44
DEPED COPY 4 Kagamitan ng Mag-aaral Ang aklat na ito ay magkatuwang na inihanda at sinuri ng mga edukador mula sa mga publiko at pribadong paaralan, kolehiyo, at / o unibersidad. Hinihikayat namin ang mga guro at ibang nasa larangan ng edukasyon na mag-email ng kanilang puna at mungkahi sa Kagawaran ng Edukasyon sa [email protected]. Mahalaga sa amin ang inyong mga puna at mungkahi. Kagawaran ng Edukasyon Republika ng Pilipinas S i n i n g All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

  • Upload
    others

  • View
    56

  • Download
    1

Embed Size (px)

Citation preview

Page 1: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

4

Kagamitan ng Mag-aaral

Ang aklat na ito ay magkatuwang na inihanda at sinuri ng mga edukador mula sa mga publiko at pribadong paaralan, kolehiyo, at / o unibersidad. Hinihikayat namin ang mga guro at ibang nasa larangan ng edukasyon na mag-email ng kanilang puna at mungkahi sa Kagawaran ng Edukasyon sa [email protected].

Mahalaga sa amin ang inyong mga puna at mungkahi.

Kagawaran ng EdukasyonRepublika ng Pilipinas

S i n i n g

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Deped
Typewritten Text
Yunit 1
Deped
Typewritten Text
Deped
Typewritten Text
Deped
Typewritten Text
Deped
Typewritten Text
Deped
Typewritten Text
Page 2: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

ii

Musika at Sining – Ikaapat na BaitangKagamitan ng Mag-aaralUnang Edisyon 2015ISBN: ___________ Paunawa hinggil sa karapatang-sipi. Isinasaad ng Seksiyon 176 ng Batas Pambansa Bilang 8293: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ng Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng pamahalaan o tanggapan kung saan ginawa ang isang akda upang magamit sa pagkakakitaan ang nasabing akda. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang patawan ng bayad na royalty bilang kondisyon.

Ang mga akda / materyales (mga kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand names, tatak o trademarks, palabas sa telebisyon, pelikula at iba pa) na ginamit sa aklat na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagtibay sa isang kasunduan ng Kagawaran ng Edukasyon at Filipinas Copyright Licensing Society (FILCOLS) Inc. na ang FILCOLS ang kumakatawan sa paghiling ng pahintulot sa nagmamay-ari ng mga akdang hiniram at ginamit dito. Hindi inaangkin ni kinakatawan ng tagapaglathala (publisher) at mga may-akda ang karapatang-aring iyon.

Inilathala ng Kagawaran ng EdukasyonKalihim: Br. Armin Luistro FSCPangalawang Kalihim: Dina S. Ocampo, PhDDirektor IV: Marilyn D. Dimaano, EdDDirektor III: Marilette R. Almayda, PhD

Inilimbag sa Pilipinas ng ___________________________Department of Education–Instructional Materials Council Secretariat (DepEd–IMCS)Office Address : 5th Floor Mabini Bldg. DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City Philippines 1600 Telefax : (02) 634–1054 or 634–1072 E–mail Address : [email protected]

Mga Bumuo ng Kagamitan ng Mag-aaralMusika Pangunahing Tagapangasiwa: Maria Blesseda Alfonso Cahapay

Consultant: Myrna T. ParakikayMga Tagasuri Ng Nilalaman: Jocelyn T. Guadalupe, Dolores T. AndresMga Manunulat: Maria Elena D. Digo, Fe V. Enguero, Ma. Teresa P. Borbor, Amelia M. Ilagan,

Josepina D. Villareal, Mary Grace V. Cinco, Josephine Chonie M. Obseñares, Chita E. Mendoza, at Victorina E. Mariano

Transcriber: Arthur M. Julian Gumuhit ng Larawan: Hadji Miguelito S. Mendoza, Arthur M. Julian, Jason O. VillenaTagatala: Richilo L. LacedaNaglayout: Mary Grace Ann G. Cadisal

Sining Pangunahing Tagapangasiwa: Marilou Gerero-Vispo

Consultant: Charo Defeo-Baquial Mga Tagasuri ng Nilalaman: Juan Gepullano; Rosel Valenzuela Mga Manunulat: Cynthia Montañez; Ma. Teresa Caringal; Adulfo Amit;

Benjamin Castro; Emily Maninang; Joan D. Sandoval Mga Tagasuri ng Wika: Paolo-Ven Paculan; Erickson Gutierrez Mga Gumuhit ng Larawan: Michael Villadolid; Jason O. Villena Mga Naglayout: Algievoi Omaña; Jerby S. Mariano

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 3: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

iii

Paunang Salita

Ang Kagamitan ng Mag-aral na ito sa Musika at Sining ay inihanda upang malinang sa mga mag-aaral ang kanilang mga natatanging kakayahan sa masining na pamamaraan. Hangad ng mga may-akda ng aklat na ito na lubusang mapalaganap sa mga mag-aaral ang kamalayan sa iba’t ibang uri ng sining. Kung kaya’t ang mga gawaing nakapaloob dito ay isinulat sa payak at natural na pamamaraan upang mas maunawaan at mas maging makabuluhan ang pagkatuto sa bawat elemento ng Musika at Sining.

Ang mga itinakdang gawain na pawang kawili-wili ay makapagbibigay-laya sa mga mag-aaral na makapag-isip at makalikha ng sariling awitin at tugtugin sa Musika, gayundin ng mga disenyo o visual art sa Sining, na magdudulot ng saya at kaganapan sa bawat aralin.

Ang mataas na antas ng pagkatuto sa Musika at Sining, batay sa maraming pagsasaliksik, ay nagpapatunay na magdudulot sa mga mag-aaral upang magkaroon ng:

•mapanuri at replektibong pag-iisip;•mas pinahusay na konsentrasyon at mas mahabang attention span;•mas pinahusay na memorya at pagpapanatili ng mga natutuhan; at•mas pinahusay na pakikisalamuha at pakikipag-ugnayan sa kapwa, at

kakayahang makapagsagawa ng mga gawain kasama ang iba.

Ang makabuluhang paggamit sa aklat na ito ay magsisilbing tulong upang maiangat ang antas ng pagkawili o interes at inspirasyon sa pag-aaral ng Musika at Sining, na makatutulong sa adhikain ng K to 12 Basic Education Program tungo sa paghubog ng kabuuang pagkatao ng isang indibidwal.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 4: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

vi

SINING

Yunit 1 – PagguhitAralin 1: Mga Disenyo sa Kultural na Pamayanan sa Luzon................................................ 145Aralin 2: Mga Disenyong Kultural ng mga Pamayanan sa Visayas.......................................................... 150Aralin 3 : Mga Disenyo ng Kultural na Pamayanan sa Mindanao........................................................... 154Aralin 4: Mga Katutubong Disenyo.................................. 158

Aralin 5: Mga Katutubong Disenyo sa Kasuotan at Kagamitan......................................................... 162

Aralin 6: Kagawian ng Iba’t ibang Pamayanang Kultural......................................... 166Aralin 7: Masining na Disenyo ng Pamayanang

Kultural ............................................................. 169Aralin 8: Crayon Resist ng Disenyong-Etniko.................. 173

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 5: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

141

SINING

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 6: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

143

YUNIT IPAGGUHIT

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 7: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

145

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 1 : Mga Disenyo sa Kultural na Pamayanan sa Luzon

Ang mga kultural na pamayanan ay may kani-kanilang ipinagmamalaking obra. Ang kanilang mga disenyo ay ginagamitan ng iba’t ibang linya, kulay, at hugis. Ang mga linya ay maaaring tuwid, pakurba, pahalang, at patayo. Kadalasang ang kulay na ginagamit ay pula, dilaw, berde, at itim. Iba’t ibang hugis ang makikita sa mga disenyo tulad ng triyanggulo, kwadrado, parisukat, bilog, at bilohaba. Ito ay hango sa kalikasan o sa kanilang kapaligiran.

Suriin ang sumusunod na mga larawan:

Disenyong Gaddang Disenyong Kalinga

Disenyong Ifugao

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 8: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

146

May nakikita ba kayong pagkakaiba sa kanilang paggamit ng linya, hugis, at kulay?

Nakikita rin ba ang paulit-ulit na disenyo sa kanilang mga gawa?

Tingnan ang halimbawa ng likhang sining sa araling ito.

1. Ano ang napansin ninyo sa inyong iginuhit na mga disenyo o maging sa inyong sariling likhang sining?

Mga Disenyo sa Karton o Kahon

Kagamitan: Mga bagay na karton gaya ng baso o mga kagamitan na maaaring makuha sa kalikasan at iba pa, lapis, krayola, o oil pastel

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 9: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

147

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Kumuha ng isang karton o kahon o iba pang bagay na mayroon sa inyong lugar na maaaring gamitin para guhitan ng mga disenyo.

2. Umisip ng disenyo mula sa mga kultural na pamayanan ng Luzon tulad ng Ifugao, Gaddang, at Kalinga.

3. Iguhit ang napiling disenyo sa karton o kahon gamit ang lapis. Maaari ring gumamit o umisip ng sariling disenyo gamit ang mga hugis, kulay, linya, at ang prinsipyong paulit-ulit.

4. Kulayan at punuin ang mga espasyo ng mga disenyo ang inyong iginuhit, at sundan ito ng krayola o oil pastel para lalong maging kaakit-akit ang iyong likhang-sining.

5. Kung wala nang idadagdag, puwede nang itanghal ang ginawang likhang-sining at humanda sa pagpapahalaga.

Ang mga disenyong kultural ng pamayanan sa Luzon ay isa sa mga pamana ng sining sa ating bansa. Kaakit-akit at kanais-nais sa paningin ang kanilang mga likhang disenyo na ginagamitan ng iba’t ibang linya, hugis, at kulay. Ilan sa mga ito ay ang mga inukit o nililok na kahoy at mga damit na may iba’t ibang burda. Karamihan ng kanilang mga ginawang disenyo ay hango sa kalikasan o maging sa kapaligiran tulad ng dahon, tao, bundok, at mga hayop.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 10: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

148

Panuto : Lagyan ng tsek ang kahon batay sa antas ng iyong naisagawa sa buong aralin.

Mga Pamantayan

Nakasunod sa

pamantayannang higit sa inaasahan

(3)

Nakasunod sa

pamantayansubalit

may ilang pagkukulang

(2)

Hindinakasunod

sapamantayan

(1)

1. Natukoy ko ang iba’t ibang disenyo na nagtataglay ng mga elemento at prinsipyo ng sining sa mga gawa ng mga taga Luzon.

2. Nalaman ko ang mga disenyong kultural na pamayanan na nagmula sa Luzon.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 11: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

149

3. Nakagawa ako ng isang likhang-sining na tulad ng mga disenyong mula sa Luzon.

4. Napahalagahan at naipagmamalaki ko ang mga katutubong sining na gawa ng mga kultural na pamayanan sa Luzon.

5. Naipamalas ko nang may kawilihan ang aking ginawang likhang sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 12: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

150

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 2 : Mga Disenyong Kultural ng mga Pamayanan sa Visayas

Ang mga pangkat-etniko mula sa Hilagang Luzon hanggang Sulu, at sa iba pang bahagi ng Mindanao ay may kani-kaniyang katutubong sining o motif na nagtataglay ng iba’t ibang linya, hugis at kulay na ginagamitan ng paulit-ulit na disenyo na higit nilang napaunlad at napagyaman sa ngayon.

Narito ang ilang halimbawa ng kanilang mga disenyo ng tela na nagtataglay ng iba’t ibang hugis at linya, at maaaring makabuo ng isang pattern.

Itanong :

Ang kanilang mga disenyo ba ay nagpapakita ng iba’t ibang linya, hugis, at kulay?

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 13: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

151

Ito ang halimbawa ng disenyong radial na maaaring gamitin bilang panggitnang disenyo. Ang mga disenyong ito ay maaaring gamitin sa iba’t ibang bagay tulad ng ginupit na hugis bilog na karton.

Disenyo sa Platong Karton

Kagamitan : platong karton o cardboard na maaaring gupitin na hugis bilog, lapis, krayola, o oil pastel

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Ihanda ang mga kagamitan tulad ng platong karton o cardboard ginupit na hugis bilog, lapis, krayola, o oil pastel.

2. Umisip ng disenyo na iguguhit sa platong karton o cardboard na hugis bilog. Lagyan ito ng iba’t ibang hugis, kulay, at linya. Maaari ring gumawa ng disenyong panggitna.

3. Kulayan ang iginuhit na mga disenyo gamit ang krayola o oil pastel.

4. Kung tapos na ang ginawang likhang sining, maaari na itong ipaskil sa blackboard at maghanda sa pag-uulat o pagbabahagi tungkol sa disenyong ginawa.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 14: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

152

Ang ating bansa ay punong-puno ng magagandang likha. Ang mga ito ay nagtataglay ng mga elemento ng sining tulad ng linya, hugis, kulay, at may prinsipyong paulit-ulit.

Ang likas na kagandahang ito ng kapaligiran ay nagsisilbing inspirasyon ng mga kultural na pamayanan na naninirahan sa Visayas.

Panuto : Lagyan ng tsek ang kahon batay sa antas ng iyong naisagawa sa buong aralin.

Mga Pamantayan

Nakasunod sa

pamantayannang higit sa inaasahan

(3)

Nakasunod sa

pamantayansubalit

may ilang pagkukulang

(2)

Hindinakasunod

sapamatayan

(1)

1. Natukoy ko ang iba’t ibang disenyo na nagtataglay ng mga elemento at prinsipyo ng sining na gawa ng mga taga Visayas.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 15: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

153

2. Nalaman ko ang mga disenyo ng pamayanang kultural sa Visayas.

3. Nakagawa ako ng isang likhang-sining na ginagamitan ng mga disenyo ng Visayas.

4. Napahalagahan at naipagmalaki ko ang mga katutubong sining na gawa ng mga kultural na pamayanan sa Visayas.

5. Naipamalas ko ng may kawilihan ang aking ginawang likhang-sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 16: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

154

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 3 : Mga Disenyo ng Kultural na

Pamayanan sa Mindanao

Marami sa katutubong disenyo sa bansa ay malikhaing gawa ng mga kultural na pamayanan sa Mindanao. Kilala silang mga dalubhasa sa paggawa nito.

Ilan sa kanilang mga gawa ay ang mga damit, banig, hikaw, kuwintas, maliliit na kampanilya, placemat, table runner, wall décor at marami pang iba. Lahat ng mga ito ay ginamitan ng iba’t ibang hugis, kulay at linya.

Narito ang ilan sa kanilang mga ipinagmamalaking gawa at kasuotan.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 17: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

155

Ito ang halimbawa ng likhang-sining sa araling ito. Makakaguhit ba kayo ng inyong sariling disenyo sa construction paper gamit ang mga disenyo ng Maranao, T’boli, at Yakan maliban sa ipinakitang halimbawa?

t

Disenyo sa Construction Paper

Kagamitan : cotton buds, chlorine, colored construction paper

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Ihanda ang mga kagamitang gagamitin.

2. Umisip ng disenyo ng mga kultural na pamayanan sa Mindanao tulad ng Maranao, Yakan, at T’boli. Maaari ding gumamit ng sariling disenyo na ginagamitan ng iba’t ibang hugis, kulay, at linya.

3. Isawsaw ang cotton buds sa chlorine. Marahan itong ipahid sa colored construction paper. (Paalala: Kailangan ang pagsubaybay ng guro sa gawaing ito upang maiwasan ang disgrasya sa paggamit ng chlorine)

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 18: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

156

4. Maingat na ipahid ang chlorine sa construction paper upa-ng hindi ito mapunit.

5. Patuyuin muna nang ilang minuto ang ginawang likhang- sining.

6. Pagtuyo na ito maaari na itong ipaskil sa blackboard. Maghanda sa pagpapahalaga.

Ang mga disenyo sa kultural na pamayanan sa Mindanao ay makikita sa kanilang mga kagamitan at kasuotan na ginagamitan ng iba’t ibang linya, kulay, at hugis. Ang mga ito ay hango sa kalikasan at sa kapaligiran tulad ng hayop, dahon, bundok, araw, at bituin.

Panuto : Lagyan ng tsek ang kahon batay sa antas na iyong naisagawa sa buong aralin.

Pamantayan

Nakasunod sa

pamantayannang higit sainaasahan

(3)

Nakasunod sa

pamantayansubalit

may ilang pagkukulang

(2)

Hindnakasunod

sapamantayan

(1)

1. Natukoy ko ang iba’t ibang disenyo na gawa ng mga taga Mindanao.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 19: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

157

2. Nalaman ko ang mga kultural na pamayanan na nagmula sa Mindanao.

3. Nakagawa ako ng isang likhang-sining na ginagamitan ng mga disenyo ng taga Mindanao na nagtataglay ng mga elemento at prinsipyo ng sining.

4. Napahalagahan at naipagmalaki ko ang mga katutubong sining na gawa ng mga kultural na pamayanan sa Mindanao sa pamamagitan ng pagtangkilik nito.

5. Naipamalas ko nang may kawilihan ang aking ginawang likhang-sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 20: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

158

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 4 : Mga Katutubong Disenyo

Ang mga disenyong etniko ay gawa ng mga pangkat-etniko sa mga kultural na pamayanan sa bansa. Ang kanilang talino at kasanayan sa paglikha ay naipakikita nila sa paggawa ng mga kagamitang pantahanan gaya ng palayok, mangkok, at banga. Ito rin ay naipakita sa mga hinabing tela, kumot, at banig.

Ang sumusunod ay mga halimbawa ng kanilang disenyo:

Mga Dibuhong Bituin (Star Motif)

Maranao Bagobo Agta Bukidnon

Mga Dibuhong Araw (Sun Motif)

Kalinga Maranao Ifugao Bagobo

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 21: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

159

Mga Dibuhong Tao

Bagobo Ifugao Bontok

Halimbawa ng Kultural na Likhang-Sining

Disenyo Sa Crayon Etching

Kagamitan: oslo paper o lumang cardboard, lapis, krayola, paper clip o toothpick bilang pangguhit

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 22: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

160

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Ihanda ang mga kagamitan.

2. Diinan nang maigi ang pagkukulay sa buong papel. Punuin ang papel ng iba’t ibang kulay ng krayola.

3. Patungan ng kulay itim na krayola ang buong bahagi ng papel.

4. Maaaring gumamit ng paper clip o toothpick na magsisilbing pangguhit.

5. Pumili ng disenyo na nais iguhit mula sa mga larawang ipinakita ng guro (hal. dibuho ng araw, bituin at tao.)

6. Maaaring gumamit o umisip ng sariling disenyo gamit ang iba’t ibang linya at hugis para sa gagawing likhang-sining.

7. Gamitin ang imahinasyon upang makabuo ng kakaiba at orihinal na disenyo.

8. Kapag tapos na ang ginawang likhang-sining maaari na itong ipaskil at maghanda sa pag-uulat.

Ang mga disenyong etniko o dibuho ay may katangi-tanging kagandahan. Dapat natin ipagmalaki at panatilihin ang mga ito upang lalong makilala ang ating bansa.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 23: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

161

Panuto : Lagyan ng tsek ang kahon batay sa antas ng iyong naisagawa sa buong aralin.

PAMANTAYAN

Nakasunod sa

pamantayannang higit sa inaasahan

(3)

Nakasunod sa

pamantayansubalit

may ilang pagkukulang

(2)

Hindinakasunod

sa pamantayan

(1)1. Nalaman ko ang

kahalagahan ng mga katutubong disenyo mula sa mga kultural na pamayanan.

2. Nailarawan ko ang mga katutubong disenyo na gawa ng mga pangkat-etniko mula sa mga kultural na pamayanan.

3. Nakalikha ako ng isang disenyo mula sa mga katutubong motif sa pamamagitan ng crayon etching.

4. Nailigpit ko ang mga kagamitang ginamit sa tamang pagbuo ng likhang-sining.

5. Naisagawa ko ang aking likhang-sining nang may kawilihan.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 24: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

162

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 5 : Mga Katutubong Disenyo sa Kasuotan at Kagamitan

Likas sa mga Pilipino ang pagkamalikhain at pagkamakasining. Ito ay minana natin sa ating mga ninuno. Sa ilang salinlahi ay nakikita ang mga masining na likha ng mga katutubo.

Kaakit-akit ang mga disenyong gawa ng mga pangkat-etniko. Ang kanilang talino at kasanayan sa paglikha ay naipakikita nila sa paggawa ng mga kagamitang pantahanan, palamuti sa katawan, kasuotan at iba pa.

Paggawa ng Coin Purse o Jewelry Pouch na may Katutubong Disenyo

Kagamitan: retaso, lapis, gunting, karayom, sinulid, at pangkulay tulad ng oil pastel, krayola, colored pen/pencil

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Maghanda ng mga retaso na lalagyan ng disenyo.

2. Pumili ng dalawang disenyong etniko at iguhit ang mga ito nang salitan sa retaso upang makabuo ng kakaibang likhang- sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 25: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

163

3. Kulayan nang maayos ang ginuhit upang ito ay maging maganda at kaakit-akit.

4. Itupi sa gitna ang retasong may disenyo at tahiin ang dalawang sulok nito.

5. Itupi nang maliit at tahiin ang pinakabunganga ng supot.

6. Ipasok ang tali sa may bunganga ng supot na magsisilbing hawakan.

7. Iligpit ang mga ginamit pagkatapos ng gawain.

Bawat bata ay may angking talento sa pagdidisenyo at nakagagawa ng kakaibang likhang-sining gamit ang iba’t ibang katutubong disenyo ng mga pangkat-etniko sa bansa.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 26: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

164

Panuto: Suriin ang inyong likhang-sining at lapatan ng kaakibat na puntos gamit ang rubrics.

SUKATAN

Lubos nanasunod angpamantayan

sapagbuo ng

likhang-sining

(3)

Nasunod ang

pamantayansa pagbuo ng likhang-

sining

(2)

Hindinasunod

angpamantayan

sapagbuo ng

likhang-sining

(1)

1. Nakilala ko ang iba’t ibang disenyo sa mga kagamitan at kasuotan na mayroon sa Luzon, Visayas, at Mindanao.

2. Nakaguhit ako ng mga motif sa pag- buo ng disenyo sa retaso.

3. Nakasusunod ako nang tama sa mga hakbang sa pag- gawa ng likhang- sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 27: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

165

4. Napahalagahan ko ang mga katutubong sining sa pamamagitan ng pagguhit ng disenyo sa lagayan ng barya (coin purse) o lagayan ng palamuti (jewelry pouch)

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 28: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

166

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 6 : Kagawian ng Iba’t ibang Pamayanang Kultural

Ang mga sinaunang kagamitan at kasuotan ng mga pangkat-etniko ay bahagi ng pang-araw araw na buhay sa kanilang pamayanang kultural. Ang kanilang paniniwala ay makikita sa mga masining na dibuho ng kanilang kasuotan, palamuti sa katawan, at mga kagamitan. Ito ay yaman ng ating bansa.

Pansinin ang halimbawa ng larawan ng gawi ng pamayanang kultural sa ibaba. Makikita dito na ang kanilang kasuotan ay kakikitaan ng mga disenyong etniko na nagtataglay ng mga maninipis at makakapal na linya, mga mapupusyaw na kulay, at mga dibuhong kanilang pinagyaman.

Ang mga disenyong ito ay maaari nating gamitin sa paggawa ng mga magagandang likhang-sining tulad ng bookmark.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 29: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

167

Pinoy Bookmark

Kagamitan: lapis, krayola, gunting, ruler, at lumang karton o cardboard

Hakbang Sa Paggawa

1. Ihanda ang mga gamit na kailangan

2. Gupitin ang lumang karton o cardboard sa sukat na 1 ½ pulgada ang lapad at 5 pulgada ang haba.

3. Pumili ng isang disenyong etniko na nais iguhit sa bookmark.

4. Iguhit ito sa inihandang cardboard na gagawing bookmark.

5. Kulayan ang iyong iginuhit.

6. Sikaping naiiba ang iyong likhang-sining.

May iba’t ibang nakagisnang kaugalian ang ating pamayanang kultural na makikita pa rin sa kasalukuyang panahon. Ito ay dapat ingatan at magamit sa mga likhang-sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 30: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

168

Panuto: Lagyan ng tsek () ang angkop na kahon. Gawin ito sa sagutang papel.

SUKATAN

Lubos na nasu-nod ang

pamantayansa

pagbuo ng likhang-sining

(3)

Nasunod angpamantayan

sapagbuo ng

likhang-sining

(2)

Hindinasusunod

angpamantayan

sapagbuo ng

likhang-sining

(1)

1. Nakabuo ako ng bookmark gamit ang iba’t ibang disenyong etniko.

2. Nakabuo ako ng naiibang disenyo nang hindi kumopya sa gawa ng iba.

3. Nagamit ko ang mga linya at kulay sa disenyong nabuo.

4. Naipakita ko ang pagpapahalaga sa mga disenyong etniko sa aking nabuong bookmark.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 31: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

169

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 7 : Masining na Disenyo ng Pamayanang Kultural

Ang mga masining na disenyo na gawa ng mga pamayanang kultural ay isa sa mga pamanang sining sa lahing Pilipino.

Ang mga disenyo noong mga unang panahon ay ginawang basehan ng mga disenyo sa kasalukuyang panahon. Ito ay isa sa mga nagsilbing paraan para maisalin ang mga kaalaman ng sinaunang Pilipino.

Pabalat sa Notbuk

Kagamitan: mga recycled paper tulad ng lumang kalendaryo o anumang papel, gunting, lapis, krayola, tape, at plastic cover

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Ihanda ang mga kagamitan.

2. Gumupit ng lumang kalendaryo o anumang papel kasukat ng notbuk na nais lagyan ng pabalat. Gamitin ang malinis na bahagi nito.

3. Gumuhit ng sariling masining na disenyo.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 32: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

170

4. Pagkaguhit, kulayan upang mas lalong tumingkad ang mga disenyo.

5. Gawing kakaiba ang disenyo.

6. Ibalot ang ginawang disenyo sa isang notbuk. Gamitan ito ng tape para sa mas maayos na paglalapat.

7. Sikaping maging malinis at maayos ang ginawang likha.

8. Ipakita sa harap ng klase ang natapos na likhang-sining.

Ang disenyo sa mga kagamitang ginagawa sa pamayanang kultural ay may kakaibang istilo at tunay na yaman ng lahi. Makikita ito hanggang sa kasalukuyang panahon at dapat itong ipagmalaki.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 33: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

171

Panuto: Tiyakin ang ginawang pagganap sa pagbuo ng pabalat ng notbuk. Lagyan ng () ang kahon na tumutugon sa bawat tanong.

KASANAYAN

Lubos nanasusunod

angpamatayansa pagbuo ng likhang-

sining(3)

Nasunod ang

pamatayansa

pagbuo ng likhang-sining

(2)

Hindinasunod

angpamatayansa pagbuo ng likhang-

sining(1)

1. Naiguhit ko ba nang kakaiba ang sarili kong disenyo?

2. Nakagamit ba ako ng tamang kulay upang maging kakaiba ang aking likhang-sining?

3. Napahalagahan ko ba ang mga sinauna at kasalukuyang disenyong nagmula sa pamayanang kultural?

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 34: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

172

4. Nagawa ko ba ang gawain nang hindi humingi ng tulong sa iba?

5. Nakadama ba ako ng kasiyahan sa aking sining?

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 35: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

173

YUNIT 1 : PagguhitAralin Bilang 8 : Crayon Resist ng Disenyong-Etniko

Ang mga pangkat-etniko ay may mga pamamaraan sa kanilang pamumuhay na nakikitaan ng pagiging malikhain. Makikita sa mga kagamitan at mga palamuti ang iba’t ibang disenyo na kanilang pinagyaman.

Mga Disenyong Etniko

Ang mga napag-aralan nang disenyong etniko o pattern ay maaaring gamitin sa paggawa ng isang likha. May iba’t ibang paraan din sa paglikha gamit ang krayola. Isa ang paraang crayon resist na maaaring gamitin sa gagawing likha.

Sa araling ito ay gagawa tayo ng likhang-sining gamit ang mga disenyong etniko sa pamamagitan ng crayon resist.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 36: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

174

PAGGAWA NG PLACEMAT

Kagamitan: Lapis, krayola, brush, ¼ cartolina o recycled cardboard, water color, at recycled paper

Mga Hakbang Sa Paggawa:

1. Ihanda ang mga kagamitan.

2. Pumili ng disenyo na makikita sa mga kagamitan, kasuotan at palamuti ng mga pangkat-etniko mula sa mga nakaraang aralin o mga halimbawang nasa likod na pahina.

3. Iguhit ang mga napiling disenyong etniko o patterns sa recycled paper.

4. Ilipat ito sa cartolina o cardboard.

5. Kulayan ang iyong iginuhit. Siguraduhing madiin ang paggamit ng krayola sa papel upang hindi matakpan ng watercolor.

6. Ihanda naman ang watercolor para sa gagawing pamaraang crayon resist.

7. Pahiran ng watercolor ang kinulayan ng krayola. Gamitin ang madilim na kulay para lumitaw ang kagandahan ng disenyong iginuhit at kinulayan ng krayola.

8. Ipakita sa klase ang natapos na obra.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 37: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

175

Ang pagpapahalaga sa iniambag ng pangkat-etniko sa mundo ng sining ay tunay na yaman ng ating bansa. Isa sa mga paraan upang maipakita ang pagpapahalaga ay ang paggamit ng kanilang disenyo sa iba’t ibang obra.

Panuto: Lagyan ng masayang mukha ( ) ang angkop na kahon. Gawin ito sa sagutang papel.

SUKATAN

Higit na nasunod angpamantayan

sapagbuo ng

likhang-sining

(3)

Nasunod ang

pamantayansa

pagbuo ng likhang-sining

(2)

Hindinasusunod

angpamantayan

sapagbuo ng

likhang-sining

(1)

1. Nakabuo ako ng placemat gamit ang iba’t ibang disenyong etniko o pattern.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 38: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

176

2. Naipamalas ko ang wastong paraan ng crayon resist.

3. Nagamit ko ang sariling mga linya at kulay ayon sa disenyong nabuo.

4. Naipakita ko ang pagpapahalaga sa mga disenyong etniko sa pamamagitan ng pag-gamit ko ng aking ginawang likhang-sining.

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 39: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

271

GLOSSARY SINING

acrylic paint isang uri ng pintura na ginagamitan ng tubig Background tanawin pinakamalyo sa tumitingin, likod

Bookmark ginagamit na pananda sa isang pahina ng libro pabalat sa libro

takip sa libro na may iba’t ibang disenyo o kulay

border design disenyo sa paligid ng papel

banana stalk bahagi ng halamang saging na ginagamit na pangdisenyo sa gawaing-sining

Bloke nagsisilbing pampatigas sa gilid na bahagi ng papel

cardboard isang uri ng matigas na papel na ginagamit sa gawaing-sining

container lalagyan ng tubig o anumang bagay

construction paper

isang uri ng papel na ginagamit sa gawaing-sining na may iba’t ibang kulay

cotton buds ginagamit na panlinis sa tainga

Chlorine nakalalasong kemikal na ginagamit na panlinis o pang alis ng mantsa sa damit

coin purse lagayan ng barya Disenyo ginamitan ng linya, kulay, at hugis upang

makabuo ng dibuho disenyong radial

disenyong nakaayos na ginagamitan ng linya

disposable spoon

kutsarang yari sa plastik

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Deped
Typewritten Text
Deped
Typewritten Text
Page 40: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

272

Espasyo bahagi ng isang buong lugar na nasusukat

elemento isang mahalagang sangkap o bahagi ng sining

Foreground Tanawing pinakamalapit sa tumitingin, harap itanghal ipakita sa marami sa pamamagitan ng paglagay

sa harap o pagpaskil Istilo pamamaraan

jewelry pouch lagayan ng iba’t ibang palamuti tulad ng singsing, hikaw at kuwintas

kalikasan natural na makikita sa kapaligiran na gawa ng Diyos

kultural kaugnayan sa isang partikular na grupo ng mga tao at kanilang mga gawi, paniniwala, at tradisyon

kontribusyon mahalagang naiambag upang matapos ang isang gawain o proyekto

Luwad Molde Myural malaking larawan na ipininta na kadalasan

makikita sa mga dingding o pader Middleground tanawin sa gitna, pagitan ng foreground at

background motif na iba’t-ibang uri ng disenyo mula sa mga pangkat-etniko

malong isang uri ng kasuotan nagmula sa ating mga pangkat-etniko

Overlap pagpapatong-patong ng mga hugis Oil pastel isang uri ng pangkulay ginagamit sa gawaing-

sining Palamuti Dekorasyon Pista pagdiriwang sa isang lugar

Prinsipyo sinusunod na pamantayan sa sining

pangkat- etniko

grupo ng mga sinaunang tao

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 41: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

273

pattern proseso ng sining na ginagawao ginagamit nang paulit-ulit

placemat ginagamit na patungan ng mga pinggan, kubyertos, at baso sa hapag kainan

Paglalala ng Banig

Masining na paglalala at pagtitiklop ng mga piraso ng materyales upang makalikha ng kahanga-hangang disenyo ng banig-plorera na lalagyan ng bulaklak

retaso pinagtabasang piraso ng tela recycled paper papel na gamit na

Table runner isang mahabang tela na inilalagay sa mesa para dekorasyon

Tina-tali ang Tina-tali (Tie-Dye) ay proseso ng pagkukulay ay karaniwang binubuo ng pagtiklop, pagpilipit, papatong na pagtiklop, o paglukot ng tela o isang damit na tinatalian ng tali o goma (rubber band) na sinusundan ng pagbabad o paglubog sa timpla na may kulay

T’boli mga taong nakatira sa pamayanang kultural na matatagpuan sa Cotabato. Gumagawa sila ng T’nalak mula sa hibla ng abaka

T'nalak ay isang tradisyonal na tela ng ginagawa ng mga T’boli sa Lake Sebu, Timog Cotabato. Ito tradisyonal na tela ay hinabing-kamay na gawa sa Abaka fibers na ayon sa kaugalian ay may tatlong pangunahing mga kulay, pula, itim at ang orihinal na kulay ng dahon Abaka

Value sangkap ng kulay na tumutukoy sa kapusyawan at kadiliman nito

wall décor palamuti sa dingding

water color isang uri ng pangkula na ginagamitan ng tubig at brotcha o brush

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 42: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

274

Mga Awit Ako Mananggete An Sakong Abaniko Ang Alibangbang Ang Huni ng Ibong Pipit Ano-Ano Atin Cu Pung Singsing Baby Seeds Bahay Kubo Bandang Musika Batang Magalang Batang Masipag Chua-ay Clean Up Week Song Do a Little Thing Early to Bed Gising Na Hear the Rain Huli Ka! Ili-ili Tulog Anay Inday Kalachuchi Kalesa Little Band Liza Jane Lupang Hinirang Magandang Araw Magtanim ay ‘Di Biro Manang Biday Masaya Kung Sama-sama Ode to Joy Oh, Come Play a Merry Tune Oh, Who Can Play

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 43: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

275

Ohoy Alibangbang Pamulinawen Paruparong Bukid Pentik Manok Pilipinas Kong Mahal Pilipinas Kong Mahal Rain,Rain Go Away Reach for the Sky Run And Walk Salidommay She’ll be Coming Round the Mountain Song and Dance Tayo Na! Tayo’y Magpasalamat Tayo’y Magsaya Tayo’y Umawit ng ABC Tiririt ng Maya Ugoy ng Duyan Umawit at Sumayaw Umayka Ti Eskuela We’re on the Upward Trail Will You Dance With Me?

Mga Awit sa Pakikinig Ading Are You Sleeping Lazy Juan? Bahay Kubo Blue Danube Waltz Hallelujah Chorus Happy Birthday It Came Upon the Midnight Clear Mindanao Sketches My Heart Will Go on Philippine Tongatong Pop Goes the Weasel Row, Row, Row Your Boat Somewhere Over the Rainbow Star Wars- Opening Theme Tayo’y Umawit

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.

Page 44: Kagamitan ng Mag-aaral - DEPED-LDN

DEPED COPY

280

Sining

Discovery in Art 3 Elementary Worktext, pp. 109-110

Gawad ng Manlilikha ng Bayan, Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining, Republika ng Pilipinas, 2004.

Modern Teacher Magazine, Sept. 2011, Vol.60.

Musika, Sining at Edukasyong Pangkatawan 4, pahina 21-24

Sining 4, pahina 11-12

Sining 4, pahina 78-79,

Sining 5, pahina 104-105

http://www.ehow.com/about_6669221_history-tie_dye.html

http://ecozeal.com/blog/the-history-and-art-of-tie-dyeing

APPENDIX

All rights reserved. No part of this material may be reproduced or transmitted in any form or by any means - electronic or mechanical including photocopying – without written permission from the DepEd Central Office. First Edition, 2015.