GENETYKA I HODOWLA ZWIERZ„T GOSPODARSKICH .GENETYKA I HODOWLA ZWIERZ„T ... odczyn pH najd‚u¼szego

  • View
    217

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of GENETYKA I HODOWLA ZWIERZ„T GOSPODARSKICH .GENETYKA I HODOWLA ZWIERZ„T ... odczyn pH...

Obszary tematyczne

49

OBSZAR TEMATYCZNY 1

GENETYKA I HODOWLA ZWIERZT GOSPODARSKICH

zadanie 01-007.1

Ocena moliwoci sterowania parametrami jakociowymi surowcw pochodzenia zwierzcego poprzez czynniki genetyczne

Kierownik zadania: dr hab. Mirosaw Tyra

Celem bada jest ocena moliwoci poprawy parametrw jakociowych misa wieprzowego na drodze selekcji przy wykorzystaniu wytypowanych genw (PLIN1, LDLR, PPARGC1A, ACTN2, ACTN4) jako markerw genetycznych oraz ocena moliwoci wykorzystania potencjalnych markerw genetycznych w pracy hodowlanej w uwarunkowaniach programu hodowlanego realizowanego dla krajowej populacji zarodowej trzody chlewnej.

Uwzgldnione w badaniach geny s zaangaowane w metabolizm i transport lipidw, wymian i sygnalizacj wewntrzkomrkow, a take organizacj cytoszkieletu komrek lipidowych. Ponadto odgrywaj znaczc rol podczas procesu rozwoju tkanki tuszczowej oraz aktywacji lipogenezy i jej rnicowania.

Zaoenia metodyczne i syntetyczny opis wynikw zadania:

Badania wykonano na materiale pochodzcym ze Stacji Kontroli Uytkowoci Rzenej

Trzody Chlewnej (SKURTCh). Materia do bada stanowiy loszki ras wbp, pbz, Pietrain, Duroc i Puawskiej. Zwierzta utrzymywane byy w kojcach indywidualnych. ywienie odbywao si w systemie ad libitum drobno granulowan mieszank o znanym i staym skadzie zadawan z automatw. Ilo pobieranej paszy bya cile kontrolowana. Pozostae warunki utrzymania i postpowania ze zwierztami byy zgodne z dotychczasow metodyk oceny w stacjach kontroli.

Dla wspomnianej grupy zwierzt skompletowano dane uzyskiwane w czasie tuczu

kontrolnego i dysekcji, i byy to parametry tuczne, rzene i jakoci misa (odczyn pH najduszego grzbietu 45 min po uboju, odczyn pH najduszego grzbietu 24 godz. po uboju, wodochonno misa, barwa misa parametr L, a i b, zawarto tuszczu rdminiowego w poldwicy IMF).

Na zgromadzonym materiale biologicznym z minia pboniastego szynki oraz minia najduszego grzbietu oznaczono nastpujce parametry tekstury misa: sia cicia,

Obszary tematyczne

50

twardo, spoisto, sprysto, ujno i elastyczno. Najwaniejsze wyniki analiz cech uytkowych z analizowanymi genami przedstawiono w poniszych tabelach:

Analiza frekwencji poszczeglnych form polimorficznych badanych genw w caej populacji oraz w ukadzie rasowym wykazaa, e z grupy 8 kombinacji genw i ich mutacji jedynie mutacja genu PLIN1 i PPARGC1_3 nie mogyby mie praktycznego zastosowania w praktyce hodowlanej ze wzgldu na wysok homozygotyczno zarodowej populacji wi w tych ukadach genetycznych.

Analizujc kompleksowo wszystkie grupy cech (tuczne, rzene, jako misa) i kierujc si uzyskanymi wynikami trudno wytypowa spord wybranych genw jednego kandydata,

Obszary tematyczne

51

ktry korzystnie oddziaywaby na cae spektrum analizowanych cech. Wobec tego nasuwa si propozycja, aby w obrbie poszczeglnych ras na potrzeby aktualnego programu hodowlanego, majc na uwadze popraw cech jakoci misa, tworzy linie zwierzt predysponowanych do przekazywania swojemu potomstwu cech zwizanych z lepszymi parametrami dla poszczeglnych grup uytkowoci.

Wyniki bada wykazay, e poziom tuszczu rdminiowego (IMF) nie jest jedynym parametrem, ktry w peni definiuje pozostae parametry jakoci misa, czyli wskaniki tekstury misa. Obserwowane istotnie wysze poziomy IMF w grupie zwierzt zrnicowanych genetycznie nie przekaday si na pozytywne zmiany w grupie cech zwizanych z odczuciami sensorycznymi, odczuwanymi w czasie spoywania misa, zarwno surowego jak i gotowanego (twardo, sprysto, ujno, soczysto).

zadanie 01-008.1

Badanie efektywnoci polimorfozmu i ekspresji wybranyh genw warunkujacych dugowieczno funkcjonaln byda mlecznego na podstawie

wynikw produkcyjnych i behawioralnych

Kierownik zadania: dr hab. Piotr Wjcik, prof. IZ PIB

W okresie sprawozdawczym, badania prowadzono w:

1) Zakadzie Dowiadczalnym Chorzelw na stadzie byda rasy phf utrzymywanego konwencjonalnie oraz gospodarstwie ekologicznym w stadzie byda phf oraz zb.

2) Kombinacie Rolnym Kietrz na fermie byda mlecznego w Pilszczu, ktra utrzymuje bydo rasy polskiej holsztysko-fryzyjskiej w czystoci rasy w oborze kurtynowej z sektorami produkcyjnymi, oraz

3) Zakadzie Dowiadczalnym Kobacz, gdzie utworzono dwie grupy dowiadczalne byda rasy phf.

W ramach realizacji zadania analizowano parametry produkcyjne krw w po-szczeglnych grupach badawczych oraz w gospodarstwach. Stwierdzono, e przy staej redniej produkcji mleka i do stabilnym poziomie tuszczu i biaka obserwujemy due zrnicowanie w poziomie komrek somatycznych. Zdecydowanie gorsze parametry mleka obserwujemy w miesicach cieplejszych, poczwszy od kwietnia do dnia ostatniego pomiaru w miesicu sierpniu (gospodarstwo ekologiczne). W gospodarstwach konwencjonalnych redni poziom komrek somatycznych poczwszy od marca by znacznie podwyszony, natomiast w lipcu i sierpniu poziom LKS by najwyszy, co naley przypisa wysokiej temperaturze otoczenia.

W ramach prowadzonych bada krowy biorce udzia w dowiadczeniu zostay ocenione pod wzgldem budowy, ze szczeglnym uwzgldnieniem budowy wymion. Ocena wykonana bya zgodnie z krajowym systemem w skali 19 pkt. Stwierdzono, e stada byy bardzo wyrwnane, a rednie ocen za poszczeglne cechy wymienia bardzo zblione do siebie. Uwzgldniajc numer laktacji, w ktrej dan grup oceniano pod wzgldem pokroju, stwierdzono, e wraz z wiekiem zwierzta uzyskiway nisze oceny za kaliber, szeroko i gboko klatki piersiowej. Wiek zwierzt nie wpywa na zmian ustawienia zadu, jednak nastpowao stopniowe jego poszerzanie. Wraz z wiekiem obserwuje si pogorszenie postawy krw, czyli nogi z tendencj do tworzenia si postawy szablastej, przy spadajcej

Obszary tematyczne

52

wysokoci pitki racicy. Take zawieszenie przednie wymienia ulega z wiekiem pogorszeniu, w konsekwencji nastpuje powolne obnianie si pooenia wymienia poniej stawu skokowego. Przy nieznacznym skracaniu si strzykw odnotowano jednak pogarszanie si ustawienia strzykw tylnych na wymieniu.

Zgodnie z metodyk zadania po zamocowaniu na przednich nogach pedometrw u krw analizowano ich aktywno dobow w okresie szczytu sezonu pastwiskowego (gospodarstwo ekologiczne). W godzinach wieczornych stwierdzono zmniejszon aktywno krw do poziomu 6094 krokw/godz. oraz zwikszon czstotliwoci odpoczynku (710 razy) przy duszym ni w cigu dnia rednim czasem spoczynku (7276 min). W godzinach wypasu byda (eko) rednia aktywno wahaa si od 128 do 235 krokw/godz. przy rednim czasie spoczynku od 36 do 49 minut. Krowy zdecydowanie mniej odpoczyway, byy aktywniejsze, co bezporednio przeoyo si na czny czas spoczynku (135223 min) i wskanik niepokoju. Stwierdzono (ZD IZ Kobacz gospodarstwo konwencjonalne), e krowy bdce w II laktacji charakteryzoway si najwiksz czstotliwoci odpoczynkw w cigu doby, co przy najwyszym czasie pojedynczego spoczynku skutkowao najwyszym cznym czasem spoczynku w pierwszej i drugiej sesji doju. Krowy pierwiastki charakteryzoway si najniszymi okresami spoczynku oraz najkrtszymi czasami, co spowodowao, e odznaczay si niskim cznym czasem spoczynku. W konsekwencji, ich dzienna produkcja mleka bya najnisza. W okresie wyszych temperatur (sierpie) krowy przejawiay wyszy wskanik niepokoju, ktry przekada si na zwikszon aktywno zarwno w dzie jak i w nocy oraz niszy czny czas spoczynku. Wraz ze spadkiem temperatury rs redni i czny czas spoczynku (padziernik). Jak wykazay badania, wraz ze wzrostem siy wiatru w godzinach rannych i popoudniowych maleje aktywno godzinowa zwierzt. Wraz z rosnc si wiatru maleje take redni czas spoczynku zwierzt, w konsekwencji czego, nastpuje ograniczenie cznego czasu spoczynku. Krowy obniaj czas przeznaczony na przeuwanie, co prowadzi do spadku ich mlecznoci.

W ramach realizacji zadania (KR Kietrz) analizowano dzienn produkcyjno krw take w obrbie poszczeglnych sesji doju. Pod wzgldem wydajnoci, jak rwnie zawartoci tuszczu, biaka i laktozy. Nie stwierdzono rnic pomidzy poszczeglnymi sesjami w obrbie laktacji. Zmiany obserwowano w obrbie wagi zwierzt. W sesji popoudniowej krowy odznaczay si wysz mas ciaa. Analiza aktywnoci wykazaa, e krowy o najniszej aktywnoci godzinowej w obu badanych sesjach byy w III i IV laktacji, co bezporednio przeoyo si na najwysz ich produkcj dzienn mleka.

W ramach zadania analizowano take wskanik wytrwaoci laktacji krw. Stwierdzono, e wzrost poziomu wskanika zaleny jest od laktacji. Im krowy starsze tym warto jego wysza. Jednoczenie wyszy wskanik charakteryzuje krowy o najwyszych wydajnociach dziennych mleka. Pozostae parametry mleka jak tuszcz, biako, laktoza czy sucha masa nie byy zalene od wartoci wskanika. Na uwag zasuguje fakt, e krowy o niskiej wartoci wskanika charakteryzoway si niskim poziomem komrek somatycznych w mleku (LKS).

Analizujc dane podnociowe w ujciu wieku krw stwierdzono, e wraz z wiekiem wrasta dugo okresu midzyciowego, a tym samym midzywycieleniowego. Nieznacznie wrasta dugo ciy u krw starszych. Przy staej masie rodzcych si cielt wrasta z wiekiem problem z samoistnym porodem.

W ramach realizacji zadania przeprowadzono take badania dotyczce ekspresji wybranych genw zwizanych z dugowiecznoci byda. Analiza polimorfizmu L/V (Alu I) w locus genu GH wykazaa wystpowanie poszukiwanego polimorfizmu L/V w badanej populacji krw. W badaniach tych zidentyfikowano osobniki heterozygotyczne LV oraz homozygotyczne LL (genotyp dziki). Nie stwierdzono osobnikw o genotypie VV. W badanej

Obszary tematyczne

53

populacji tylko 1314% osobnikw byo nosicielami mutacji L/V. W toku dalszych prac badan populacj przeszukano pod ktem wystpowania znanych mutacji w genie LEP(Y7F, R25C, A80V, C(-963)T). Analizy przeprowadzono przy uyciu techniki PCR RFLP z uyciem enzymw. Przeprowadzona analiza PCR-RFLP