Ispitivanje dizalice

  • View
    960

  • Download
    5

Embed Size (px)

Text of Ispitivanje dizalice

Na osnovu lana 81. Zakona o standardizaciji ("Slubeni list SFRJ", br. 37/88 i 23/91), u sporazumu sa saveznim sekretarom za rad, zdravstvo, boraka pitanja i socijalnu politiku, direktor Saveznog zavoda za standardizaciju propisuje PRAVILNIK O TEHNIKIM NORMATIVIMA ZA DIZALICE(Objavljen u "Sl. listu SFRJ", br. 65/91)

I. OSNOVNE ODREDBElan 1.

Ovim pravilnikom propisuju se: 1) tehniki uslovi i zahtevi koji moraju biti ispunjeni pri projektovanju, proizvodnji, montai, rukovanju i odravanju dizalica; 2) tehniki uslovi i zahtevi koji moraju biti ispunjeni pri projektovanju i proizvodnji mehanizama, sklopova i delova dizalica; 3) tehniki uslovi i zahtevi koji moraju biti ispunjeni pri ugradnji ostale opreme za dizalice; 4) postupak, nain i intervali obaveznih pregleda i ispitivanja dizalica; 5) tehniki uslovi za korienje dizalica; 6) tehnika dokumentacija dizalice. Pod dizalicom, u smislu ovog pravilnika, podrazumeva se maina povremenog dejstva namenjena za podizanje, sputanje i premetanje tereta u prostoru obeenog o kuku ili pridravanog nekim drugim sredstvom za prihvatanje tereta.lan 2.

Odredbe ovog pravilnika primenjuju se na sledee vrste dizalica: 1) mosne dizalice svih tipova; 2) portalne i poluportalne dizalice i njihove kombinacije sa obrtnim postoljima i pokretnim krakovima (fabrike, luke, pristanine, brodogradiline i dr.); 3) pokretne i nepokretne konzolne dizalice (radionike, graevinske, luke i dr.); 4) pokretne i nepokretne dizalice sa tornjem i stubom, obrtnim postoljem i pokretnim krakom (luke i brodogradiline toranjske dizalice, graevinske i montane stubne dizalice, igle i dr.); 5) mobilne (samohodne) dizalice sa obrtnim ili vrstim postoljem, sa okretnim i nagibnim krakom (dizalice na vozilima sa pneumaticima ili gusenicama, inskim vozilima i slino); 6) sve ostale dizalice koje rade pomou elinog ueta, lanca ili nekog drugog elementa za podizanje tereta, a po konstrukciji su kombinacija raznih tipova

dizalica (kabl-dizalice, striper-dizalice, klene, ulone, meustane, kontejnerske i slino); 7) koturae i vitla svih tipova koji su podeeni za rad sa elinim uetom ili lancem i koji se koriste kao samostalni ureaji, odnosno u sastavu drugih pokretnih ureaja za dizanje, sputanje i prenoenje tereta. Odredbe ovog pravilnika odnose se i na sva pomona nosea sredstva dizalice (korpe, traverze, grabilice, kuke i na razne naprave od uadi i lanaca koje slue za noenje i vezivanje tereta i slino).lan 3.

Podaci neophodni za projektovanje, konstruisanje i izradu dizalica vanserijske proizvodnje odreeni su Upitnim listom za dizalice, prema jugoslovenskom standardu za dizalice.lan 4.

Ako se na dizalicama nalaze ugraeni ili postavljeni sudovi pod pritiskom vazduha ili gasa, takvi sudovi moraju odgovarati propisima o tehnikim normativima za izradu i upotrebu pokretnih zatvorenih sudova za komprimovane tene i pod pritiskom rastvorene gasove. Parni kotlovi i ugradnja parnih kotlova u dizalice moraju odgovarati propisima o tehnikim normativima za izradu i upotrebu parnih kotlova, parnih sudova, pregrejaa pare i zagrejaa vode.lan 5.

Brzina kretanja voznog vitla i dizalice pri upravljanju sa poda ne sme biti vea od 32 m/min ako je komanda vezana za vozno vitlo, odnosno vea od 50 m/min ako komanda nije vezana za vozno vitlo. Ova odredba se ne odnosi na dizalice kojima se upravlja sa pulta pomou daljinske komande niti na dizalice kod kojih dizaliar pri kretanju mosta ili voznog vitla stoji u mestu. Kod dizalica predvienih za montane i druge radove koji zahtevaju posebnu tanost i panju pri sputanju tereta, mogu se, po potrebi, predvideti manje brzine dizanja, odnosno sputanja zahvatnog sredstva i prenoenje tereta, odnosno obrtanja kraka (pomou dvobrzinskih motora i sl.).lan 6.

Elektrini ureaji (elektromotori, prekidai, sklopke, kontroleri i dr.) dizalice na elektrini pogon predviene za rad u prostoriji u kojoj nastaju eksplozivne smee

gasova, para ili zapaljive praine moraju biti protiveksplozivno zatieni prema jugoslovenskim standardima za konstrukciju, izradu i ispitivanje elektrinih ureaja za rad u atmosferi eksplozivnih smea. Mehaniki elementi dizalica predvienih za rad u prostoriji u kojoj nastaju eksplozivne smee gasova, para ili zapaljive praine moraju onemoguiti nastajanje iskre u toku rada dizalice. Svi elementi koji u toku rada dolaze u meusobni kontakt moraju da budu izraeni od materijala koji ne izazivaju varnice. Dizalice iz st. 1. i 2. ovog lana moraju imati odbojnike izgraene od tvrde gume.lan 7.

Dizalica mora na vidnom mestu imati fabriku tablicu koja sadri sledee podatke: 1) naziv i sedite ili registrovani znak proizvoaa; 2) vrstu dizalice sa oznakom tipa (samo ako se radi o serijskoj proizvodnji); 3) nosivost, u tonama; 4) fabriki broj; 5) godinu izrade 6) pogonsku klasu dizalice.lan 8.

Rekonstrukcija dizalice dozvoljena je samo po prethodno izraenom projektu iz koga se vidi da rekonstrukcijom nee biti ugroena sigurnost rada dizalice. Postavljanje tee dizalice ili vie dizalica na postojeu stazu dizalice (nadzemnu ili prizemnu) dozvoljeno je samo po prethodno izraenom projektu iz kog se vidi da stabilnost, odnosno sigurnost rada dizalice, kao i sigurnost i stabilnost noseih delova hale i drugih objekata nee biti ugroeni poveanjem tereta.lan 9.

Kvalitet nosee metalne konstrukcije i delova mehanizama dizalica od metala ili legura mora biti u skladu sa odredbama odgovarajuih jugoslovenskih standarda. Proizvoa dizalice mora pribaviti dokaz o kvalitetu materijala ugraenog u nosee metalne konstrukcije.lan 10.

Pod manevarskim prostorom dizalice, u smislu ovog pravilnika, podrazumeva se prostor koji je ogranien gabaritom dizalice pri njenom kretanju u polju delovanja sa sredstvom za prihvatanje tereta u krajnjem gornjem poloaju. Pod manipulacionim prostorom dizalice, u smislu ovog pravilnika, podrazumeva se

prostor koji je ogranien najviim i najniim poloajem sredstva za prihvatanje tereta, krajnjim bonim poloajem zahvatnog sredstva u polju delovanja dizalice, kao i njihovim krajnjim poloajima na krajevima dizaline staze. U manevarskom prostoru dizalice i u slobodnom prostoru oko dizalice ne smeju se nalaziti niti u njih zadirati delovi stacioniranih objekata. Slobodan prostor oko dizalice odreen je odgovarajuim jugoslovenskim standardom. Dizalica iz jednog nivoa ne sme zadirati u manevarski prostor dizalice i slobodni prostor oko dizalice iz drugog nivoa. Pri radu dizalice na viem nivou iz njenog manipulacionog prostora mora se uklonisti svaka dizalica sa nieg nivoa. 1. Projektovanje dizalicalan 11.

Pri projektovanju dizalica moraju se uzeti u obzir uslovi u kojima e dizalica raditi (temperatura okoline, praina, vlanost, prisustvo opasnih gasova i dr.). Pri projektovanju dizalica se mora svrstati u pogonsku klasu prema jugoslovenskom standardu za dizalice.lan 12.

Ako na dizalici postoje dva ili vie mehanizama dizanja ili voznih vitala, a nosivost konstrukcije je odreena zbirom pojedinih nosivosti nazivna nosivost oznaava se sa Lj1+Lj2+... Ako na dizalici postoje dva ili vie mehanizama za dizanje ili voznih vitala, a nosivost konstrukcije je odreena najveom nosivou, nazivna nosivost oznaava se sa Lj1/Lj2/... Ako na dizalici postoje dva ili vie jednakih voznih vitala ili mehanizama dizalica, a naznaena nosivost konstrukcije odreena je umnokom broja voznih vitala ili mehanizama dizanja i najvee nosivosti pojedinog voznog vitla ili mehanizama dizanja, nazivna nosivost oznaava se sa n d (Lj1+Lj2...) ili n d (Lj1/Lj2...). Kod dizalice sa krakom (strelom) pored nazivne nosivosti mora biti oznaen i dohvat tako da se ova dizalica oznaava: nosivost u tonama puta dohvat u metrima (Lj d L).lan 13.

Nazivna nosivost, visina dizanja, radna brzina, raspon dizalica i rasponi dvovisinskih voznih vitala odreuju se prema tehnolokim zahtevima za dizalicu iz odgovarajuih jugoslovenskih standarda za dizalice.

lan 14.

Ako je na lokaciji dizalice seizminost tla najmanje VII stepena modifikovane Merkalijeve skale, pri odreivanju sigurnosti dizalice moraju se uzeti u obzir i seizmika optereenja odreena odgovarajuim jugoslovenskim standardima.lan 15.

Odnos raspona mosne dizalice prema rastojanju osa krajnjih tokova ili vodeih tokova na eonim nosaima u pravcu pruge, kod pojedinanih pogona mora biti manji od 6, a kod portalnih dizalica sa jednom elastinom nogom manja od 7. Kao odstojanje osovina tokova smatra se odstojanje izmeu krajnjih tokova na eonom nosau. Ako se za vonju upotrebljava centralni pogon (sa transmisijom) odnosi iz stava 1. ovog lana moraju se smanjiti za 25%. Ako dizalica ima ureaj za spreavanje zakoavanja i iskakanja sa ina ili tokove za voenje dizalice po inama, odnos iz stava 1. ovog lana moe se poveati.lan 16.

Konstrukcione mere za sigurnost rada sa dizalicama, slobodan prostor oko dizalica i minimalne mere gabarita peakih platformi du dizalinih staza i na dizalicama moraju odgovarati jugoslovenskim standardima za dizalice.lan 17.

Horizontalno rastojanje izmeu ivica najisturenijih delova pokretnih stubnih, portalnih ili poluportalnih dizalica, pretovarno-utovarnih mostova i drugih dizalica postavljenih na otvorenom prostoru i gabarita drugih nepokretnih objekata postavljenih u neposrednoj blizini dizaline staze tih dizalica do visine 2 m od tla ne sme biti manje od 500 mm, a na visini preko 2 m od tla manje od 100 mm. Horizontalno rastojanje izmeu ivica najisturenijih pokretnih delova mosne dizalice (nosaa tokova mosta) i nepokretnih delova konstrukcije zgrade (zidova, stubova, ograde ili ivice peakih staza i dr.) u neposrednoj blizini dizalice ne sme biti manje od 100 mm. Ovo rastojanje se utvruje pri simetrinom poloaju tokova dizalice u odnosu na inu. Pri prilagoavanju specijalnih dizalica objektima kod kojih su zbog tehnolokih uslova potrebna manja rastojanja (za regalna skladita, kontejnere i sl.) dozvoljena su manja rastojanja od rastojanja propisanih sta

Search related