23
ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA STANJE DEMOKRATIJE U SRBIJI Izveštaj pripremljen za Nacionalni demokratski institut (NDI) Izveštaj pripremio CeSID, Beograd Maj 2014. godine

ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

  • Upload
    tasya

  • View
    59

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji. Izveštaj pripremljen za Nacionalni demokratski institut (NDI) Izveštaj pripremio CeSID , Beograd Maj 201 4 . godine . Metodo logija. - PowerPoint PPT Presentation

Citation preview

Page 1: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA

STANJE DEMOKRATIJE U SRBIJI

Izveštaj pripremljen za Nacionalni demokratski institut (NDI)

Izveštaj pripremio CeSID, BeogradMaj 2014. godine

Page 2: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

2

METODOLOGIJA

Istraživanje realizovaliAgencija za istraživanje javnog mnjenja CeSID i Nacionalni demokratski institut

(NDI), kancelarija u Beogradu

Terenski rad U periodu između 27. februara i 05. marta 2014. godine

Tip i veličina uzorka Slučajni, reprezentativni uzorak od 600 punoletnih građana Srbije

Okvir uzorka Teritorija biračkog mesta kao najpouzdanija registarska jedinica

Odabir domaćinstvaSlučajno uzorkovanje bez zamene – u

okviru biračkog mesta, svaka druga kućna adresa od početne tačke

Odabir ispitanika u okviru domaćinstva

Slučajno uzorkovanje bez zamene – izbor ispitanika metodom prvog rođendana u odnosu

na dan anketiranja

Istraživačka tehnika Licem u lice u okviru domaćinstva

Istraživački instrument Upitnik od 109 pitanja

Page 3: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

3

KAKO GRAĐANI SRBIJE VIDE DEMOKRATIJU? VREDNOSNE PROMENE U ODNOSU PREMA DEMOKRATIJI (2007 VS 2014)

Demokratija je bolja od svih drugih oblika vladavine

Za ljude kao ja i demokratski i nedemokratski režim su isti

U nekim slučajevima, nedemokratska vlada može biti bolja od demokratske

Ne zna

0 10 20 30 40 50 60 70 80

39

22

18

21

30

25

24

21

2007 2014

Page 4: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

4

OSNOVNI ELEMENTI DEMOKRATIJE U OČIMA GRAĐANA SRBIJE I DEO

20

43

37loše stanje

neutralni

dobro stanje

37

32

31bezbedan

neutralni

nebezbedan

Procena trenutnog stanja u srpskim

medijima

Procena trenutnog stanja u oblasti

bezbednosti u Srbiji

Page 5: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

5

OSNOVNI ELEMENTI DEMOKRATIJE U OČIMA GRAĐANA SRBIJE II DEO

Egzistencijalni strah kod građana Srbije

Stanje ljudskih prava u Srbiji

23

37

40

nema strah

neutralni

ima strah

13

3255

nema kršenja

neutralni

ima kršenja

Page 6: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

6

ODNOS PREMA 5. OKTOBRU – STAV PREMA DEMOKRATSKIM PROMENAMA U SRBIJI

Ne zna, ne razmišlja o tome

To je početak demokratskog preobražaja

Srbije

To je početak propadanja

Srbije

Sve je ostalo isto, samo su jedni zamenili druge

0

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

13 15

25

47

12

29

19

39

2014. godina 2007. godina

Page 7: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

7

PROFILISANJE VREDNOSNIH GRUPA GRAĐANA SRBIJEGDE SU GRAĐANI SRBIJE NA VREDNOSNOJ SKALI?

   

1Neutralni nekonfor

misti

2Neutraln

i tradicion

alisti

3Verski

netolerantni

nacionalisti

4Konform

istički neregion

alisti

5Tolerant

ni moderni

sti

Prosek

Tradicijamodernisti 10% 3% 52% 14%neutralni 49% 13% 4% 34% 45% 31%tradicionalisti 41% 87% 96% 63% 3% 55%

Konformizamnekonformisti 67% 1% 7% 51% 31%neutralni 33% 37% 19% 41% 34% 32%konformisti 62% 73% 59% 14% 37%

Autoritarnostneautoritarni 26% 21% 2% 43% 73% 33%neutralni 63% 62% 65% 55% 26% 54%autoritarni 12% 17% 33% 1% 1% 13%

Verska tolerancijatolerantni 12% 7% 21% 68% 22%neutralni 66% 64% 24% 69% 29% 50%netolerantni 22% 29% 76% 10% 3% 28%

Nacionalizamnenacionalni 11% 21% 22% 74% 25%neutralni 56% 64% 11% 60% 21% 42%nacionalni 33% 16% 89% 18% 5% 33%

Stav o regionalizaciji

regionalisti 1% 21% 35% 12%neutralni 48% 63% 21% 4% 56% 42%neregionalisti 51% 16% 79% 96% 8% 46%

Stav o decentralizaciji

decentralisti 12% 3% 9% 10% 18% 11%neutralni 75% 79% 63% 82% 69% 73%centralisti 14% 18% 28% 7% 13% 16%

Page 8: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

8

RANIJE IZBORNO PONAŠANJE I OPREDELJENJE NA MARTOVSKIM IZBORIMA 2014. GODINE

  SNS DS SPS DSS NDS LDP URS SRS DVERI

Neodlučni

Ne bih

glasaoNije glasao

15% 0% 2% 0% 1% 1% 0% 0% 0% 41% 37%

SNS 72% 0% 1% 1% 0% 0% 0% 1% 0% 17% 7%

DS 12%

17% 1% 0% 14% 2% 1% 0% 1% 33% 18%

SPS 12% 0% 63

% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 12% 12%

DSS 8% 0% 0% 60% 0% 0% 0% 0% 0% 24% 8%LDP 0% 0% 0% 0% 0% 60% 0% 0% 0% 24% 16%

URS 13% 0% 0% 0% 0% 0% 50% 0% 0% 25% 12%

SRS 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 67% 0% 11% 22%

DVERI 0% 0% 0% 17% 0% 0% 0% 83% 0% 0%

Page 9: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

9

ODNOS GRAĐANA PREMA ZATVORENIM IZBORNIM LISTAMA

1- Uopšte se ne slaže; 2- Uglavnom se ne slaže; 3- Niti se slaže, niti se ne slaže; 4- Uglavnom se slaže; 5- Potpuno se slaže 1 2 3 4 5

Kada glasam na izborima opredeljujem se prema lideru stranke, a najčešće ne znam ko je odbornik ili poslanik za koga glasam 16% 6% 26

%19%

33%

Uvek znam ime odbornika ili poslanika za koga glasam na lokalnim ili republičkim izborima 29% 15

%29%

11%

15%

Najbolji način selekcije i odabira kandidata za odbornike ili poslanike imaju političke stranke 21% 11

%47%

11%

10%

Bolje bi bilo da postoji neki drugi mehanizam za odabir kandidata na izborima, nego da to čine političke partije 5% 5% 42

%18%

29%

Bolje bi bilo da građani imaju mogućnost da glasaju pojedinačno za odbornike ili poslanike, nego da glasaju isključivo za stranačke liste

3% 4% 37%

14%

41%

Svejedno je da li građani glasaju za pojedinačne kandidate za odbornike/poslanike ili za liste, stranke ionako predlažu i jedne i druge

10% 7% 50%

13%

19%

Page 10: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

10

DEMOGRAFSKE OSOBINE STRANAČKIH PRISTALICA

  SNS DS SPS DSS NDS LDP SRS DVERI PROSEKŽensko 45% 80% 59% 11% 44% 41% 33% 46% 51%Muško 55% 20% 41% 89% 56% 59% 67% 54% 49%18-29 god. 13% 13% 12% 0% 7% 22% 0% 46% 16%30-39 god. 18% 20% 17% 20% 27% 17% 8% 31% 19%40-49 god. 12% 27% 12% 30% 13% 6% 15% 0% 15%50-59 god. 25% 13% 24% 25% 20% 39% 31% 8% 22%60 god i više 32% 27% 34% 25% 33% 17% 46% 15% 29%Bez osnovne škole 6% 0% 7% 0% 0% 0% 0% 0% 4%Osnovna škola 17% 7% 29% 21% 13% 22% 17% 0% 15%Radničke škole 24% 7% 12% 21% 25% 17% 17% 15% 23%Srednja škola 40% 47% 26% 21% 44% 28% 33% 31% 38%Viša škola/fakultet 13% 40% 26% 37% 19% 33% 33% 54% 20%do10000 48% 14% 47% 35% 33% 40% 33% 50% 46%10000-20000 25% 43% 37% 24% 25% 60% 50% 38% 34%20000-30000 18% 14% 17% 35% 33% 0% 17% 13% 13%preko 30000 9% 29% 0% 6% 8% 0% 0% 0% 7%Neutralni konformisti 34% 13% 21% 41% 29% 33% 17% 23% 27%

Neutralni tradicionalisti 19% 20% 18% 24% 29% 11% 0% 23% 20%

Netolerantni tradicionalisti 21% 13% 32% 35% 14% 6% 67% 46% 20%

Konformistički neregionalisti 19% 20% 18% 0% 0% 0% 0% 0% 12%

Tolerantni modernosti 7% 33% 11% 0% 29% 50% 16% 8% 22%

Page 11: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

11

KADA SE U SRBIJI NAJBOLJE ŽIVELO ILITI KOMUNIZAM VS DEMOKRATIJA

78

8

104

u periodu od drugog svetskog rata do 1990

od 1990 do 2000

od 2000 do 2012

posle 2012 -te

Page 12: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

12

PROCENA KVALITETA ŽIVOTNOG STANDARDA, STANJA PRIVREDE, BEZBEDNOSTI I POLITIČKIH SLOBODA OD II SVETSKOG RATA DO DANAŠNJIH DANA

Period 1945 do 1990

period 1990 do 2000

period od 2000 do 2012

period posle 2012

ne zna

0 10 20 30 40 50 60 70 80

73

7

9

4

7

72

6

7

8

7

74

7

7

4

8

31

8

28

15

16

Političke slobode

Stanje privrede

Bezbednost građana i zemlje

Životni standard građana

Page 13: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

13

DOBITNICI I GUBITNICI – KAKO SU BIVŠE KOMUNISTIČKE ZEMLJE PROŠLE U PRETHODNIH DVADESET GODINA?

Mađarska Hrvatska Crna Gora Makedonija Rumunija Albanija Srbija0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

5751

43

28

46 43

1018

3237

49

28 26

84

Pretežno na dobitku Pretežno na gubitku

Page 14: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

14

KOME VERUJU GRAĐANI SRBIJE?POVERENJE U INSTITUCIJE SISTEMA

Institucija Broj odgovora Min ocena Max ocena Srednja ocena

Predsednik Republike 559 1 5 2.73Vlada Srbije 560 1 5 2.54

Skupština Srbije 561 1 5 2.37Vojska Srbije 560 1 5 3.15

Policija 561 1 5 2.69Sudovi 561 1 5 2.18

Škole i fakulteti 560 1 5 3.04Političke partije 561 1 5 2

Mediji 560 1 5 2.28Sindikati 559 1 5 2.33

Zdravstvene ustanove 560 1 5 2.71Državna administracija 558 1 5 2.35Lokalna administracija 560 1 5 2.29

Crkva 560 1 5 3.35Nevladine organizacije 560 1 5 2.57

Page 15: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

15

NIVO AKTIVIZMA GRAĐANA SRBIJESOCIJALNI I POLITIČKI AKTIVIZAM

0

2

4

6

8

10

12

14

12

10

5 5

3

65

1

3

1

Član Aktivista

Page 16: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

16

DA LI ĆE U SKOROJ BUDUĆNOSTI DOĆI DO VEĆIH PROTESTA I NEMIRA U SRBIJI?

20.2

5.5

38.7

35.5 Ne zna

Iz političkih razloga

Iz ekonomskih razloga

Neće doći do nemira

Page 17: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

17

KOLIKO SU GRAĐANI ZAISTA SPREMNI DA UČESTVUJU U PROTESTIMA?

15.22.8

25.356.7

Ne zna

Da, iz političkih razloga

Da, iz ekonomskih razloga

Ne bi učestvovao

Page 18: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

18

KOJI JE EKONOMSKI SISTEM NAJBOLJI ZA SRBIJU?TRŽIŠNA VS DRŽAVNA , PLANSKA EKONOMIJA?

30

16.7

18.2

35.2

Ne zna

Tržišna ekonomija je bolja od bilo kog drugog ekonomskog sistema

Planska ekonomija je za nas bolja od tržišne ekonomije

Za ljude kao ja, nije važno da li je ekonomija tržišna ili planska

Page 19: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

19

ODNOS PREMA PRIVATIZACIJI DRUŠTVENE IMOVINE U SRBIJI – ZA ILI PROTIV ISTE?

18.9

41.6

34.3

5.1 Ne zna, nema stav

Najbolje bi bilo da privati-zacije nije ni bilo jer su ta preduzeća najbolje vođena od strane države

Privatizacija je bila nužna, samo je trebalo promeniti model po kome je ona sprovedena

Privatizacija je bila nužna i sprovedena je onako kako je bilo moguće u tadašnjim okolnostima

Page 20: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

20

IZBOR POSLA DA LI SU GRAĐANI SPREMI DA RIZIKUJU I ZARADE VIŠE ILI RADIJE BIRAJU SIGURNO RADNO MESTO SA MANJOM PLATOM?

9.7

63

27.3Ne može da izabere

Siguran posao, bez obzira kakva je plata

Posao u kojem može da se zaradi, pa makar radno mesto bilo ne-sigurno

Page 21: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

21

NAČIN LEČENJA KO TREBA DA BRINE O TROŠKOVIMA I KVALITETU LEČENJA GRAĐANA?

17.4

46

36.6

Ne može da izabere

Da građani učestvuju u troškovima lečenja da bi se stvo-rili bolji uslovi za zdravstvenu zaštitu

Da država u potpunosti snosi troškove lečenja makar zdravstvena zaštita bila loša

Page 22: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

22

ODNOS GRAĐANA PREMA EKONOMSKOJ I SOCIJALNOJ POLITICI DRŽAVEPROSEK SLAGANJA SA TVRDNJAMA NA SKALI OD 1=UOPŠTE SE NE SLAŽE, 5=POTPUNO SE SLAŽE

00.5

11.5

22.5

33.5

3.11

3.32

3.05 2.33

2.942.73

Page 23: ISTRAŽIVANJE JAVNOG MNJENJA Stanje demokratije u Srbiji

23

HVALA NA PAŽNJI