of 28 /28
HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA Grado Profesionala DONOSTIAKO FRANCISCO ESCUDERO KONTSERBATORIO PROFESIONALA 0

HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOAconservatorioescudero.eus/wp-content/uploads/2015/...motibikoa eta erabili den baliabide konpositiboa adieraziz. 3. Hiruhilabetean zehar

  • Author
    others

  • View
    4

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA...

  • HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA Grado Profesionala DONOSTIAKO FRANCISCO ESCUDERO KONTSERBATORIO PROFESIONALA

    0

  • SARRERA

    Mendebaldeko musika-hizkuntzaren barruan, kontzeptu mailan desberdinak diren,

    eta ondorioz, analitikoki zatitu daitezkeen arren, musikazko testuinguru batean

    unitarioki hautematen ditugun elementu ugari sartzen dira. Harmonia, alde batetik,

    testuinguru morfológico baten barruan, denborako une berean ekoizten denaz

    arduratzen da, eta bestetik, testuinguru sintaktikoan, aurretik egindakoa eta gero

    etorriko denarekin dagoen loturaz arduratzen da, bere testuinguruan betetzen duen

    funtzioaz, alegia. Tonuen sistema gizakiak egin duen asmakuntzarik garrantzitsu eta

    emankorrenetariko bat dela esan daiteke, eta eragiten duen sinplifikazioaren

    ondorioz, bere postulatu eta mekanikaren arabera konposatu gabeko musika lanak

    entzuteko muga izatera ere irits daiteke. Horren berezitasunak ezagutzea, bere

    formazio eta disoluzioei dagozkien puntu guztiak ezagutzen dituenarentzat,

    entzuketa adimentsu eta kontzientea garatzeko tresna ahaltsua da. Tresna horrek,

    beraz, bai tonuen sistemaren printzipioen arabera konposaturiko musika lanak, eta

    bai horietara egokitzen ez direnak, bere neurrian baloratzeko aukera eskainiko du.

    Azken irakasgai horren ikasketen barruan egotea. Bestalde, intonazioa praktikatzea,

    ikasitako instrumentuaren errepertorioa eta ikasleak bere inguru sozialak berezko

    dituen musika-jarduerekin izandako harremanen maiztasunak, zalantzarik gabe,

    praktika eta errepertorio jakin batekin jarriko zuten harremanetan. Praktika

    eta errepertorio horiek ikasleak egin dituen musikako ikasketen etapa honetan jaso

    duen prestakuntza eta hezkuntzan tonuen sistema ia guztiz nagusi izanik

    konposatutako musika lanez osaturik egongo dira. Arestian aipatutakoa kontuan

    izanik.

    Honetaz gain, ezin dugu ahaztu sistema hau historian zehar asko eboluzionatu

    denik, hainbat etapa ezberdinetatik pasatuz, sistema tonal beraren barruan idazkera

    1 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • hainbat mota eta estilo ezberdina sortuz. Ikasleak, analisi eta estilo ezberdinetako

    idazkeraren bidez ezagutu behar du. Beraz, harmoniak, musitaren historia ala

    akonpaniamenduarekin harremana importante bat duela esan dezakegu. Lehen

    kasuan, hizkuntza musikalaren eboluzio historikoaren barruan dagoelako, eta

    bigarren kasuan, hainbat helburu eta eduki, harmoniarekin hamankomunean

    edukitzeagatik. Gainera, ikasle kopuru haundi batek ikasturte berean bi gaiak

    ikasten ditu.

    Hemen dugun programazioak, edukiak ikasteko hainbat helburu garatzen ditu,

    ikasleen bizitza profesionalean baliabideak izateaz gain, haien sormena motibatzeko

    arrazoia ere izanez. Normalean teorikotzat hartuta izan den gai baten praktika osoa

    bihurtuz, analisi, kanta herrikoien harmonizazioa eta benetako obren sormena ere

    landuz. Beste modu batean esanez, musika sormenaren gozoa bizitzea, egiten diren

    ekintza guztien bidez, beste guztiei emanez,

    Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoak haren Titulo I-en VI.

    Atalan irakaskuntza artistikoak aipatzen du. Honetaz gain, 229/2007 DEKRETUA,

    abenduaren 11koak Euskal Herriko MUSIKA IRAKASKUNTZA PROFESIONALAK

    finkatzen ditu.

    Arau hauen babosean, programazio honek ondoko: helburuak, edukiak,

    ebaluaketaren irizpideak eta kapazidadeen adkizioak proposatzen ditu, harmoniako

    ikasleak, programaketa honetan lantzen dituen eduki guztiak, haren bizitzan aurki

    daiteken benetako inguruan praktikan jar ditzala. Beraz, ikasle bakoitzaren obren

    azterketa, doinuen harmonizazioa eta obra txikien idazkera, gaiaren ildoa dela esan

    dezakegu, Harmonian ikasten diren eduki teorikoen praktikara eramateko baliabideak

    izaten direlako.

    2 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • Honetaz gain, ezin dugu ahaztu sistema hau historian zehar asko eboluzionatu

    denik, hainbat etapa ezberdinetatik pasatuz, sistema tonal beraren barruan idazkera

    hainbat mota eta estilo ezberdina sortuz. Ikasleak, analisi eta estilo ezberdinetako

    idazkeraren bidez ezagutu behar du. Beraz, harmoniak, musitaren historia ala

    akonpaniamenduarekin harremana importante bat duela esan dezakegu. Lehen

    kasuan, hizkuntza musikalaren eboluzio historikoaren barruan dagoelako, eta

    bigarren kasuan, hainbat helburu eta eduki, harmoniarekin hamankomunean

    edukitzeagatik. Gainera, ikasle kopuru haundi batek ikasturte berean bi gaiak

    ikasten ditu.

    Hemen dugun programazioak, edukiak ikasteko hainbat helburu garatzen ditu,

    ikasleen bizitza profesionalean baliabideak izateaz gain, haien sormena motibatzeko

    arrazoia ere izanez. Normalean teorikotzat hartuta izan den gai baten praktika osoa

    bihurtuz, analisi, kanta herrikoien harmonizazioa eta benetako obren sormena ere

    landuz. Beste modu batean esanez, musika sormenaren gozoa bizitzea, egiten diren

    ekintza guztien bidez, beste guztiei emanez,

    Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoak haren Titulo I-en VI.

    Atalan irakaskuntza artistikoak aipatzen du. Honetaz gain, 229/2007 DEKRETUA,

    abenduaren 11koak Euskal Herriko MUSIKA IRAKASKUNTZA PROFESIONALAK

    finkatzen ditu.

    Arau hauen babosean, programazio honek ondoko: helburuak, edukiak,

    ebaluaketaren irizpideak eta kapazidadeen adkizioak proposatzen ditu, harmoniako

    ikasleak, programaketa honetan lantzen dituen eduki guztiak, haren bizitzan aurki

    daiteken benetako inguruan praktikan jar ditzala. Beraz, ikasle bakoitzaren obren

    3 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • azterketa, doinuen harmonizazioa eta obra txikien idazkera, gaiaren ildoa dela esan

    dezakegu, Harmonian ikasten diren eduki teorikoen praktikara eramateko baliabideak

    izaten direlako.

    4 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • HARMONIA MODERNA

    PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

    (Grado Profesionala)

    3 eta 4

    5 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • HARMONÍA MODERNA 1

    (Musikako ikasketa profesionaletako 3. maila)

    AURKIBIDEA

    1. Helburuak

    2. Edukiak

    3. Ebaluazioa:

    • Ebaluazio-prozedurak

    • Ebaluazio-irizpideak

    • Kalifikazio-irizpideak

    • Gaiaren errekuperaketa

    4. Metodologia

    5. Sarrera-frogak

    6. Bibliografia

    6 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 1. HARMONIA MODERNA: LEHEN MAILAKO HELBURU DIDAKTIKOAK

    (Musikako Ikasketa profesionaletako hirugarrn maila)

    Musikako Ikasketa profesionaletako hirugarren ikasturtean zehar, harmonia moderna

    ikasiko duten ikasleek, ondoko helburu hauek bete beharko dituzte:

    1. Harmonia moderna ondo ezagutzeko beharrezkoak diren elementu

    teorikoak ondo menperatzea.

    2. Estilo ezberdinetan erabiltzen den akordeen zifratua ezagutzea eta

    menperatzea

    3. Akorde guztiak eta edozein posiziotan ondo erabiltzea, bakoitzaren tensioak

    ezagutuz eta hainbat lanetan praktikatuz.

    4. Jazz-standard tonalak azterketaren bidez, sistema tonala modernoan aurki

    ditzakegun prozedurak, aldaketa motibikoak eta beste ezaugarri guztiak

    identifikatzea.

    5. Musika modernoan harmonizazio eta berharmonizazio egiteko baliabideak

    jakitea.

    6. Hainbat kanta moderno idaztea, baliabide melodiko guztiak eta zifratu

    harmoniko modernoa erabiliz.

    7. Elkar aldaketa modala akordeak jakitea eta erabiltzea, harmonizazioan eta

    kantak idazterakoan erabiliz.

    8. Ikasturtean zehar egiten diren lan praktikoak erakusteko egingo diren

    ekintzetan partizipazioa bultzatzea.

    9. Aztertzeko eta harmonia egiteko gaitasuna garatzeko asmoz, ikasteko

    teknikak eta ohiturak erabiltzea.

    10. Programaketa honetako hainbat edukietan sakontzeko asmoz, baliabide

    teknologikoak ondo erabiltzea.

    7 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 2- HARMONIA MODERNA: LEHEN MAILAREN EDUKI DIDAKTIKOAK

    1. Bitarteko melodiko eta harmonikoak, eskala eta armadura, akorde triadak,

    koatriadak, oinarrizko egoera eta alderanzketak, akorde Maj6, m6, sus4 y

    add9, erritmo harmonikoa.

    2. Tonalitate maiorra: tonalitate maiorrako unibersoaren eraketa: akorde

    diatonikoak eta kromatikoak, modu maiorretako akorde bakoitzaren eskala-

    akorde erlazioa, tensio posibleak eta galeraztekoak.

    3. Tobalitate menorra: tonalitate menorreko unibersoaren eraketa: modu

    menorrean sorteen diren eskala propioak; modu menorreko akorde

    bakoitzaren eskala-akorde erlazioa, tonalitate menorreko eskala propio

    guztiak kontuan izanez, posible diren tensioak.

    4. Kadentzia autentikoa, plagala, subdominante menorreko akordeak modu

    maiorrean, pikardiazko hiruduna, kadentzierdiak, definizioa eta ariketa

    praktikotan egitea.

    5. Kanta herrikoien harmonizazioa, modu maiorrean bai menorrean; lehen

    harmonizaziotik, grado tonalak: I, IV, V soilik erabiliz, 7.harmonizazio iritsi

    arte, pasako akorde gutxituak erabiliz. Uniberso tonala, bai maiorra bai

    menorra eratzen duten akorde guztiak azalduko dira. Harmonizatzeko eta

    berharmonizatzeko kanta herrikoiak erabiltzen dira, eta astero jotzen dira.

    6. II-V lotureen mota ezberdinak: extensiokoak, jarraiak, e.a. Ariketa praktiko-

    etan aplikazioa: harmonizazio eta berharminizazioa, temen konposizioa,

    egitura propioak eginez.

    7. Kantak konposatzea, konposatzeko hainbat baliabide erabiliz: errepikapen

    motibikoa, nota gidariak, sekuentzi motibikoa, diseinu interbalikoa,

    aurrekaria-atzekaria, e.a.

    8. Akorde bereziak: V7sus4, V7alt., idazkera, erabilera, eskala-akorde

    erlazioa, tensioak, e.a.

    8 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 9. Lau ahotsetarako egikera: harmonia gelditua, lotura harmonikoa, ahotseen

    arteko mugimendua, lotura melodikoa, doinuaren ahots gidaria,

    harmoniaren ahots finkagarria.

    10. Hainbat gairen azterketa, konposatzeko baliabide ezberdinak landuz, eta

    gai bakoitzaren eskema formala eta harmonikoa adieraziz.

    11. Modu maiorrean bai menorrean hainbat obren idazkera: ikasle berak

    idazten dituen egitura harmonikoak erabiliz: ikasten den konposatzeko

    baliabide bakoitza idazterakoan erabiliz.

    12. Entrenamendu auditiboa, egitura harmonikoren diktaketak pianoan eginez,

    akordeen arteko lotura ezberdinak landuz, bai oinarrizko egoeran bai

    alderanzketan.

    13. Doinu ornituratzeko noteen identifikazio eta sailkapena: pasadako notak,

    bordadurak, atzeratzeak, apoiaturak, aurreratzeak, iheskariak, nota pedala,

    hainbat partitura analizatuz, idazteko ariketetan praktikan jarriz.

    14. Eskemak eta mapa konzeptuak eta antolatzekoak, ikasturtean antolatzen

    diren ekintzak ondo egiteko asmoz.

    15. Ikasturtean zehar egiten den lan guztia praktikan jartzeko antolatzen diren

    ekintzeetan parte hartzea: ikasleen harmonizazio ala konposizio

    aurkezteko entzunaldiak, taldekide bakoitzaren errepertoriotik hartuak

    diren hainbat partituraren analisiak, zentruan bai kanpoan antolatzen diren

    kontzertuetara joatea,

    16. Ikasturtean antolatzen diren ekintza guztietan, posible diren baliabide

    teknologiko guztien erabilpena, egin den lan praktikan jartzeko antolatzen

    diren ekintzeetan bereziki.

    9 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 3. EBALUAZIOA

    EBALUAZIO-PROZEDURAK

    Lehen hiruhilabetea:

    1. Diktaketa harmonikoa: 4-8 konpaseko egitura harmonikoak, modu maiorrean eta

    grado tonalak bakarrik erabiliz.

    2. Modu maiorrean idatzita dagoen kanta baten analisi ariketa, eskema formala,

    egitura harmonikoa eta kanta eratzen duten akorde guztien eskala-akorde

    erlazioa adieraziz.

    3. Doinu maior baten harmonizazioa, modu maiorraren unibersoa eratzen duten

    akorde guztiak adieraziz.

    4. Hiruhilabete honetan idazkera modu maiorrean landuko da, errepikapen

    motibikoa baliabidea landuz. Hiruhilabete bukaeran doinuak konposatuak eta

    harmonizatuak entregatu beharko dira.

    Bigarren hiruhilabetea:

    1. Diktaketa harmonikoa: 8 konpaseko egitura harmonikoak (4 konpaseko

    periodotan banatuta), modu maiorraren akorde zazpidun guztiak erabiliz.

    2. Analisi-ariketa: egitura formala, egirura harmonikoa, analisi melodikoa eta

    motibikoa eta erabili den baliabide konpositiboa adieraziz.

    3. Hiruhilabetean zehar kanta herrikoiak modu menorrean harmonizatzeaz gain,

    hainbat kanta ere konposatzen dira, konposatzeko baliabide ezberdinak erabiliz:

    nota gidatriak, sekuentzi motibiko batean osatuak dauden doinuen idazkera,

    transformazio motibikoa eta diseinu interbalikoa.

    4. Hiruhilabete bukaeran harmonizatu eta konposatu diren obra guztiak entregatu

    beharko dira.

    10 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • Hirugarren hiruhilabetea:

    1. Diktaketa harmonikoa: 4-8 konpaseko egitura harmonikoak modu menorrean,

    modu honen akorde propioak erabiliz.

    2. Gai baten analisi ariketa: eskema formala, egitura harmonikoa, kadentziak eta

    kadentzierdiak, transformazio motibikoa eta baliabide konpositiboak adieraziz.

    Gaia modu maiorrean bai menorrean egon daiteke.

    3. Doinu harmonizatu bat entregatu behar da, akorde diatoniko eta ez diatonikoak,

    modu maiorrean ala menorrean eta ABA’ forma eginez. Egitura harmonikoa

    ikasleak sortu behar du, tonu maiorraren ala menorraren uniberso tonalean aurki

    ditzakegun akorde guztiak erabili ahal izanez.

    4. Hamonia modernoaren ikasle guztiak parte hartuz, entzunaldia egingo da,

    ikasturtean zehar ikasleek konposatutako gaiak aurkeztuz. Ikasle bakoitzak

    entzunaldian aurkeztuko duen gaia ala gaiak, ikasturtean egin dituenetatik

    aukeratu beharko ditu. Partizipazioa, obreen kalitatea eta interpretazioa

    egiaztatuko da, ikasturte bukaerako notan eraginez. Ikasturte honetan, gaia

    ikasleak bakarrik jo dezake ala irakasleak pianoan lagunduta. Hala ere, posible

    izan ezkero, taldea osatuko da hau egiteko asmoz.

    EBALUAZIO-IRIZPIDEAK:

    Musikako ikasketa profesinaletako hirugarren mailan emango den Harmonia

    modernaren lehenengo mailan, ondoko ebaluazio-irizpideak jarraituko dira: :

    1. Harmonia modernaren elementu propioak ezagutzea eta erabiltzea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, harmonia tonal modernaren

    elementuak ezagutzen dituela eta haren bizitzan, praktikan ondo jartzen dakiela

    egiaztatuko da.

    11 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 2. Musika modernaren zifratu propioa gaiak analizatzeko momentuan bai

    doinu propioak idazterakoan kontrolatzen jakitea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, partitura batean identifikatzen dakiela

    eta haren konposizioetan akordeak sailkatzeko eta idazteko duen gaitasuna

    egiaztatuko da.

    3. Akordeak eta haien posizioak ezagutzea, ariketa praktikotan aplikatuz

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, harmonia tonal modernoa osatzen duten

    akordeak dakizkiela eta akorde hauek idazteko era ezberdinak menperatzen

    dituela ere egiaztaztatuko da.

    4. Musika tonal modernoan akorde bakoitzean sortzen diren tensioak

    ezagutzea eta menperatzea, era berean akorde bakoitzari dagokion eskala

    ezagutuz.

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, haren bizitza profesionalean aurki

    ditzaken akordeak ezagutzen eta erabiltzen dakizkiela egiaztatuko da.

    5. Gai bat, hainbat ikuspuntutik analizatzeko gaitasuna erakustea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, gaiak konposatzeko metodoak eta

    erabili diren teknikak ezagutzen dituela egiaztatuko da, era honetan, praktikan

    jartzeko garaian teknika hauek ere erabiltzeko gaitasuna egiaztatuko da.

    6. Doinuen konposizioa eta idazkera motibikoen dauden baliabideak

    menperatzea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, konposatzeko dauden baliabideak

    erabiltzeko duen gaitasuna egiaztatuko da, praktikan honela erabiliz.

    12 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 7. Ikasturteko edukiak erabiltzerakoan, baliabide teknologikoen menperatzeko

    gaitasuna erakustea.

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasturtean zehar egiten diren lan praktikoak

    hobeto egiteko, eskura dituen baliabide teknologikoak erabiltzeko duen gaitasuna

    egiaztatuko da.

    8. Ikasturtean zehar ikasten diren gaiak pratikan jartzeko, antolatuko diren

    entzunaldietan parte hartzea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, ikasitako edukiak praktikan jartzeko

    eta haren musika publikoaren aurrean defendatzeko duen gaitasuna egiaztatuko

    da.

    KALIFIKAZIO-IRIZPIDEAK

    Ebaluazioa, ondoko porzentai hauek jarraituz egingo da:

    1. Gelan asteroko glasean egiten den lana, analisiak, ariketa idatziak eta

    entzunaldiak: %ko 40.

    2. Ikasleak klasean duen jarrera: 10%

    3. Hiruhilabete bukaerako azterketa eta entregatzeko diren lanak: : %ko 50, haien

    arteko erdia eginez.

    - Lehen eta bigarren ebaluazioak informatzeko izaten dira, ikaslearen

    ikasteko gaitasuna eta jarrera egiaztatuz. Hirugarrena berriz, bukaerako

    ebaluazioa da.

    - Bukerako kalifikazioa: 1-10 artean egongo da, ikasleak gaindiBukerako

    kalifikazioa: 1-10 artean egongo da, gainditzeko gutxienez 5 ateratzea

    13 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • beharrezkoa izanez. Kalifikazio hau baino gutxiago ateratzen dutenek, ez

    dute ikasturtea gaindituko.

    GAIAREN ERREKUPERAKETA

    1. Ezetzko kalifikazioa ateratzen duten ikasleek, ikasturtea bukatu aurretik gaia

    errekuperatzeko aukera izango dute, aprobatu ez duten azterketaren antzeko bat

    eginez. Ezetzko kalifikazioa lan bat ez emateagatik gertatu ezkero, irakasleak

    jarriko duen epe baten barruan entregatu beharko da.

    2. Bigarren ebaluazioan, oraindik lehen ebaluazioa gainditua ez badago, gaiaren

    karakter jarraitua kontuan izanez, hirugarren ebaluazioan berdin egingo da.

    3. Bukaerako ebaluazioan gaia gainditua ez badago, ekainan ohiz kanpoko froga

    egingo da, ikasturtean zehar eman den edozein gaia galdetzea posible izanez.

    Aurreko bi ebaluazioetan gertatu den bezala, ezetzko kalifikazioa lana ez

    emateagatik sortu ezkero, falta diren lanak, gaiaren irakasleak jarriko duen

    apearen barruan entregatu beharko dira, normalean, errekuperaziorako egun

    bertan izanez.

    4. Harmonia moderna suspendituta izan arren, ikasturtez pasatzen diren ikasleek,

    hurrengo ikasturteko klaseetan errekuperatu beharko dute. Gainditu ez duten

    gaia, hurrengo ikasturteko edozein ebaluaketan gaindi dezakete, irakasleak hala

    uste badu eta ebaluazio-juntari abisatuz.

    4. METODOLOGIA

    • Klaseen gaiei dagozkien ariketak

    • Eskema tonalak eta modalak, analisiak, harmonizazioa ala gai baten

    konposizioa egin aurretik.

    14 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • • Gai musikaleen analisia: analisi harmoniko eta formala, egingo diren gai

    guztietan derrigorrez egin beharko dira. Baliabide musical konkretu bat lan

    egiten denean, analisia, baliabide musical horretan finkatuko da.

    • Gaien harmonizazio eta berharmonizazioak.

    • Ikasgai bakoitzean adierazten diren urratsak jarraituz, gai konposizioa.

    Irakasleak, erabiltzen diren konzeptuen eskemak emango ditu, ikasleak asteroko

    lana eginez, erabil distan.

    5. SARRERAKO FROGAK

    Musikako Ikasketa profesionaletako, harmonia modernaren 4. mailara egin

    behar diren sarrerako frogak, ondoko hauek izango dira

    Harmonia modernarako ariketak (musika moderna ikasi nahi duten ikasleak)

    Edukiak:

    Programaketa honetan agertzen direnak.

    Arikerak:

    1. Jazz partitura baten analisia, egitura harmonikoa, formala eta akorde bakoitzari

    dagokion eskala eta posible diren tensioak adieraziz: Iraunpena: 2 ordu.

    2. Proposatzen den gai baten harmonizazio librea. Iraunpena: 2 ordu.

    6. BIBLIOGRAFÍA

    Irakasleak egiten dituen apunte eta eskemak. Honetaz gain, ondoko liburu hauek, bai

    konsulta moduan bai ariketak egiteko, interesgarriak gerta daitezke:

    Harmonía moderna:

    - Enric Herrera: “Teoría de la música I y II” (l’Aula-Barcelona)

    15 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • - . Ted Pearse: “jazz composition” (Berklee editions)

    - Barry Nettles: Harmony 1, 2 (Berklee college of music)

    Analisi musikala:

    - Real Book: 1, 2, 3, etc.

    - Hainbat egileren partiturak: Miles Davis, Charlie Parker, Pat Metheny, etc.

    - Ted Pearse: “jazz composition” (Berklee college music)

    Partiturak eta audioak, haien analisia ondo egiteko asmoz:

    Interneten aurki ditzakegun metodoak:

    VADEMECUM MUSICAL, IEM metodoa (Irakaskuntza musikalarako institutoa),

    Hainbat konzepturen definizio eta azpalpenak, Enclave Creativa argitaretxea.

    Gai honekin zerikusirik duten hainbat web orri, Zentruaren hainbat programaketa eta

    memoria.

    16 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • HARMONÍA MODERNA 2

    (Musikako ikasketa profesionaletako 4. maila)

    AURKIBIDEA

    1. Helburuak

    2. Edukiak

    3. Ebaluazioa:

    • Ebaluazio-prozedurak

    • Ebaluazio-irizpideak

    • Kalifikazio-irizpideak

    • Gaiaren errekuperaketa

    4. Metodologia

    5. Sarrera-frogak

    6. Bibliografia

    17 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 1. HARMONIA MODERNA IRAKASKUNTZAREN BIGARREN MAILA (musikako

    ikasketa profesionaletako 4. maila)

    Musikako ikasketa profesionaletako 4 mailan, harmonia moderna ikasten duten

    ikasleek ondoko helburu hauek bete beharko dituzte:

    1. Modulatzeko teknikak eta harmoniaren funzionamendua ezagutzea: akorde

    modulagarriak, akorde komunak, nota diferentziala, e.a.

    2. Harmonia modala: gehien erabiltzen diren modoak, haien ezaugarri

    harmoniko eta melodikoak ezagutzea eta erabiltzea.

    3. Baliabide harmoniko ezberdinak: ostinato, nota pedala, egitura iraunkorrak,

    e.a., ezagutzea eta praktikan erabiltzea.

    4. Akorde hibridoak: funzionamendua, tonalitatean posible direnak, haien

    erabiltzeko modua, sonoritatea, ezagutzea eta praktikatzea.

    5. Doinu ezberdineen berharmonizazioa egiten jakitea, bai kanta herrikoak bai

    jaz standarrak erabiliz.

    6. Abesti forma ezberdinak ezagutzea eta praktikatzea, forma bakoitza bai

    analisi bai idazkera ikuspuntutik landuz eta hainbat formetan ere idatziz:

    AABA, ABAC, ABCA.

    7. Bakoitzaren gaiak konposatzeko eta konpontzeko baliabide harmoniko

    ezberdinak erabiltzea: soli, background, e.a.

    8. Ikasturtean zehar, landuko diren jazz-baliabide eta konposatzeko

    prozedurak ulertzea eta praktikan jartzea.

    9. Ikasturtean zehar egiten diren lan praktikoak erakusteko egingo diren

    ekintzetan partizipazioa bultzatzea.

    10. Aztertzeko eta harmonia egiteko gaitasuna garatzeko asmoz, ikasteko

    teknikak eta ohiturak erabiltzea.

    18 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 11. Programaketa honetako hainbat edukietan sakontzeko asmoz, baliabide

    teknologikoak ondo erabiltzea.

    2. HARMONIA MODERNAKO BIGARREN IKASTURTEARI DAGOZKION EDUKI

    DIDAKTIKOAK

    1. Modulazioa: definizioa eta sailkapena: modulazio zuzena, akorde “pívot”

    erabiliz, bostduneen zikloa erabiliz, e.a.; modulazioaren nota ezaugarria,

    gertuko tonoak; eskala-akorde erlazioa modulazioan.

    2. Musika modala: Definizioa, idazkera motak, modoak eta sortzen diren

    akordeak; nota berezia, lehen eta bigarren mailako akordeak, jaezaren

    konzeptu modala, modalitatea berharmonizazioetan eta konposiziotan;

    laudunazko akordeak, hurbiltzeko akordeak, doinu modala.

    3. Pedal eta egitura konstanteen definizioa eta egiketa: ostinatoa, hainbat

    estilotan dauden ostinato mota ezberdinak.

    4. Akorde hibridoak: Definizioa eta sailkapena, tonu batean sortzen diren

    akorde hibridoak, akorde hauek ariketa praktikotan.

    5. Baliabide harmoniko ezberdinen bidez, berharmonizazioa: harmoniak

    doinuarekin duen harremana aldatuz, jarraipen harmonikoa eta patroi

    harmonikoak sortuz, elkar arteko aldaketa modeleko akordeak erabiliz,

    doinua eta harmoniaren tensioa gehitzen duten akordeak sartuz,

    doinuarekin kontrapuntu sortzen duten bajoen doinuak sortuz, pedalak eta

    egitura konstanteak sartuz.

    6. Hainbat forma duten obren konposizioa: AABA, ABAC y ABCA.

    7. Konborako konponketak egiteko sarrera: “soli” bi ahotsetara, eskema

    harmonikoaren “background” idazkera, sarrera, interludio eta kodaren

    idazkera: musika modernan erabiltzen diren instrumentoen ezaugarri

    orokorrak.

    19 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 8. Hainbat obren azterketa musikala, konposatzeko baliabide harmonikoak eta

    motibikoak landuz, era berean, gai bakoitzaren eskema formala eta

    harmonikoa ere landuko da.

    9. Modu maiorrean bai menorrean, hainbat obren konposizioa: ikasleak egiten

    duen egitura harmonikoak erabiliz, eta ikasturtean zehar ikasten diren

    baliabideak erabiliz.

    10. Entrenamendu auditiboa, egitura harmonikoen gainean hainbat diktaketa

    harmoniko eginez, pianoan jotzen eta tonu ezberdinak erabiliz. Lau

    ahotsetarako ariketak, akordeen arteko loturak ere landuz, bai oinarrizko

    egoeran, bai inbersiotan.

    11. Eskemak eta mapa konzeptuak eta antolatzekoak, ikasturtean antolatzen

    diren ekintzak ondo egiteko asmoz.

    12. Ikasturtean zehar egiten den lan guztia praktikan jartzeko antolatzen diren

    ekintzeetan parte hartzea: ikasleen harmonizazio ala konposizio aurkezteko

    entzunaldiak, taldekide bakoitzaren errepertoriotik hartuak diren hainbat

    partituraren analisiak, zentruan bai kanpoan antolatzen diren kontzertuetara

    joatea,

    13. Ikasturtean zehar antolatzen diren ekintza guztietan, posible diren baliabide

    teknologiko guztien erabilpena, egin den lan praktikan jartzeko antolatzen

    diren ekintzeetan bereziki.

    20 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 3. EBALUAZIOA

    EBALUAZIO-PROZEDURAK:

    Lehenengo hiruhilabetea:

    1. Diktaketa harmonikoa: 4-8 konpaseko egitura harmoniko modulagarriak,

    modulaketa mota ezberdinak landuz. Egitura harmoniko modalak, modu guztietan

    eginez.

    2. Hiruhilabetean zehar landutako baliabide harmonikoak dituen tema baten azter-

    keta musikala: musika moala, modulazioa.

    3. Doinu modulagarri hala modal baten harmonizazioa eta idazkera, harmonia

    hirudunetara ala musika modalaren kasuan laudunetara eginez.

    4. Hiruhilabete honetan zehar tema modulagarri eta modalak lantzen dira, ikasgai

    bakoitzaren elementu harmoniko propioak erabiliz.

    Bigarren hiruhilabetea:

    1. Diktaketa harmonikoa. Akorde hibridoak, pedalak eta egitura konstanteak dituzten

    egitura harmonikoak.

    2. Hiruhilabetean zehar ikasitako elementuak dituen hainbat temen azterketa

    musikala: pedalak, egitura konstanteak, akorde hibridoak, e.a.

    3. Hainbat doinuren harmonizazioa eta tema modalen idazkera ere lantzen da,

    hiruhilabetean landutako elementu harmonikoen partizipazioa exigituz.

    4. Hiruhilabete bukaeran, egin diren lanak entregatuko dira.

    Hirugarren hiruhilabetea:

    1. Diktaketa harmonikoa: blues-egitura harmonikoak, eskala pentatonikoak erabiliz,

    eskala honen aukera guztiak landuz.

    21 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 2. Hainbat temen azterketa musikala: blues eta abesti-forma, mota bakoitzaren

    hainbat tema eztertuz.

    3. Hainbat blues eta jazz doinuen harmonizazioa, hiruhilabetean zehar landutako

    elementu hamonikoak erabiliz.

    4. Hainbat blues eta abesti formako temen konposizioa. Ikasturte osoan zehar ika-

    sitako baliabide guztiak erabil daitezke.

    5. Harmonia modernako ikasturteko ikasle guztien entzunaldian partizipazioa,

    ikasturtean zehar egindako temak eskeiniz. Ikasle bakoitzak, haien temen artean

    bat gutxienez aukeratuko du. Partizipazioaz gain, temen kalitatea eta

    interpretazioa baloratuko dira, bukaerako notan eraginez. Ikasturte honetan,

    ikasleak bakarrik ala taldean jo dezake.

    EBALUAZIO-IRIZPIDEAK

    Musikako ikasketa profesionaletako harmonia moderna irakaskuntzaren laugarren

    mailari dagozkion ebaluazio irizpideak, ondoko hauek izango dira

    1. Modulazio mota guztiak menperatzen direla erakustea, tema modulagarriak

    idatziz

    Ebaluazio-irizpide honen biartez, ikasleak, era ezberdinetako modulazioak

    egiteko gaitasuna egiaztatuko da, modulazio zuzenean hasirik “pívot” akordeak

    erabili arte, azkeneko honen aukera guztiak ere landuz.

    2. Musika modala jakitea eta menperatzea, harmonia honen barruan azterketa

    musikala eta konposizio eta harmonizazio ariketa praktikoak eginez, modu

    ezberdineetan landuz.

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, idazkera modalaren prozedurak

    ikusteko eta musika mota honetan idazteko duen gaitasuna egiaztatuko da.

    22 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 3. Musika modalan erabiltzen diren parametru harmoniko eta melodikoak

    (pedalak, ostinatoak, egitura konstanteak, e.a.) menperatzen direla

    erakustea, aztertzen diren obreetan, harmonizazioetan eta konposizioetan

    erabiliz.

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez ikasleak, egiten diren azterketeetan eta

    konposizioetan, elmentu harmoniko hauek ezagutzen eta menperatzen dituela

    egiaztatuko da.

    4. Modu guztietan ager daitezken akorde hibrido guztiak ezagutzea, ikasketa

    baten bidez eta ariketa praktikoetan erabiltzen jakitea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, tema batean identifikatzeko eta

    idazteko ariketeetan erabiltzeko duen gaitasuna egiaztatuko da.

    5. Doinuen harmonizazio, berharmonizazio eta idazkera, orain arte ikasitako

    elementu harmoniko guztiak erabiliz, menperatzen direla erakustea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, ikasturte honetan zehar ikasuitako ba-

    liabide tekniko guztiak menperatzeko eta praktikan jartzeko duen gaitasuna egiaz-

    tatuko da.

    6. Eskala pentatoniko mota guztiak, hainbat temen azterketa eta

    konposizioaren bidez, ezagutzen eta menperatzen direla erakustea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, eskala pentatonikoak ezagutzeko eta

    ariketa praktikoetan erabiltzeko duen gaitasuna egiaztatuko da.

    23 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 7. Blues estiloaren mota guztiak, bai azterketaren, bai konposizioaren

    ikuspuntutik menperatzea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, azterketarako temeetan eta

    entzunaldietan, blues mota ezberdinak identifikatzeko eta idazkeran egiteko

    gaitasuna egiaztatuko da, eskema harmoniko eta melodiko guztien gainean

    landuz.

    9. Ikasturtean zehar ikasten diren gaiak pratikan jartzeko, antolatuko diren

    entzunaldietan parte hartzea

    Ebaluazio-irizpide honen bitartez, ikasleak, ikasitako edukiak praktikan jartzeko

    eta haren musika publikoaren aurrean defendatzeko duen gaitasuna egiaztatuko

    da.

    KALIFIKAZIO-IRIZPIDEAK

    Ebaluaketa ondoko porzentaiak jarraituz egingo da:a

    1. Gelan asteroko lana, azterketa ariketak, idatziak eta entzunaldiak: %eko 40a.

    2. Ikasleen jarrera: %eko 10a.

    3. Hiruhilabe bukaerako azterketa eta hiruhilabeteko lanak: %eko 50a, bien arteko

    erdia eginez.

    - Lehenengo eta bigarren ebaluaketa, informatzeko izaten dira, ikasleen

    garapena eta jarrera egiaztatuz. Hirugarrena berriz, bukaerako ebaluaketa

    da.

    - Bukaerako kalifikazioa 1-10 artean izango da, dezimalik erabili gabe.

    Gainditzeko, ikasleak gutxienez 5 atera beharko du, kalifikazio hau baino

    gutxiago ateratzen duten guztiek suspendituz.

    24 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • GAIAREN ERREKUPERAKETA

    1. Ezetzko kalifikazioa ateratzen duten ikasleek, ikasturtea bukatu aurretik gaia

    errekuperatzeko aukera izango dute, aprobatu ez duten azterketaren antzeko bat

    eginez. Ezetzko kalifikazioa lan bat ez emateagatik gertatu ezkero, irakasleak

    jarriko duen epe baten barruan entregatu beharko da.

    2. Bigarren ebaluazioan, oraindik lehen ebaluazioa gainditua ez badago, gaiaren

    karakter jarraitua kontuan izanez, hirugarren ebaluazioan berdin egingo da.

    3. Bukaerako ebaluazioan gaia gainditua ez badago, ekainan ohiz kanpoko froga

    egingo da, ikasturtean zehar eman den edozein gaia galdetzea posible izanez.

    Aurreko bi ebaluazioetan gertatu den bezala, ezetzko kalifikazioa lana ez

    emateagatik sortu ezkero, falta diren lanak, gaiaren irakasleak jarriko duen

    apearen barruan entregatu beharko dira, normalean, errekuperaziorako egun

    bertan izanez.

    4. Harmonia moderna suspendituta izan arren, ikasturtez pasatzen diren ikasleek,

    hurrengo ikasturteko klaseetan errekuperatu beharko dute. Gainditu ez duten

    gaia, hurrengo ikasturteko edozein ebaluaketan gaindi dezakete, irakasleak hala

    uste badu eta ebaluazio-juntari abisatuz.

    4. METODOLOGIA

    • Klaseko gaiei dagozkien ariketak

    • Azterketa musikala, harmonizazioa ala tema baten idatzi aurretik egin

    behar diren eskema tonalak ala modalak.

    • Tema musikaleen azterketa. Azterketa harmoniko-fromala derrigorrez tema

    guztietan egin behar dira. Baliabide musikal konkretu bat landu nahi izan

    ezkero, azterketa musikalan, baliabide hori azpimarratuko dugu.

    25 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • • Ikasturte honetan ikasten diren konzeptu teoriko guztiak praktikan jarri

    behar dira. Klase praktikeetan egiten diren ekintza guztiak gai honetako

    konzeptuak praktikan jartzeko izaten dira. Klase teorikan egiten diren

    ekintzeekin konparatuz, orain lantzen diren temak benetakoak dira,

    musikoak eguneroko errealitatean aurki ditzaken lanean ariketak praktikoak

    izanez.

    • Doinuen harmonizazio eta berharmonizazioa, ikasitako konzeptu bakoitza

    praktikan jarriz.

    • Temen konposizioa, konzeptu bakoitza praktikan jarriz.

    5. SARRERA-FROGAK

    Musikako Irakaskuntza profesionaleen harmonia modernako 5.mailan sartzeko

    egin behar diren frogak, ondoko hauek izango dira:

    Harmonia modernaren ariketa (musika moderna ikasten duten ikasleentzako):

    Edukiak:

    Programaketa honetan aurki ditzakegunak.

    Ariketak:

    1. Jazz partitura bat aztertzea, egitura harmoniko eta formala adieraziz, teman

    agertzen den akorde bakoitzari dagokion eskala eta posible diren tensioak era

    berean esanez (web orrian dagoen adibidea ikus daiteke).

    Iraunpena: 2 ordu.

    2. Proposatzen den tema baten harmonizazio librea (web oeeian dagoen adibidea

    ikus daiteke).

    Iraunpena: 2 ordu.

    26 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA

  • 6. BIBLIOGRAFÍA

    Irakaslearen apunteak eta eskemak. Honetaz gain, harmoniako ondoko liburuak,

    konsultatzeko eta ariketak egiteko aproposak izan daitezke.

    Harmonía:

    - Irakaslearen apunteak

    - Enric Herrera: “Teoría de la música I y II” (l’Aula-Barcelona)

    - Ted Pearse: “jazz composition” (Berklee editions)

    - Barry Nettles: Harmony 3, 4 (Berklee college of music)

    Azterketa musikala:

    - Real Book: 1, 2, 3, e.a.

    - Hainbat egilaren partiturak: Miles Davis, Charlie Parker, Pat Metheny, etc.

    - Ted Pearse: “jazz composition” (Berklee college music)

    Partiturak eta hauek entzuteko diskak:

    Interneten aurki dezakegun metodoa:

    VADEMECUM MUSICAL, Irakaskuntza musikalaren institutoa, enclave creativa

    argitaletxearen eskutik, definizioak eta terminoak ulertzeko hainbat ariketa

    eskeintzen ditu.

    Gai honekin zerikusirik duten hainbat web orri, Zentruaren hainbat programaketa eta

    memoria.

    27 HARMONIA MODERNAREN PROGRAMAKETA DIDAKTIKOA