Groen kan het dak op! Impressie Stadskantoor gemeente Dordrecht voorzien van groene daken, gevels en

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Groen kan het dak op! Impressie Stadskantoor gemeente Dordrecht voorzien van groene daken, gevels en

  • Groen kan het dak op! Haalbaarheidsstudie voor groene daken en gevels binnen de gemeente Dordrecht

  • Colofon:

    In opdracht van: Gemeente Dordrecht sector Stadsontwikkeling, afdeling Beleid Spuiboulevard 300 3311 GR Dordrecht

    Opgesteld door: Floris Versteegh Namens Hogeschool Van Hall Larenstein Larensteinselaan 26A 6882 CT Velp

    Suzanne Hendriks Namens Hogeschool INHolland Delft Rotterdamseweg 141 2628 AL Delft

    Datum: juni 2010

  • Impressie Stadskantoor gemeente Dordrecht voorzien van groene daken, gevels en zonnecollectoren

  • Haalbaarheidsstudie groene daken gevels

    Voorwoord Voor u ligt het rapport dat geschreven is in het kader van een haalbaarheidsstudie naar mogelijkheden voor stimulering van de realisatie van groene daken en gevels in de gemeente Dordrecht, met als casusgebied Wielwijk. Dit onderzoek is uitgevoerd door twee vierdejaars studenten van een verschillende hogeschool met beiden een andere invalshoek: het beleidsmatige en communicatieve deel wordt uitgevoerd door Suzanne Hendriks, afstudeerder te Hogeschool Inholland, opleiding Bos – en Natuurbeheer. Het technische deel wordt uitgevoerd door Floris Versteegh van Hogeschool Van Hall Larenstein, opleiding Tuin&Landschapsinrichting, afstudeerrichting Management buitenruimte. Het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van de gemeente Dordrecht, sector Stadsontwikkeling, afdeling Beleid.

    Wij willen graag van de mogelijkheid gebruik maken een aantal personen / instanties te bedanken voor hun medewerking en begeleiding tijdens het afstudeerproject. Allereerst danken wij de beleidsmedewerkers Rob Mank, Janneke van Gorsel en Linda Trijbetz voor hun begeleiding vanuit de gemeente. Daarnaast willen wij de begeleidend docenten vanuit de opleiding dhr. J. Spoelstra en dhr. T. Bezemer hartelijk bedanken voor hun ondersteuning tijdens dit project.

    Daarnaast bedanken wij de volgende personen van de afdeling beleid: mevr. E.T.G. Kelder, dhr. R. Kooman en mevr. R. Sweers. Van de vakgroep stedenbouw dhr. A.v.d. Stelt en mevr. J. D. Bax. Van de sector Stadsbeheer bedanken wij dhr. H. van Eijnsbergen en dhr. J. Scholten voor hun medewerking en de tijd die zij vrij hebben gemaakt voor een interview. Ook bedanken wij dhr. H. van Broekhoven, Senior-Adviseur Strategie en beleidsprogrammering. Verder bedanken wij de volgende instanties voor hun medewerking; wooncorporatie Woonbron Dordrecht, partnerorganisatie Kristal en Waterschap Hollandse Delta. Ten slotte bedanken wij de gemeenten Den Haag, Nijmegen, Delft, Amsterdam en Rotterdam voor het delen van hun ervaringen ten bate van ons onderzoek.

  • 6

    Gemeente Dordrecht

    (Bron: www.levenopdaken.nl) (Bron: www.degroenestad.nl)

  • 7

    Haalbaarheidsstudie groene daken en gevels

    3. Locatiestudie Wielwijk 3.1 Stedenbouwkundige ontwikkeling van Wielwijk 43 3.2 Krachtwijk 3.3 Stedenbouwkundige ontwikkelingen 47 3.4 Eigendomssituatie en woningbouw 49 3.5 Beschikbaar dakoppervlak 51

    4. Themastudie voor Wielwijk 4.1 Waterberging 53 4.1.1 Waterproblematiek 4.1.2 Kansen voor waterberging 55 4.2 Luchtkwaliteit 4.3 Reductie van geluidsoverlast 59 4.4 Energie 61 4.5 Ecologie 63 4.6 Stadsklimaat

    5. Actorenbeschrijving 5.1 Wie is waarom van belang 65 5.2 Houding van actoren t.o.v. groene daken 67

    6. Expertise van voorbeeldsteden 6.1 Aanleidingen voor een initiatief als groene daken 69 6.2 Genomen stappen van idee tot realisatie 6.3 Eventuele partnerorganisaties en 70 aansluiting op activiteiten 6.4 Financiering 6.5 Knelpunten 6.6 Communicatie 6.7 Overzicht van stappen per gemeente 71

    Inhoudsopgave

    Voorwoord

    Samenvatting 1. Inleiding 1.1 Onderzoeksfase 13 1.2 Leeswijzer 15 2. Groene daken en gevels 2.1 Historie 17 2.2 Defi nitie groene daken en gevels 2.3 Varianten aan groene daken 2.3.1 Extensief groen dak 19 2.3.2 Intensief groen dak 21 2.4 Groene gevel 23 2.5 Voordelen 25 2.5.1 Waterberging 2.5.2 Luchtzuivering 27 2.5.3 Geluidsreductie 28 2.5.4 Koeling en isolatie 2.5.5 Biodiversiteit 29 2.5.6 Stadsklimaat 31 2.5.7 Dubbel duurzaam 33 2.5.8 Levensduur 35 2.5.9 Meervoudig ruimte gebruik 37 2.6 Nadelen 39 2.6.1 Kosten 2.6.2 Onderhoud 2.6.3 Lekkage 2.6.4 Belasting constructie 2.6.5 Veiligheid 2.6.6 Risico’s 2.7 Opsomming van voor- en nadelen 40

  • 8

    Gemeente Dordrecht

    Literatuurlijst 113

    Bijlagen I Verklarende woordenlijst 116 II SLOK regeling 117 III Vamil en MIA regeling 118

    7. Technische randvoorwaarden 7.1 Richtlijn bestaande daken en gevels 73 7.2 Richtlijnen voor nieuwbouw 75 7.3 Aanleg van groene daken 7.4 Aanleg van groene gevels 79 7.5 Beplantingsadvies 81 7.6 Aanlegkosten 85 7.7 Beheer en onderhoud 7.8 Richtlijnen biodiversiteit

    8. Visie op kansrijke locaties binnen Wielwijk 8.1 Visie groene daken en gevels in Wielwijk 87

    8.2 Kansrijke locaties in Wielwijk 91

    9. Regelgeving en subsidiëring 9.1 Bestemmingsplan en Bouwvergunningen 93 9.2 Burgerlijk Wetboeken en Zakelijke rechten 9.3 Plannen, Visies en Nota’s voor de gemeente Dordrecht 9.4 Financiering 95 9.4.1 Onderzoekskosten 9.4.2 Uitvoeringskosten 9.4.3 Onderhoudskosten 9.5 Subsidiëring 97 9.6 Kosten en baten 10. Kansrijke samenwerkingsverbanden 10.1 Organisaties 99 10.2 Projecten

    11. Communicatie met en naar actoren 11.1 Van idee tot uitvoer 103 11.2 Wanneer welke actoren betrekken? 11.3 Informatiepunt 104 12. Discussie 105

    13. Conclusies 109

    14. Aanbevelingen 111

  • 9

    Haalbaarheidsstudie groene daken en gevels

    De belangrijkste milieuproblemen in Wielwijk zijn een dreigend tekort aan waterberging, geluidsoverlast en een te hoog fi jnstofgehalte. De themastudie toont aan dat de problemen voor een groot deel ondervangen kunnen worden door groene daken en gevels. Verder blijkt dat het Waterplan van Dordrecht 2009-2015 een grote aansluitingskans biedt voor groene daken. De daken kunnen als maatregel voor waterberging erkend worden. Als dat gebeurt zijn partijen zoals waterschap Hollandse Delta ook bereid mee te fi nancieren aan de realisatie van groene daken. De kosten zouden dan verhaald kunnen worden bij het waterplan, en bij project Wielwijk Klimaatbestendig en Krachtwijk Wielwijk/Crabbehof.

    Verder kan de gemeente gebruik maken van de SLOK-regeling van het Rijk, welke de helft van het benodigde bedrag kan subsidiëren. Eigenaren van gebouwen kunnen gebruik maken van de Vamil en MIA regeling en zo tot 40% van de kosten terug krijgen. Uit de locatiestudie komt naar voren dat naast beleidskaders ook rekening moet worden gehouden met uitgangspunten die gehanteerd worden vanuit de afdeling Stedenbouw.

    De probleemanalyse maakt duidelijk waar in Wielwijk zich de grootste problemen bevinden qua waterberging, luchtvervuiling, onnodig energieverbruik en geluidsoverlast. Door de locaties waar zich milieuproblemen bevinden met elkaar te combineren wordt duidelijk waar kansrijke locaties liggen voor het realiseren van groene daken en gevels. Deze kansrijke locaties bevinden zich voornamelijk langs de A16 zone omdat hier de problemen met waterberging, luchtvervuiling en geluidsoverlast het grootst zijn. De effecten van groene daken en gevels op geluid en luchtvervuilling zijn echter niet goed gekwantfi ceerd. Bij de overige milieuvoordelen is dit wel het geval. Om de haalbaarheidsstudie groene daken en gevels toepasbaar te maken voor Wielwijk en ook voor andere delen van Dordrecht zijn er randvoorwaarden opgesteld. Richtlijnen zijn opgesteld om te laten zien welke maatregelen nodig zijn voordat een dak of gevel geschikt is en kan voldoen aan de technische eisen.

    Samenvatting

    De gemeente Dordrecht streeft naar klimaatbestendigheid. In het verlengde van het streven is een haalbaarheidsstudie groene daken en gevels uitgevoerd. Deze studie moet de gemeente inzicht geven in de voor- en nadelen en de effecten van groene daken en gevels als deze grootschalig worden toegepast. Dit rapport beschrijft wat de effecten zijn van groene daken en gevels op het milieu in Wielwijk en waar de kansen liggen voor de realisatie. Groene daken zijn onder te verdelen in intensieve- en extensieve groene daken. Extensieve groendaken zijn beplant met sedum, gras, mos en kruiden. Intensieve groene daken zijn beplant met vaste planten, heesters en bomen. Deze daken kunnen ingericht worden voor een gebruikersfunctie. Groene gevels zijn er in gebonden systemen en niet-grondgebonden systemen.

    Uit de referentiestudie blijkt dat vooral installateurs en architecten bekend zijn met groene daken en gevels en hier enthousiast over zijn. De uitvoerende partijen zijn iets terughoudender, omdat zij eerst meer inzicht in de effecten van groene daken en gevels willen krijgen. Dit geldt ook voor de eigenaren van gebouwen. Steden als Rotterdam, Den Haag, Amsterdam, Delft en Nijmegen zien het nut in van de realisatie van groene daken en gevels. Uit hun ervaring blijkt dat betrokkenen enthousiaster zijn als er duidelijke informatieverstrekking over groene daken en gevels plaats vindt. Veelal blijkt ook dat de gemeenten zelf voortrekker van het initiatief voor groene dak