakan negara sebagai suatu perancangan pendidikan pada masa

kini dan masa hadapan (Conrad & Wardrop, 2010).

2

Pembelajaran sepanjang hayat merupakan satu proses pendemokrasian

pendidikan yang merangkumi program pemerolehan pengetahuan, kemahiran dan

kompetensi. Menurut Ali (2010), pembelajaran sepanjang hayat kurang mendapat

perhatian di kalangan rakyat Malaysia kerana faktor kesedaran yang belum cukup

kuat terhadap kepentingan pembelajaran sepanjang hayat itu sendiri. Laporan Unit

Perancang Ekonomi dalam Model Baru Ekonomi turut mendedahkan sebahagian

besar tenaga kerja di negara ini adalah dari kelompok yang tidak berkemahiran

tinggi. Setiap tahun, hanya sekitar 33 peratus dari kohort berumur 19 hingga 24 tahun

berpeluang memasuki universiti berbanding kohort sama di kebanyakan negara lain

yang sudah pun mencecah 60 peratus. Hal ini dikhuatiri akan menjejaskan mutu dan

kualiti yang terus menjadi kekangan kepada sasaran negara mencapai status negara

maju.

Dalam mengharungi arus dan cabaran perubahan globalisasi terutama dari

segi teknologi dan ekonomi pada hari ini, setiap manusia itu berpeluang

mendapatkan ilmu pengetahuan secara formal, tidak formal dan bukan formal demi

memajukan diri dalam meningkatkan pembangunan negara. Oleh itu, sebagai

persediaan awal, setiap individu perlu menggandakan usaha untuk mempertingkatkan

kompetensi diri masing-masing. Mereka perlu merebut peluang yang ada demi

melanjutkan pendidikan dalam apa jua cara dan dari sini rakyat Malaysia khususnya

akan mampu meraih masa depan yang lebih gemilang. Malangnya, tidak semua

mampu merealisasikan impian mereka dengan berbagai kekangan yang wujud,

namun ini tidaklah bermaksud mereka harus pasrah dengan ketentuan hidup.

Kebanyakan institusi pengajian cuba merealisasikan impian dengan memberi

peluang kepada setiap individu melanjutkan pelajaran mereka melalui pengakreditan

pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu atau lebih dikenali sebagai

Accreditation of Prior Experiential Learning (APEL). Seperti mana yang dinyatakan

oleh Mohamad (2002), pengalaman semasa bekerja sebenarnya boleh disamakan

dengan pengalaman semasa belajar di universiti. Pembelajaran sepanjang hayat perlu

dijadikan sebagai satu budaya di kalangan rakyat Malaysia. Hal ini kerana, jika

pengajian tinggi dapat diperluaskan kepada masyarakat, setiap individu berupaya

membuat perubahan besar pada kehidupan mereka seterusnya kepada masyarakat

dan negara.

3

1.2 Latar belakang masalah

Di era globalisasi yang kian mencabar ini, terdapat banyak persaingan secara global.

Persaingan ini secara tidak langsung akan memberi impak kepada ekonomi dan

pembangunan negara Malaysia. Agenda nasional Malaysia untuk menjadi negara

maju menjelang 2020 dilihat sebagai pemangkin untuk menjana pengetahuan

seterusnya meningkatkan sumber tenaga yang kreatif dan inovatif dalam semua

bidang. Dalam merealisasikan agenda ini, universiti atau institusi pengajian tinggi

perlu melahirkan produk yang berkualiti dari semua aspek seperti aspek akademik,

kemahiran teknikal dan nilai-nilai murni dalam diri.

Menurut Mohamad (2002), berdasarkan input daripada pakar akademik, perlu

difikirkan penetapan satu sistem bagi pekerja berpengalaman untuk dinilai dan

diterima ke universiti sebagai alternatif untuk mengikuti program pengajian.

Kenyataan tersebut juga secara jelas menyatakan pengalaman semasa bekerja adalah

setara dengan pengalaman di universiti.

Manakala menurut Ghadaffi Omar (2004) pula, akreditasi adalah satu

pengiktirafan rasmi kepada program sijil, diploma atau ijazah yang akan

dianugerahkan kepada graduan di mana ia adalah selaras dengan piawaian yang telah

ditetapkan. Sistem akreditasi ini adalah pemindahan kredit melalui pengalaman yang

ada di mana ia telah dilaksanakan dalam sistem pendidikan tinggi termasyhur di

dunia seperti di negara Jerman, Perancis, United Kingdom, Amerika Syarikat dan

Australia.

Di Perancis, sistem akreditasi adalah berdasarkan kepada institusi dan

penilaian yang dibuat bukan sahaja berdasarkan kepada aspek akademik dan

penyelidikan tetapi juga dari aspek kebajikan pelajar dan aspek-aspek lain yang

menyumbangkan kepada pembentukan persekitaran pendidikan yang sihat. Manakala

sistem pendidikan di United Kingdom pula, terdapat perbezaan dalam pendekatan

akreditasi ke atas institusi yang boleh menganugerahkan kelayakan pengajian tinggi

dan institusi dalam menganugerahkan pendidikan lanjutan.

Dalam melaksanakan sesuatu program, amalan jaminan kualiti merupakan

asas yang penting demi melahirkan produk yang berkualiti. Justeru itu, untuk

menghasilkan program yang bermutu dan berkualiti terutamanya untuk

4

pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu atau accreditation of

prior experiential learning (APEL), ia memerlukan satu kerangka sistem yang

khusus terhadap jaminan kualiti supaya diiktiraf oleh MQA (Kaprawi, 2011).

Ini turut disokong oleh Suleiman (2004), di mana kewujudan pendidikan

tinggi yang berkualiti merupakan hasrat kerajaan dalam usaha merealisasikan polisi

untuk menjadikan Malaysia sebagai pusat kecemerlangan pendidikan tinggi serantau

yang mana ia masih di tahap yang sederhana. Antara badan-badan berkaitan yang

menjalankan sistem akreditasi adalah seperti Agensi Kelayakan Malaysia atau

Malaysia Qualification Agency (MQA), Bahagian Jaminan Kualiti (BJK),

Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia (KPTM), Jabatan Pembangunan Kemahiran

(JPK) dan Kementerian Sumber Manusia (KSM).

Namun demikian, pengajian tinggi di Malaysia baik di institusi pengajian

tinggi awam mahupun swasta menjanjikan kualiti yang terbaik dan nilai yang tinggi

dalam usaha untuk membentuk penanda aras dan akreditasi bertaraf antarabangsa.

MQA dan Bahagian Jaminan Kualiti telah ditugaskan dalam memikul

tanggungjawab ini. Justeru itu, pengajian tinggi sedang giat membuat tinjauan di

New Zealand, Australia, China, Ireland, Kesatuan Eropah dan kini Indonesia untuk

meneliti cara yang terbaik dalam melaksanakan akreditasi yang dapat diiktiraf dan

sama taraf antarabangsa. Langkah ini untuk menjadikan Malaysia sebagai pusat

kecemerlangan pendidikan dunia dan menarik lebih ramai pelajar dari pelbagai

negara yang tentunya mahukan nilai jaminan kualiti pembelajaran dan pengajaran

yang tinggi (Mohamed Yasin, 2007).

Pengurusan kualiti dipercayai mampu membawa perubahan gaya pengurusan

kerana ia mementingkan pembaikan proses kerja secara berterusan (Deming, 2002).

Pengurusan yang berkualiti dan cekap, amat diperlukan dalam bidang pendidikan

agar kecemerlangan akademik sesebuah institusi pendidikan dapat dicapai. Mana-

mana organisasi termasuk organisasi pendidikan yang berjaya melakukan elemen-

elemen pengurusan kualiti menyeluruh secara berkesanakan mencapai prestasi kualiti

yang tinggi. Oleh itu, kualiti telah menjadi satu agenda terpenting bagi sesebuah

organisasi pendidikan dan aktiviti penambahbaikan kualiti pula merupakan satu

tugasan yang mencabar dan perlu dihadapi oleh semua pihak (Fejes & Andersson,

2009).

5

Hal ini juga turut dikemukakan dalam International Association Continuing

Engineering Education (2003) yang menyatakan bahawa perlunya terdapat satu

jaminan kualiti yang menjadi garis panduan bagi pelaksanaan pengurusan pendidikan

berterusan supaya pendidikan adalah berkualiti dan kos efektif.

Di Malaysia, Agensi Kelayakan Malaysia (MQA) yang ditubuhkan melalui

gabungan LAN (Lembaga Akreditasi Negara) dan Bahagian Jaminan Kualiti telah

dipertanggungjawabkan dalam mengendalikan pengiktirafan standard minimum dan

akreditasi program-program pendidikan sepenuh masa bagi kolej-kolej dan universiti

swasta. Bahagian Jaminan Kualiti Pendidikan Kementerian Pendidikan yang

ditubuhkan pada Disember 2001 pula merupakan agensi nasional yang

dipertanggungjawabkan untuk mengurus dan menyelia sistem jaminan kualiti bagi

Institut Pengajian Tinggi Awam (IPTA) (Bahagian Jaminan Kualiti, 2003).

Jabatan Pendidikan Tinggi, Kementerian Pendidikan Malaysia melalui

Bahagian Jaminan Kualiti adalah dalam proses membangunkan penjaminan kualiti

bagi semua program di IPT-IPT Malaysia. Sehubungan dengan itu, bahagian ini telah

menyediakan Kod Amalan Jaminan Kualiti IPTA.Matlamatnya adalah untuk

memberi panduan kriteria dan standard bagi program bidang pendidikan (Jaminan

Kualiti Pendidikan Tinggi Awam di Malaysia, 2003).

Jaminan kualiti memainkan peranan yang penting dalam setiap bentuk

pendidikan termasuklah pendidikan berterusan. Pendidikan berterusan yang

berfalsafahkan pendidikan sepanjang hayat adalah merupakan suatu bentuk

pendidikan yang berteraskan latihan dan pengetahuan, diberikan kepada masyarakat

terutamanya bagi mereka yang sudah bekerjaya untuk memperolehi penambahan

pengetahuan dan kemahiran masing-masing (Dyson & Keating, 2005).

Mengikut Sandberg (2010), pendidikan berterusan atau pendidikan sepanjang

hayat memerlukan pekerja memahami keseluruhan sistem kerja termasuk

perhubungan di antara kerja mereka, unit kerja mereka dan organisasi. Pekerja

diharap memperolehi kemahiran baru, menggunakannya dalam kerja dan berkongsi

maklumat dengan pekerja lain.

Menurut Ghadaffi Omar (2004) lagi, dengan melihat kepada perkembangan

sistem penilaian kursus pengajian yang sedang dijalankan oleh MQA pada masa ini

dan juga amalan sesetengah badan kawalan kualiti pendidikan di luar negara, sudah

sampai masanya kaedah penilaian yang digunakan perlu dilihat dan disemak

kembali. Hal ini menunjukkan bahawa dari masa ke semasa, bahagian jaminan

6

kualiti mencari jalan untuk meningkatkan mutu dan kualiti mana-mana program yang

ditawarkan di semua IPT Malaysia.

Hal ini turut disokong oleh Mohd Salleh (2005) yang menyatakan

pembelajaran sepanjang hayat bukanlah sesuatu yang baru dalam sistem pendidikan

tinggi Malaysia, namun amalan sedia ada masih lagi terhad manakala skopnya pula

masih lagi belum jelas. Walau bagaimanapun disebabkan oleh perubahan keadaan

sosial, ia telah mengubah persepsi dan penerimaan pembelajaran sepanjang hayat itu

sendiri di kalangan masyarakat. Tambah beliau lagi, masanya telah tiba untuk APEL

menjadi lebih signifikan dan berfungsi pada tahap sebenarnya serta menggesa agar

pembelajaran sepanjang hayat tidak dilabelkan sebagai sesuatu yang negatif.

Sebagaimana Pelan Strategik Pengajian Tinggi Negara Melangkaui 2020 (2007)

yang menjadikan pembudayaan pembelajaran sepanjang hayat sebagai salah satu

teras utamanya, ini menunjukkan bahawa pendidikan itu amat dipentingkan di negara

ini. Justeru itu, melalui dokumen Perancangan Strategik UTHM yang baru

dikeluarkan pada 2011, Pusat APEL akan diwujudkan mulai 2013 di institusi

berkenaan. Sehingga kini masih belum terdapat mana-mana institusi pengajian tinggi

yang mempunyai garis panduan untuk melaksanakan program tersebut, namun

demikian ia sedang cuba dibangunkan oleh UTHM. Ini turut disokong oleh Kaprawi

(2011), di mana APEL di Malaysia masih belum dilaksanakan secara meluas

disebabkan pemerolehan data yang kurang tepat untuk pelaksanaan program APEL.

Namun secara keseluruhannya ia masih dilihat di tahap yang rendah.

1.3 Pernyataan masalah

Berkaitan dengan isu yang diperkatakan ini, pembangunan sistem pendidikan di

Malaysia tidak seharusnya tersekat hanya disebabkan ketiadaan garis panduan yang

boleh dirujuk bagi membolehkan seseorang itu melanjutkan pengajian ke peringkat

yang lebih tinggi berbekalkan pengetahuan dan pengalaman yang dimilikinya

Menurut Mohamed (2007), jaminan kualiti dalam bidang pendidikan dan latihan

adalah semakin kompleks. Ini kerana, jaminan kualiti yang diperlukan tidak hanya

berfokuskan kepada kepuasan pelanggan, tetapi juga kepada pihak pengurusan.

Jaminan kualiti seharusnya diaplikasikan di dalam pendidikan dan latihan berterusan

kerana ianya merupakan suatu bentuk industri perkhidmatan yang penting bagi

sesebuah negara.

7

Persoalan yang wujud ialah dalam peningkatan kualiti secara berterusan

untuk melaksanakan pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu

(APEL), apakah panduan dan standard kriteria khusus jaminan kualiti yang

bolehdirujukdi institusi pengajian tinggi Malaysia bagi memastikan kualiti dari

beberapa aspek agar dapat dicapai. Permasalahan yang wujud ini disebabkan hanya

terdapat maklumat yang sangat sedikit mengenai tahap pelaksanaan APEL di seluruh

institusi pengajian tinggi Malaysia terutama dari sudut kualiti (Kaprawi, 2011).

Pernyataan masalah ini disokong oleh kenyataan Hussein (2011) yang

menyatakan bahawa kajian semula perlu dibuat untuk amalan-amalan APEL bagi

mengenalpasti fungsinya serta cara terbaik untuk mengubah pengalaman terkumpul

kepada bentuk kredit di mana hasil dari kajian ini boleh dijadikan asas. Mohamed

(2007) pula, Kod Amalan Jaminan Kualiti bagi sistem kemasukan terbuka perlu

dibangunkan yang bertujuan untuk memelihara kepentingan pelajar di samping

memberi keyakinan kepada masyarakat tentang kualiti dan standard program

pengajian tinggi.

Bagi merealisasikan pendidikan sepanjang hayat serta mewujudkan peluang

pendidikan terbuka dan fleksibel tetapi menekankan kualiti, pengkaji merasakan satu

kewajaran untuk membuat kajian penganalisaan terhadap amalan jaminan kualiti

terhadap pelaksanaan APEL di institusi pengajian tinggi Malaysia. Justeru itu,

pengkaji ingin mengkaji beberapa domain untuk mendapatkan tahap kepentingan

dalam penjaminan kualiti. Seterusnya, pengkaji akan mereka bentuk satu kerangka

model jaminan kualiti yang boleh dijadikan asas pembinaan satu panduan piawai

kepada program pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu

(APEL) di institusi pengajian tinggi Malaysia.

1.4 Tujuan kajian

Tujuan utama kajian ini dijalankan adalah untuk memenuhi keperluan yang telah

dihuraikan iaitu mereka bentuk dan menghasilkan kerangka amalan jaminan kualiti

bagi pelaksanaan pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu atau

accreditation of prior experiential learning (APEL) di Malaysia. Komponen yang

dikaji adalah berkenaan jaminan kualiti bagi beberapa domain yang telah

dikenalpasti.

8

1.5 Objektif kajian

Kajian ini akan dibuat berdasarkan kepada objektif-objektif berikut :

i. Mengenal pasti tahap kepentingan bagi penjaminan kualiti setiap domain

yang diamalkan dalam melaksanakan APEL di Malaysia.

ii. Mereka bentuk kerangka amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan APEL di

Malaysia.

1.6 Persoalan kajian

Kajian yang akan dijalankan ini adalah berdasarkan kepada soalan-soalan kajian

berikut :

i. Bagaimanakah tahap kepentingan bagi penjaminan kualiti setiap domain yang

diamalkan untuk pelaksanaan APEL di Malaysia?

ii. Bagaimanakah rekabentuk kerangka amalan jaminan kualiti yang sesuai bagi

pelaksanaan APEL di Malaysia?

1.7 Skop kajian

Skop kajian akan tertumpu kepada amalan jaminan kualiti dalam beberapa domain

yang telah dikenalpasti bagi pelaksanaan pengakreditan pembelajaran berasaskan

pengalaman terdahulu (APEL) di beberapa institusi pengajian tinggi Malaysia seperti

di Open University Malaysia (OUM), Universiti Tun Abdul Razak (UNIRAZAK),

Asian e-University (AeU), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Universiti

Teknologi Malaysia (UTM) dan Agensi Kelayakan Malaysia (MQA). Walau

bagaimanapun, responden diberi peluang untuk mencadangkan domain lain jika

dirasakan sebagai keperluan. Responden terdiri daripada pakar-pakar yang dipilih

berdasarkan kepakaran dalam APEL.

1.8 Kepentingan kajian

Hasil kajian yang dijalankan ini diharap dapat:

i. Digunapakai dan menjadi garis panduan dalam pembangunan Kod Amalan

Jaminan Kualiti terhadap pelaksanaan APEL di Malaysia.

9

ii. Menjadi rujukan kepada institusi-institusi pengajian tinggi lain yang akan

melaksanakan APEL.

iii. Memberi input kepada MQA tentang amalan jaminan kualiti bagi APEL di

institusi pengajian tinggi Malaysia.

1.9 Batasan kajian

Batasan kajian merupakan had atau kekangan yang dihadapi oleh penyelidik dalam

melaksanakan sesuatu kajian. Kekangan atau had yang akan dihadapi oleh pengkaji

adalah seperti :

i. Kekangan terhadap faktor kewangan kerana melibatkan kos yang agak tinggi

serta peruntukan masa yang agak terbatas.

ii. Responden kajian ini adalah terdiri daripada golongan pakar dalam

pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu (APEL). Oleh

itu kerana bilangan pakar-pakar ini adalah terhad, maka responden kajian

hanya tertumpu kepada pakar-pakar daripada institusi dan agensi terpilih

iaitu:

a. Open University Malaysia (OUM)

b. Universiti Tun Abdul Razak (UNIRAZAK)

c. Asian e-University (AeU)

d. Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM)

e. Universiti Teknologi Malaysia (UTM)

f. Agensi Kelayakan Malaysia (MQA).

iii. Ketepatan kajian ini bergantung sepenuhnya kepada ketepatan responden

dalam memberikan jawapan, cadangan dan pendapat terhadap soal selidik

dan temu bual yang akan dilakukan tanpa sebarang prejudis.

1.10 Kerangka konsep

Kerangka konsep bagi kajian ini ditunjukkan dalam Rajah 1.1 yang dianalisis untuk

mendapatkan amalan jaminan kualiti yang sesuai dan bertepatan dalam menghasilkan

kerangka amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan pengakreditan pembelajaran

berasaskan pengalaman terdahulu (APEL) di Malaysia.

10

Rajah 1.1 : Kerangka konsep kajian. Diadaptasi dan diubahsuai daripada Fresen (2005) dan Motaung (2007)

10

INPUT PROSES OUTPUT

Proses merekabentuk Kerangka

Amalan Jaminan Kualiti Bagi

Pelaksanaan Pengakreditan

Pembelajaran Berasaskan

Pengalaman Terdahulu (APEL) di

Malaysia

Proses Mengenal pasti Populasi

& Lokasi Kajian :

Institusi Pengajian

Tinggi Malaysia /

Agensi Berkaitan

Kenal pasti domain yang sesuai

untuk Jaminan Kualiti APEL

Analisis kualiti input setiap domain

yang telah dikenalpasti dalam

menghasilkan Kerangka Amalan

Jaminan Kualiti Program Pengakreditan

Pembelajaran Berasaskan

Pengalaman Terdahulu (APEL)

KERANGKA AMALAN JAMINAN KUALITI BAGI PELAKSANAAN PENGAKREDITAN PEMBELAJARAN BERASASKAN

PENGALAMAN TERDAHULU (ACCREDITATION OF PRIOR EXPERIENTIAL LEARNING) DI MALAYSIA

11

1.11 Definisi istilah

Dalam kajian ini, beberapa istilah telah didefinisikan dengan merujuk kepada buku-

buku rujukan, sumber-sumber bertulis yang berkaitan dan ditentusahkan serta

diadaptasi dari pakar-pakar dalam bidang sistem jaminan kualiti (MQA, 2012).

1.11.1 Pengiktirafan pembelajaran terdahulu (RPL)

Menurut MQF (2012), pengiktirafan pembelajaran terdahulu merupakan satu

penilaian tahap pengetahuan dan pengalaman yang diperoleh secara formal atau tidak

formal bagi tujuan kemasukan ke program akademik atau bagi tujuan memperoleh

pindahan kredit terkumpul. Oleh yang demikian, maksud pengiktirafan pembelajaran

terdahulu dalam kajian ini ialah penilaian terhadap pengetahuan dan pengalaman

bekerja seseorang individu yang diperolehi secara formal atau tidak formal bagi

tujuan mendapatkan kredit yang bertepatan dengan pengetahuan dan pengalaman

tersebut dan sekaligus membolehkan individu itu meneruskan pengajian ke peringkat

yang lebih tinggi.

1.11.2 Akreditasi

Akreditasi merupakan proses tinjauan kualiti luaran yang digunakan oleh pendidikan

tinggi untuk meneliti kualiti program pendidikan di kolej dan universiti bagi jaminan

kualiti dan penambahbaikan kualiti (Council for Higher Education Accreditation

Washington, 2002). Akreditasi juga dapat didefinisikan melalui tiga kunci perkataan

utama iaitu pengiktirafan rasmi, jaminan kualiti dan penerimaan umum (Natarajan,

2007). Dalam istilah kajian ini, akreditasi adalah merujuk kepada satu proses

meninjau dan meneliti kualiti program pendidikan bagi jaminan kualiti dan

penambahbaikan kualiti untuk program / kursus di IPT Malaysia.

1.11.3 Akreditasi pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu (APEL)

Menurut MQA (2012), akreditasi pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu

ialah satu proses sistematik yang melibatkan identifikasi, dokumentasi dan penilaian

terhadap pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu seperti ilmu pengetahuan,

12

kemahiran dan sikap, untuk menentukan tahap seseorang individu mencapai hasil

pembelajaran yang diinginkan, bagi mengakses sesuatu program pengajian.

1.11.4 Amalan baik

Amalan baik adalah satu set norma yang diterima pakai di peringkat antarabangsa

yang patut dipenuhi bagi mengekalkan kualiti yang tinggi (MQA, 2012).

1.11.5 Kemasukan terbuka

Merujuk kepada syarat kemasukan yang relevan kepada golongan dewasa yang

mempunyai pengalaman pembelajaran dan boleh dinilai untuk tujuan kemasukan ke

sesuatu program pengajian (MQA, 2012).

1.11.6 Kualiti

MQA (2012) mendefinisikan kualiti sebagai sesuatu yang memenuhi keperluan.

Kualiti sering dikaitkan dengan kecemerlangan. Kualiti sesuai untuk tujuan

penggunaan.Ini bermakna keseluruhan sifat dan ciri sesuatu pengeluaran atau

perkhidmatan yang mempengaruhi keupayaan untuk memuaskan kehendak

pelanggan dapat dimanfaatkan. Menurut Harman & Lynn (2008) pelangganlah yang

akan menilai sama ada perkhidmatan atau pengeluaran yang dihasilkan itu memenuhi

ciri-ciri yang mereka tetapkan.

1.11.7 Jaminan kualiti

Dalam pendidikan tinggi, jaminan kualiti ialah keseluruhan sistem, sumber dan yang

diperuntukkan bagi mengekalkan dan memperbaiki kualiti dan standard pengajaran,

kesarjanaan dan penyelidikan serta pengalaman pembelajaran pelajar. Walters (2006)

dalam kajiannya mendefinisikan kualiti sebagai satu kebolehan menghasilkan produk

yang memenuhi keperluan pengguna. Harman & Lynn (2008) mendefinisikan

jaminan kualiti merujuk kepada pengurusan sistematik dan prosedur penilaian untuk

mengawasi pelaksanaan dan memastikan pencapaian berdasarkan spesifik kualiti dan

peningkatan kualiti.

13

1.11.8 Pengurusan kualiti

Menurut SAQA (2008), pengurusan kualiti merujuk kepada penggunaan jumlah

aktiviti-aktiviti dan maklumat organisasi untuk membolehkan ia kepada yang lebih

baik dan lebih konsisten dalam menyampaikan produk dan perkhidmatan untuk

memenuhi dan melebihi keperluan dan jangkaan pelanggan serta menguntungkan,

kos juga menjadi lebih berkesan dan efisien untuk hari ini dan pada masa depan.

1.11.9 Taksiran

Taksiran bermaksud satu proses pengumpulan bukti-bukti pengalaman kerja

responden untuk dibuat penilaian dan penghakiman terhadap pencapaian atau bukan

pencapaian mengikut spesifikasi standard rangka kerja yang ditetapkan oleh badan

yang bertanggungjawab (MQA, 2012).

1.11.10Penilaian

Menurut Kaur et al. (2007), penilaian adalah satu proses pemeriksaan dan kelulusan

penghakiman pada kesesuaian atau tahap kualiti dan standard.

1.11.11Penilaian kendiri

Penilaian kendiri merujuk kepada koleksi pentadbiran data yang sistematik,

menjalankan kaedah temu bual bersama pensyarah dan pelajar serta penyediaan

dalam laporan kajian itu sendiri berpandukan format-format tertentu. Penilaian

kendiri pada dasarnya mencerminkan refleksi terhadap kolektif institusi dan melalui

kaedah ini, ia memberi ruang dalam membaiki kelemahan dan menggunakan

kelebihan yang ada untuk peningkatan kualiti. Laporan yang dihasilkan berfungsi

sebagai penyediaan maklumat bagi kumpulan yang bertanggungjawab menjalankan

penilaian secara luaran atau external verifier (Ghadaffi Omar, 2003).

14

1.11.12Program

Kamus Federal-Chambers, National University of Singapore menyatakan bahawa

program adalah satu siri susunan perkara yang telah dirancang dan harus

dilaksanakan. Dalam konteks kajian ini, dengan merujuk Kod Amalan Jaminan

Kualiti Kemasukan Terbuka (2006), program adalah satu susunan kursus yang

distruktur atau direkabentuk melangkaui suatu tempoh tertentu dan isipadu

pembelajaran supaya tercapai hasil pembelajaran yang jelas dan menjurus kepada

penganugerahan sesuatu kelayakan.

1.11.13Standard

Standard dalam kajian ini merujuk Kod Amalan Jaminan Kualiti Kemasukan

Terbuka (2006) iaitu keperluan terperinci dan spesifik yang boleh diukur tentang

setiap kriteria.

1.11.14Pengiktirafan

Pengiktirafan bermaksud membenarkan pihak-pihak lain untuk melihat dan

memahami sudut pandangan orang lain atau memahami bagaimana mereka

mentakrifkan masalah dan mengapa mereka mencari penyelesaian tersebut (MQA,

2012).

1.11.15Pembelajaran formal

Pembelajaran yang disengajakan / program pengajian yang disampaikan dalam satu

konteks yang terancang dan berstruktur (pra-sekolah, sekolah rendah, sekolah

menengah, kolej teknikal dan universiti) di mana ia boleh membawa kepada

penganugerahan formal / kelayakan yang diiktiraf (MQA, 2012).

15

1.11.16Pembelajaran tidak formal

Pembelajaran secara berterusan sepanjang hidup serta pengalaman kerja (juga

dikenali sebagai pembelajaran berasaskan pengalaman). Ia biasanya pembelajaran

yang diperolehi secara tidak disengajakan (MQA, 2012).

1.11.17Pembelajaran bukan formal

Pembelajaran yang selari dengan sistem pendidikan dan latihan arus perdana. Ianya

boleh dinilai tetapi lazimnya tidak akan membawa kepada persijilan yang formal

(MQA, 2012).

1.11.18Pembelajaran terbuka

Pembelajaran terbuka mewakili pendekatan-pendekatan yang memfokuskan kepada

akses terbuka kepada pendidikan dan latihan, membebaskan para pelajar daripada

kekangan masa dan tempat, serta menawarkan peluang pembelajaran yang fleksibel

kepada individu ataupun kumpulan pelajar (MQA, 2012).

1.11.19Institusi pengajian tinggi

Dalam kajian ini, Institusi Pengajian Tinggi merujuk kepada pusat pendidikan atau

pengajaran dan pembelajaran yang tinggi selepas sekolah di mana menyediakan

bidang-bidang pengajian di peringkat diploma, ijazah sarjana muda, ijazah sarjana,

Doktor Falsafah (Ph.D) dan Pendidikan Berterusan. Open University Malaysia

(OUM), Universiti Tun Abdul Razak (UNIRAZAK), Asian e-University (AeU),

Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Universiti Teknologi Malaysia (UTM) dan

Agensi Kelayakan Malaysia (MQA) akan diambil sebagai sampel kajian.

16

1.12 Rumusan

Penetapan tujuan kajian, objektif kajian, persoalan kajian dan skop kajian adalah

amat penting sebelum menjalankan kajian. Penetapan untuk kesemua item tersebut

bertujuan sebagai panduan kepada penyelidik agar tidak terpesong daripada objektif

sebenar kajian. Ia dijadikan sebagai panduan semasa menjalankan kajian dan menjadi

rujukan utama dalam merancang pelaksanaan kajian. Dalam konteks kajian ini,

pengkaji merasakan keperluan bagi menjalankannya memandangkan di Malaysia

masih belum terdapat kajian atau data yang menerangkan tentang amalan jaminan

kualiti bagi pelaksanaan APEL. Justeru itu, pengkaji berharap dengan kajian yang

dijalankan ini, iadapat menjadi panduan kepada institusi lain di Malaysia dalam

melaksanakannya.

17

BAB 2

KAJIAN LITERATUR

2.1 Pengenalan

Daya saing global dan kepelbagaian telah mendesak individu supaya sentiasa

memperbaharui pengetahuan dan kemahiran mereka. Hal ini juga dituntut oleh

majikan dan industri bagi meningkatkan produktiviti. Pada masa yang sama, sejajar

dengan pembangunan ekonomi negara, individu semakin sedar dan menghayati

keperluan untuk pengayaan ilmu dan kemahiran demi kemajuan dan kepuasan diri.

Untuk itu, peranan institusi pengajian tinggi (IPT) bukan sahaja dilihat sebagai

sebuah badan yang mengeluarkan sijil-sijil pencapaian pelajar tetapi ia juga

bertanggungjawab untuk mengembangkan potensi dan kreativiti di samping melatih

pelajar-pelajar supaya cekap dan mahir dalam menjalankan pekerjaan tertentu tidak

kiralah bidang kursus yang mereka ceburi. Dengan demikian, mana-mana institusi

pengajian tinggi seharusnya perlu berusaha meningkatkan kualiti graduan yang

dihasilkan.Kualiti ini dapat ditingkatkan melalui pengamalan jaminan kualiti yang

telah disediakan di sesebuah institusi pengajian tinggi tersebut.

Melalui pemerhatian dan tinjauan pengkaji, masih belum terdapat

penyelidikan yang dilakukan mengenai kualiti, khususnya dalam merekabentuk

kerangka amalan jaminan kualiti bagi pelaksanaan pengakreditan pembelajaran

berasaskan pengalaman terdahulu (APEL) di Malaysia. Oleh itu, segala maklumat

yang diperolehi adalah daripada kajian-kajian terdahulu hanya mengenai kualiti

dalam pendidikan bukan khusus dalam jaminan kualiti.

18

2.2 Pembelajaran sepanjang hayat

Pendidikan merupakan suatu proses yang berterusan, malah di sepanjang hayat kita

tidak akan dapat lari dari istilah pendidikan. Bentuk pendidikan yang diterima tidak

kiralah sama ada secara formal atau tidak formal. Jarvis (1994) telah menekankan

bahawa pendidikan manusia adalah satu proses pembelajaran sepanjang hayat.

Corder (2008) pula telah menyatakan bahawa pendidikan berterusan adalah ciri-ciri

daripada perspektif pendidikan sepanjang hayat. Oleh itu, secara amnya boleh

dikatakan bahawa pendidikan berterusan adalah suatu bentuk pendidikan yang

diberikan secara formal atau tidak formal dan berteraskan falsafah pendidikan

sepanjang hayat. Berikutan konsep pendidikan sepanjang hayat ini, maka dewasa ini

kebanyakan institusi-institusi pendidikan tinggi telah berusaha melaksanakan

program pendidikan kepada semua peringkat individu tidak kira muda atau tua. Ini

memandangkan pembelajaran sepanjang hayat kian penting dalam ekonomi yang

berasaskan untuk meningkatkan lagi pengetahuan dan kemahiran.

Holmes (2002) pula telah mentakrifkan bahawa pembelajaran sepanjang

hayat atau pendidikan berterusan ialah sebagai proses sepanjang hayat yang terdiri

daripada latihan, pembangunan diri dan pembelajaran. Jarvis (1994) pula telah

mengenalpasti pembelajaran sepanjang hayat sebagai semua peluang pembelajaran

yang mana boleh diikuti selepas tamatnya alam persekolahan yang wajib. Ianya

boleh diikuti secara sambilan ataupun sepenuh masa dan merangkumi pendidikan

vokasional serta bukan vokasional. Pendidikan vokasional ini adalah melibatkan

pengaplikasian kemahiran diri seseorang individu. Bagi pendapat Andersson &

Osman (2008), pembelajaran sepanjang hayat merupakan suatu bentuk pendidikan

yang diberikan kepada individu yang dewasa atau matang, yang telah bekerja dan

individu yang hendak menambah ilmu pengetahuan walaupun telah mempunyai

ijazah dan sebagainya.

Pada pertengahan 1960, pembelajaran sepanjang hayat ini telah pun

diperkatakan di Eropah (Jarvis, 1994). Namun demikian beberapa ahli teori

pendidikan telah membahaskan kepentingan pembelajaran sepanjang hayat terhadap

seseorang individu. Hal ini telah dikenalpasti dan disokong oleh UNESCO, di mana

ia telah menekankan kepentingan pendidikan sebagai pengalaman sepanjang hayat

bagi semua melalui laporan Learning To Be terbitan suruhanjaya yang telah

19

dipengerusikan oleh Faure (Ryan, 2001). Selain itu, UNESCO telah

memperkenalkan konsep Education for All kepada masyarakat dunia pada tahun

1991 (Salleh, 2005).

Perancangan yang rapi harus dibuat khususnya diperingkat pengajian tinggi

sesuai dengan dasar kerajaan yang menekankan aspek pembangunan modal insan.

Menurut Ahmad Badawi (2006), pembangunan modal insan merupakan pra syarat

penting untuk memacu pertumbuhan rantaian ekonomi bernilai tinggi yang

berpaksikan kepada pengetahuan dan teknologi. Hal ini akan menyebabkan sistem

pendidikan dan latihan akan diorientasikan semula supaya pengetahuan, kemahiran

dan kepakaran yang diperolehi oleh rakyat Malaysia akan dapat menyokong dengan

berkesan pembangunan masyarakat berasaskan pengetahuan.

Menurut Andersson & Osman (2008) lagi, pembelajaran sepanjang hayat

memerlukan pekerja memahami keseluruhan kerja iaitu dari segi perhubungan di

antara kerja mereka, unit kerja mereka dan organisasi. Justeru itu, pekerja diharapkan

memperoleh kemahiran baru dan dapat menggunakannya dalam kerja serta berkongsi

maklumat dengan pekerja lain. Pembelajaran sepanjang hayat dapat disimpulkan

kepada proses seperti berikut:

i. Proses pembelajaran seseorang secara berterusan sama ada bagi tujuan

meningkatkan kemahiran atau membangunkan kerjaya dalam sesuatu bidang

pekerjaan pada masa sekarang mahupun pada masa akan hadapan.

ii. Proses pembelajaran seseorang bagi meningkatkan ilmu pengetahuan tidak

akan berakhir apabila seseorang itu meninggalkan alam persekolahan dan

ianya adalah proses sepanjang hayat.

Seperti yang kita sedia maklum, pendidikan merupakan industri berjuta

ringgit dan ianya amat penting bagi memajukan sesebuah negara. Pendidikan

menentukan masa depan negara dalam berhadapan dengan cabaran globalisasi pada

masa kini. Institusi pendidikan memainkan peranan yang penting ke arah pencapaian

matlamat pendidikan iaitu mewujudkan sistem pendidikan bertaraf dunia. Satu etika

kerja yang mantap dan berkualiti tinggi perlu diamalkan untuk memastikan tahap

kepuasan dan kualiti sesuatu kursus itu dapat dijana. Justeru itu, dalam menempuh

era persaingan yang mementingkan kualiti, satu tahap piawaian kualiti dalam

penjaminan kualiti bagi pelaksanaan pengiktirafan pembelajaran terdahulu yang

bermutu juga tidak ketinggalan (Muhammad, 2009).

20

Bidang pendidikan hari ini tidak kira awam mahu pun swasta, amat

mementingkan kualiti di dalam pengurusannya termasuklah dari aspek pentadbiran,

pengajaran dan pembelajaran (P&P), pengurusan sumber manusia dan bermacam-

macam lagi agar kepuasan pelanggan pendidikan dapat dicapai. Syed Bahaldin

(2005) telah menyatakan bahawa sistem pendidikan yang berkualiti akan cuba

memberi kepuasan kepada pelanggan-pelanggan mereka secara berterusan melalui

pengurusannya yang cekap dan berkualiti.

Menurut Mohamed Arifin (2005), Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia

(KPTM) telah menjadikan pembelajaran sepanjang hayat sebagai matlamat penting

yang perlu dicapai bagi menyediakan peluang dan kemudahan kepada masyarakat

untuk memperolehi kemahiran asas dan menyediakan pedagogi pengajaran dan

pembelajaran yang sesuai. Selain itu, ia juga untuk meningkatkan perkongsian

dengan agensi dalam dan luar negara bagi meningkatkan kualiti dan

keberkesanannya serta meningkatkan kelayakan dan pengalaman terdahulu di

samping meningkatkan penglibatan komuniti.

Dalam konsep pendidikan negara kita hari ini, pendidikan berterusan telah

diberikan secara kursus jangka panjang dan kursus jangka pendek terutamanya

kepada golongan-golongan yang telah lama bekerja, sedang mencari kerja dan juga

kepada para graduan lepasan ijazah sarjana muda. Terdapat beberapa buah institusi

pengajian tinggi di Malaysia telah memberi perkhidmatan pendidikan berterusan ini.

Antara yang telah dikenalpasti adalah di Universiti Terbuka Malaysia {Kemasukan

Fleksibel OUM}, Universiti Kebangsaan Malaysia {Pusat Kembangan Pendidikan

UKM}, Universiti Teknologi Malaysia {School of Professional and Continuing

Education (SPACE UTM)}, Universiti Sains Malaysia {Program Pendidikan Jarak

Jauh USM}, Universiti Malaya {Centre of Continuing Education (UMCCed)},

Universiti Tun Hussein Onn {Pusat Pembangunan Penyelidikan dan Penyelidikan

Berterusan UTHM} dan Badan-badan swasta seperti KEJORA (Sumber : Laman

web OUM, UKM, UTM, USM, UMCCed dan UTHM, 2011).

2.3 Agensi Kelayakan Malaysia (MQA)

Pada masa kini, bidang pendidikan semakin berkembang pesat tidak kira dalam

sektor awam mahupun sektor swasta. Dalam sektor awam, terdapat lebih kurang 20

21

universiti telah didirikan dan ini tidak termasuk politeknik-politeknik dan institusi-

institusi perguruan. Enrolmen pelajar ini telah melebihi sehingga 150,000 orang

pelajar, begitu juga kedudukannya di sektor swasta. Statistik telah menunjukkan

lebih 50 IPTS telah ditubuhkan dengan enrolmen pelajar melebihi 100,000

orang.Terdapat mekanisme tertentu telah diwujudkan di peringkat institusi mahupun

kementerian dalam mengawal pentauliahan kepada pelajar yang melibatkan

akreditasi, standard dan kualiti disebabkan oleh desakan pendidikan yang berterusan.

Sehubungan dengan penguatkuasaan Akta Agensi Kelayakan Malaysia 2007,

Agensi Kelayakan Malaysia (Malaysian Qualifications Agency, MQA) telah

dilancarkan pada 2 November 2007 oleh Menteri Pengajian Tinggi pada masa itu.

Penubuhan MQA adalah disebabkan penggabungan Lembaga Akreditasi Negara

(LAN) dan Bahagian Jaminan Kualiti, Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia yang

menjadi sebuah entiti baru di mana ia bertanggungjawab ke atas jaminan kualiti

pengajian tinggi negara bagi sektor awam dan swasta.

Peranan utama MQA adalah untuk melaksanakan Kerangka Kelayakan

Malaysia (Malaysian Qualifications Framework, MQF) sebagai landasan sistem

jaminan kualiti pengajian tinggi dan titik rujukan kriteria dan standard kelayakan

kebangsaan.MQA berperanan sebagai badan tunggal yang menyelia dan menyelaras

jaminan kualiti dan akreditasi pendidikan tinggi negara.Antaranya ialah Kod Amalan

Program Akreditasi (COPPA) dan Kod Amalan Audit Institusi (COPIA).

Selain itu, badan ini juga berperanan untuk membangunkan kriteria dan

standard sebagai rujukan kebangsaan bagi penganugerahan kelayakan dengan

kerjasama pelbagai pihak berkepentingan. MQA juga bertanggungjawab untuk

menjaga kualiti institusi-institusi pengajian tinggi dan program-program serta

memberi perakuan akreditasi kepada program-program yang memenuhi kriteria dan

standard yang ditetapkan dan bertindak sebagai pemudah cara pengiktirafan dan

penyetaraan kelayakan. MQA juga akan mengendalikan Daftar Kelayakan Malaysia

(Malaysian Qualifications Register, MQR). Johnson et.al (2004) mendefinisikan

akreditasi sebagai satu proses yang berdasarkan pendapat profesional untuk menilai

sama ada spesifikasi atau program institusi pendidikan memenuhi piawai kualiti

pendidikan. Ia bertujuan bagi memastikan pelajar atau siswazah yang diiktiraf

mencapai tahap kelayakan minimum di dalam bidang yang diceburi.

22

2.4 Kerangka Kelayakan Malaysia (MQF)

Kerangka Kelayakan Malaysia (KKM) atau Malaysian Qualification Framework

(MQF) merupakan instrumen yang membangunkan dan mengklasifikasikan

kelayakan berdasarkan satu set kriteria yang dipersetujui di peringkat kebangsaan

dan ditanda aras dengan amalan antarabangsa serta menjelaskan tahap pembelajaran,

hasil pembelajaran dan sistem kredit yang berasaskan beban pembelajaran pelajar.

Kriteria ini diterima dan digunakan dalam penganugerahan kelayakan.

MQF juga bertanggungjawab dalam menyediakan laluan pendidikan yang

menghubungkaitkan kelayakan-kelayakan secara sistematik yang membolehkan

individu memajukan diri dalam pendidikan tinggi melalui pemindahan kredit dan

pengakreditan pembelajaran berasaskan pengalaman terdahulu (Accreditation of

Prior Experiential Learning) yang diperoleh daripada pembelajaran formal, tidak

formal dan informal tanpa mengira masa dan tempat, dalam konteks pembelajaran

sepanjang hayat.

Selain itu, salah satu kepentingan MQF adalah sebagai titik rujukan yang

sahih dan telus tentang maklumat setiap kelayakan yang berguna kepada pelbagai

pihak seperti majikan, pelajar, kerajaan dan juga agensi pengiktirafan di dalam dan

luar negara. Selain itu, ianya memudahkan proses pengiktirafan antarabangsa dan

mobiliti pelajar bagi tujuan pekerjaan dan akses kepada pendidikan lanjutan. MQF

juga akan memantapkan sistem pendidikan sedia ada dengan memberi garis panduan

yang jelas untuk rekabentuk program, menamakan kelayakan secara sistematik dan

menghapuskan kekeliruan tentang makna setiap kelayakan.

MQF juga tidak mengongkong perkembangan akademik, malahan

menggalakkan autonomi melalui kebertanggungjawaban dan rujukan luar. Dalam

pada itu, MQF menyediakan prinsip dalam merealisasikan dasar pembelajaran

sepanjang hayat dalam meningkatkan ekonomi dan tahap kualiti negara seiring

dengan ledakan teknologi yang kian hebat di alaf ini.

2.5 Kualiti

Perkataan kualiti sering digunakan dalam kehidupan seharian. Kualiti bukan sahaja

dititik beratkan dalam pengeluaran dan pembelian barangan tetapi juga telah menjadi

23

satu budaya dalam semua bidang pekerjaan sama ada di sektor awam atau swasta

malahan dalam pendidikan juga kualiti amat memainkan peranan untuk

menghasilkan suatu pendidikan yang berkualiti.

Menurut Oakland (2004), kualiti secara ringkas diterjemahkan sebagai

memenuhi keperluan. Istilah ini sering digunakan untuk menandakan

kecemerlangan sesuatu keluaran atau perkhidmatan. Bagi Juran (1998) pula, kualiti

diistilahkan sebagai kesesuaian untuk tujuan atau penggunaan.Ini bermakna

keseluruhan sifat dan ciri sesuatu pengeluaran atau perkhidmatan yang

mempengaruhi keupayaan untuk memuaskan kehendak pelanggan dimanfaatkan.

Manakala (Deming, 2002) berpendapat bahawa kualiti sebagai memenuhi

kehendak dalam menguruskan sesuatu dan bebas dari kecacatan atau zero defect.

Kualiti dianggap sebagai satu pelengkap bagi sesuatu dan bebas dari kecacatan atau

perkhidmatan. Dengan ini terbukti bahawa kualiti adalah amat penting ditekankan

dalam sebuah organisasi tidak kira sama ada dalam bentuk industri atau

perkhidmatan.

Dalam konteks kajian penyelidikan yang akan dijalankan ini, kita akan

melihat kualiti dalam konteks pendidikan yang mana hasilnya adalah berkenaan

dengan kualiti terhadap pelaksanaan pengiktirafan pembelajaran terdahulu.

2.6 Pengurusan kualiti

Terdapat tiga kaedah dalam menguruskan kualiti yang dilihat mampu untuk

meningkatkan tahap kualiti. Antaranya ialah kawalan kualiti, jaminan kualiti dan

peningkatan kualiti (Hoyle, 2001). Rajah 2.1 menggambarkan kaedah dalam

menguruskan kualiti.

24

Rajah 2.1: Kaedah menguruskan kualiti (Hoyle, 2001)

i. Kawalan Kualiti

Merupakan teknik dan aktiviti yang digunakan untuk memenuhi keperluan

kualiti. Ia merangkumi proses untuk mengekalkan standard pada proses yang

dipilih, pemantauan dan juga perubahan kerja yang telah dilakukan.

ii. Jaminan Kualiti

Perancangan dan perlaksanaan yang sistematik untuk memperlengkapkan

produk dan perkhidmatan yang disediakan agar dapat memberikan kepuasan

dan memenuhi keperluan di dalam kualiti.

iii. Peningkatan Kualiti

Merupakan proses untuk mengubah standard dimana standard ini diubah

sama ada melalui proses pemilihan, proses analisis, proses perubahan

tindakan, proses pelajaran dan proses latihan.

2.7 Teori jaminan kualiti

Menurut Freeman (1993), jaminan kualiti adalah suatu pendekatan yang sistematik

untuk mengenal pasti keperluan pasaran dan mengasah kaedah kerja bagi menangani

keperluan tersebut.Maka jaminan kualiti ini memainkan peranan dalam menjaga

kualiti sesuatu perkhidmatan dan pengeluaran. Pada pendapat Muller & Funnell

(2002) dalam Taylor (2004), jaminan kualiti boleh dihuraikan sebagai suatu makna

getting it right first time atau sebagai percubaan untuk memastikan yang kualiti

tinggi dapat dicapai buat pertama kali tanpa pengulangan yang mahal. Jaminan

kualiti juga adalah berkaitan dengan meletakkan satu rangka kerja yang direkabentuk

Kawalan kualiti

Jaminan kualiti Peningkatan kualiti

Pengurusan Kualiti

111

RUJUKAN

Abu, M. S. & Tasir, Z. (2001).Pengenalan Kepada Analisis Data Berkomputer SPSS

10.0 For Windows. Kuala Lumpur : Venton Publishing. h. 252-255

Abdul Ghafar, M. N (2003). Penyelidikan Pendidikan. Skudai: Universiti Teknologi

Malaysia.

Ahmad Badawi, A. (2006). Laporan Rancangan Malaysia Ke-Sembilan. Dicapai

pada 2011, dari

http://www.utusan.com.my/utusan/specialcoverage/RMK9/html/bahasa.htm.

Ali, A. (2010). Wawancara: Pembelajaran sepanjang hayat. Dicapai pada 2011, dari

http://www.bharian.com.my/bharian/articles/Wawancara_Pembelajaransepanj

anghayat.

Andersson, P. & Osman, Ali. (2008). Recognition of Prior Learning as a Practice

for Differential Inclusion and Exclusion of Immigrants in Sweden. Journal of

Adult Education Quarterly, 59(1), 42-60.

Ariffin, S. R. (2003) Teori, Konsep dan Amalan Dalam Pengukuran dan Penilaian.

Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia.

Bahagian Jaminan Kualiti. (2003). Panduan Kriteria dan Standard bagi Program

Bidang Pendidikan. Jabatan pendidikan Tinggi, Kementerian Pendidikan

Malaysia.

Bateman, T. S., & Snell, S. A. (2002). Management: Competing in the New Era (5

ed.). New York: McGraw-Hill.

Bloom, B.S. (1984). Taxonomy of Educational Objective. Boston, MA: Allyn and

Bacon.

Centre for Learning Accreditation (2010). Prior Learning Assessment and

Recognition (PLAR) at Athabasca University: A Handbook for Preparing

Portfolios. Kanada: Athabasca University.

112

Conrad, D. & Wardrop, E. (2010). Exploring the contribution of mentoring to

helping learners learn in RPL practice. Canadian Journal for Studies in Adult

Education, 23 (1), 1-22.

Corder, N. (2008).Learning to Teach Adults: An Introduction. London and New

York: Routledge.

Council for Higher Education Accreditation Washington. (2002). Accreditation and

Assuring Quality inDistance Learning. Washington: CHEA Institute for

Research and Study of Accreditation and Quality Assurance.

Creswell, J.W. (2009). Research Design: qualitative, quantitative and mixed methods

approaches. 3rd

Edition. California: SAGE Publications Inc.

Crosby, P. B. (2000). Quality is free: The art of making quality certain. New York:

Mcgraw Hill.

Deming, W. E. (2002). The New Economics for Industry, Government, Education,

2nd Edition. Cambridge. MIT.

Dharam Singh, H. K. & Md Yassin, [email protected] Experience In Implementation Of

Open Entry And Recognition Of Prior Learning In Ou Malaysia. Universiti

Terbuka Malaysia. Dicapai pada April, 11, 2011 dari,

eprints.oum.edu.my/106/1/initial_experience_in_implementation.pdf

Dyson, C. & Keating, J. (2005).Recognition of Prior Learning Policy and Practice

for Skills Learned at Work. Geneva. International Labour Office.

Fejes, A. & Andersson, P. (2009). Recognition of Prior Learning: Understanding the

Relation Among Experience, Learning and Recognition from a Constructivist

Perspectivist. Jurnal Vocations and Learning, 2, 37-55.

Freeman, R. (1993). Quality Assurance in Training and Education. 1st Ed. London.

Publisher: Kogan Page

Fresen, J. W (2005). Quality Assurance Practice in online (web-supported) learning

in Higher Education: An exploratory study. PhD Thesis. Pretoria: University

of Pretoria.

Ghadaffi Omar, M.M. (2004). Perakuan Akreditasi LAN: Benchmark Kualiti Kursus

Pengajian. Buletin LAN Vol 3 No. 2 .

Ghadaffi Omar, M.M. (2003). Penilaian Kendiri: Reformasi Proses Penilaian

Kursus Pengajian IPTS. Buletin LAN Vol 2 No. 2.

Goetsch, D. L. & Davis, S. B. (2003). Quality Management: Introduction to Total

Quality Management for production, processing and services (4th ed.). New

113

Jersey: Prentice Hall.

Harman, G & Lynn, M. (2000). Repositioning Quality Assurance and Accreditation

in Australian Higher Education. Evaluations and Investigations Programme

Higher Education Division. University of England.

Hamdan, H. (2003). Kebolehgunaan Pembelajran Berbantu Komputer bagi Mata

Pelajaran Sistem Elektronik 2 untuk Pelajara Politeknik. Kolej Universiti

Tun Hussein Onn: Tesis Sarjana.

Holmes, A. (2002). Lifelong Learning. Oxford OX4 IRE. United Kigdom: Capstone

publishing Hall, Inc.

Hoyle, D. (2001). Converting a Quality Management System Using the Process

Approach. Transition Support Ltd. Monmouth (UK)

Hussein, S.A (2011). Agensi Kelayakan Malaysia (MQA). Dicapai pada 2011, dari

MQAhttp://www.google.com.my/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web

&cd=5&sqi=2&ved=0CD4QFjAE&url=http%3A%2F%2Fwww.mqa.gov.my

%2Fportal2012%2Fgarispanduan%2FPS%2520CMM%2520BM%2520(090

12012).pdf&ei=UlpjULaA

Idris, N. (2010). Penyelidikan Dalam Pendidikan. Malaysia: Mc Graw Hill.

International Association Continuing Engineering Education. (2003). Dicapai pada

2011, dari

www.iacee.org.

http://books.google.com.my/books/about/International_journal_of_continuing

_engi.html

Jabatan Pembangunan Kemahiran (2009). Kursus Induksi Pegawai Penilai

Pengiktirafan Pencapaian Terdahulu (PP-PPT) Persijilan Kemahiran

Malaysia 2009. Dicapai pada Januari,18, 2011 dari Jabatan Pembangunan

Kemahiran: http://www.ciast.gov.my

Jabatan Pembangunan Kemahiran (2011). Kursus Induksi Persijilan Kemahiran

Malaysia Pengiktirafan Pencapaian Terdahulu (PPT) 2011. Dicapai pada

Disember,10, 2011 daripada:

http://www.ciast.gov.my/webciast/files/KIPPKM/PPPPT/Kursus%20Induksi

%20PPT%202011.pptx

Jabatan Pembangunan Kemahiran (2007). Panduan Pelaksanaan Persijilan

Kemahiran Malaysia Melalui Kaedah Pentauliahan Pencapaian Terdahulu

114

(PPT). Dicapai pada Januari,18, 2011 dari Jabatan Pembangunan

Kemahiran: http://www.ejpk.com.my

Jabatan Pembangunan Kemahiran (2009). Garis Panduan Pelaksanaan Persijilan

Kemahiran Malaysia Melalui Pengiktirafan Khas. Dicapai pada Januari,18,

2011 dari Jabatan Pembangunan Kemahiran: http://www.dsd.gov.my

Jabnoun, N. et al (2005). TQM, Culture and performance in UEA manufacturing

firm. The Quality Management Journal, 12(4), 8-20.

Jaminan Kualiti Pendidikan Tinggi Awam di Malaysia. (2003). (Kementerian

Pendidikan Malaysia, Ed.) Dicapai pada 2011, dari

http://Jaminan%20Kualiti%20Pendidikan%20Tinggi%20Awam%20di%20M

alaysia.htm

Jarvis, P. (1994). Adult Education and Lifelong Learning continuing Education. (3rd

Edition). London: Routledge.

Juran, J. M. (1998). Juran's quality control handbook. New York: Mcgraw Hill.

Johnson, B. et al (2004). Educational Research : Quantitative, Qualitative and Mixed

Approaches. (2nd ed.) Boston : Pearson. Edu.Inc.

Kaprawi, N. (2011). Leveraging Accreditation Of Prior Experiential Learning

(APEL) For Human Capital Development. Malaysia: UTHM.

Kaprawi, N., Md.Yunos, J., Razzaly, W & Rashid, F. (2005). Quality Assurance or

Engineering Continuing Education: The Tun Hussein Onn University College

of Technology Model; Technical and Vocational Conference, Brisbane,

Australia.

Kaprawi, N., Razzaly, W. & Raja Yunus, R. N. (2010). Portfolio Framework for

Recognition of Prior Learning for Technical Programmes in Malaysia.

Proceedings of The 3rd Regional Conference On Engineering Education

(RCEE & 2010) Research In Higher Education 2010 (RHED 2010). Jun, 7

9, 2010. Kuching Sarawak.

Kaur, K. et al. (2007). Human Capacity Building Through The Recognition Of Prior

Learning: Implications For Higher Education. Universiti Terbuka Malaysia.

Dicapai pada April, 11, 2011 dari,

eprints.oum.edu.my/108/1/human_capability_building.pdf

Kementerian Sumber Manusia (2008). Pelan Induk Latihan dan Pembangunan

Kemahiran Pekerjaan Malaysia 2008 2020. Selangor: Kementerian Sumber

Manusia.

115

Kementerian Pendidikan Malaysia. (2006). Kod Amalan Jaminan Kualiti IPTA di

Malaysia. Kuala Lumpur: Bahagian Jaminan Kualiti, Jabatan Pendidikan

Tinggi, Kementerian Pendidikan Malaysia.

Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning

and Development. Prentice-Hall, Inc., Englewood Cliffs, New Jersey.

Konting, M. M. (2009). Kaedah Penyelidikan Pendidikan. Kuala Lumpur: Dewan

Bahasa dan Pustaka.

Malaysians Qualifications Agency. (2012). Guidelines to Good Practices:

Accreditation of Prior Experiential Learning. Petaling Jaya. Agensi

Kelayakan Malaysia.

Malaysians Qualifications Framework. (2007). Kementerian Pengajian Tinggi.

Marican, S. (2005). Kaedah Penyelidikan Sains Sosial. Petaling Jaya, Selangor:

Prentice Hall.

Mohamed, M. (2007). MQA Perkukuh Jaminan Kualiti Dan Akreditasi Pendidikan

Tinggi

Negara. Dicapai pada 2011, dari

http://mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2007/11/2/TERKINI/Mutakhir/M

QA_perkukuh_jaminan_kualiti_dan_akreditasi_pendidikan_tinggi_negara&s

ec=mstar_berita

Mohamed Arifin, M.Y. (2005). Memanfaatkan Karnival Jom Masuk U. Dicapai pada

2011, dari

http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0714&pub=Utusan_

Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm

Mohamad, M. (2002). Credit for Work Experience. International Postgraduate

Facilitator Management CENTRE, Malaysia.

Mohamed Yasin, M.S. (2007). Asia Pacific Quality Network (APQN) Conference

and General Meeting 2007. Dicapai pada 2011, dari

http://www.mqa.gov.my/berita20070216.cfm.

Motaung, M.J. (2007). Quality Assurance Practice in the Provisioning of RPL

(Recognition of Prior Learning) in Higher Education, Unpublished Phd

Thesis, University of Pretoria, South Africa.

116

Muhammad, A.M. (2009). Pembangunan Kerangka Sistem Untuk Pengiktirafan

Pembelajaran Terdahulu Bagi Latihan Guru Teknik Dan Vokasional Di

Malaysia. Batu Pahat: Universiti Tun Hussein Onn Malaysia. Tesis Sarjana.

Natarajan, R. (2007). The Role og Accreditation in Promoting Quality Assurance of

Technical Education. International Journal Engineering Education, 16(2),

85-96.

Nightingale, P. & O'Neil, M. (1994). Achieving quality in learning in higher

education. London: Kogan Page.

Noble, A. (1994). Enhancing the quality of academic life. The issue for the 90s?

HERDSA News, 16(3), 6-9.

Oakland, J.S. (2004). Oakland on Quality Management. London: Elsevier

Butterworth-Heinemann.

Pelan Strategik Pengajian Tinggi Negara Melangkaui 2020. (2007), Kementerian

Pengajian Tinggi (KPT), Malaysia.

Portal Rasmi CIDB Malaysia (2011).Latihan dan Akreditasi Kontraktor CIDB.

Dicapai pada Disember, 8, 2011 dari:

http://www.cidb.gov.my/v6/?q=ms/content/1028

Portal Rasmi Open University Malaysia (2011).Kemasukan Fleksibel. Dicapai pada

November, 15, 2011 dari: http://capl.oum.edu.my/v3/index.php

Portal Rasmi Wawasan Open University (2011).Entry Requirements.Dicapai pada

Disember, 18, 2011 dari: http://www.wou.edu.my/study_enrol_entry.html

Provincial Policy Framework (2009).Recognizing Prior Learning in Saskatchewan.

Kanada: The Recognizing Prior Learning Coordinating Group (RCG).

Piaw, C. Y. (2006). Kaedah dan Statistik Penyelidikan, Kaedah Penyelidikan Buku 1.

Kuala Lumpur: Mc Graw Hill Education

Raja Yunus, R. N. (2008).Kerangka Portfolio untuk Pengiktirafan Pembelajaran

Terdahulu (Recognition of Prior Learning) bagi Program/Kursus PLTV

dalam Membangunkan Kerangka Akreditasi di Malaysia.Universiti Tun

Hussein Onn Malaysia. Tesis Sarjana.

Ryan, R. (2001). Master Concept or Defensive Rhetoric: Evaluating Australian VET

Policy Against Past Practice and Current International Principles of Lifelong

Learning. International Educational Journal, Vol 2(No. 3), m/s 133-145.

Salleh, M.S. (2005). Pembelajaran Sepanjang Hayat. Dicapai pada 2011, dari

117

http://utusan.malaysia.Kerajaan%Mungkin%Ubah%Tempoh%Belajar%di

Universiti.

Sandberg, F. (2010).Recognising Health Care Assistants Prior LearningThrough a

Caring Ideology Jurnal Vocations and Learning, 3, 99 115.

Scholten, A. M et al. (2004). Accreditation of Prior Learning : A Background Report.

Dicapai pada 2011, dari

http://www.web.uni-oldenburg.de/download/service/Background.pdf

Suleiman, M. (2004). Perakuan Akreditasi LAN: Benchmark Kualiti Kursus

South Africa Quality Assurance (SAQA) (2008). The Recognition of Prior Learning

in the context of the South Africa National Qualifications Framework.

Dicapai pada 2011 dari http://www.saqa.org.za/docs/policy/rpl01.pdf

Syed Bahaldin, S.A. (2005) Alternative Quality Management Standards Islamic

Perspective. Kuala Lumpur: Utusan Publication and Distributor Sdn Bhd

Taylor, R. (2004). Total quality management in research and development. The

TQM Magazine, 6(1), 26-34.

The Council for Adults and Experiential Learning (CAEL) (2008).

InnovationStrategies for a New System of Workforce Development and

Lifelong Learning:The Challenge of Today and the Vision for

Tomorrow.USA: The Council for Adults and Experiential Learning (CAEL).

The Council for Adults and Experiential Learning (CAEL) (2010).Fueling the Race

to Postsecondary Success:A 48-Institution Study of Prior Learning

Assessment and Adult Student Outcomes, USA: The Council for Adults and

Experiential Learning (CAEL).

The Council for Adults and Experiential Learning (CAEL) (2010). Transforming Life

Long Learning. USA: The Council for Adults and Experiential Learning

(CAEL).

Travers, N. L. & Evans, M. T. (2011).Evaluating Prior Learning Assessment

Programs: A Suggested Framework.International Review of Research in

Open and Distance Learning 12(1).

Van Kleef, J. (2007, September). Strengthening PLAR: Integrating theory and

practice in post-secondary education. Journal of Applied Research on

Learning, 1(2), Article 5, pp. 1-22.

Walters, S. (2006). Adult Learning Within Lifelong Learning: A Different Lens, A

Different Light. Journal of Education, 39, 7 26.

118

Wiersma, W.& Jurs, S. G. (2005).Research Methods in Education.An Introduction.

Boston. Pearson Education.

Wihak, C. (2011). Prior Learning Assessment and Recognition: Emergence of a

Canadian Community of Scholars. International Review of Research in Open

and Distance Learning, 12(1).

Wiji Wahyuni, H. (2006). Pengaruh Gaya dan Aktiviti Penasihatan Akademik

Terhadap Keberkesanan Perlaksanaan Sistem Penasihatan

Akademik.Universiti Tun Hussein Onn Malaysia. Tesis Sarjana.