Funkcionalna anatomija.pdf

  • View
    249

  • Download
    10

Embed Size (px)

DESCRIPTION

ui

Text of Funkcionalna anatomija.pdf

  • 30.4.2012

    1

    Osnove funkcionalne anatomije

    dr Sead Malievi

    Funkcionalna anatomija

    Ljudska anatomija u relaciji sa funkcijom

    Anatomija ljudskog kretanja

    Anantomija pokreta

    2

    Ravni tela

    Sagitalna

    Frontalna

    Horizontalna

    3

    Ravni tela orijentacija

    Sagitalna: lateralno-medijalno

    Frontalna: anteriorno-posteriorno

    Horizontalna: proksimalno-distalno

    4

    Regioni tela

    Glava i vrat caput et collum

    Trup truncus

    Grudni ko thorax

    Trbuh abdomen

    Karlica pelvis

    Ruka membrum superius

    Noga membrum inferius

    5

    Jedinice grae tela

    elija osnovna jedinica funkcije i grae, oko 200 tipova (miina, nervna, epitelna...)

    Tkivo skup elija iste grae i fukcije (miino, nervno, vezivno, epitelno)

    Organ anatomske celine razliite grae ali iste funkcije (bubreg, oko, koa,...)

    Sistem organa skup fukcionalno povezanih organa (kardiovaskularni, digestivni,...)

    Organizam

    6

  • 30.4.2012

    2

    Lokomotorni sistem

    Muskuloskeletni sistem

    Miino-kotani sistem

    Sistem organa za kretanje

    7

    Elementi lokomotornog sistema

    Kosti

    Zglobovi

    Miii

    8

    Kosti

    vrsti organi od kojih je izgraen skelet

    Oko 210 kostiju

    Tkivo sadri minerale (soli kalcijuma, fosfora,...)

    ivo tkivo!!!

    9

    Graa kosti

    Kompaktni spoljanji deo (pokosnica sadri krvne sudove i nerve)

    Sunerasta sr kosti (sadri vezivno tkivo, krvne sudove, nerve,...)

    10

    Uloga kostiju

    Mehanika potpora organizma

    Odranje oblika tela

    Kretanje tela oslonac miiima

    Zatita organa

    Depo minerala

    Proizvodnja krvnih elija (u crvenoj kotanoj sri u grudnoj kosti, prljenovima, karlici i butnoj kosti)

    11

    Podela kostiju

    Duge cevaste kosti (ruke, noge)

    Kratke kosti (lice, ruje, noje, kima)

    Pljosnate kosti (lobanja, lopatica)

    Sezamoidne

    12

  • 30.4.2012

    3

    Zglobovi

    Spoj dve ili vie kostiju

    Prema funkciji, mogu biti: Pokretni (diarthroses) - articulationes

    Polupokretni (amphiarthroses) symphysis, synchondroses

    Nepokretni (synarthroses) suturae, syndesmoses

    Prema strukturi, mogu biti: Sinovijalni articulationes

    Kartilaginozni synchondroses, symphysis

    Fibrozni suturae, syndesmoses, gomphoses

    13

    Nepokretni zglobovi - synarthroses

    Fibrozni suturae, gomphoses

    Kartilaginozni - synchondroses

    Fuzije - synostoses

    14

    Polupokretni zglobovi - amphiarthroses

    Fibrozni - syndesmoses

    Kartilaginozni symphysis pubis, synchondroses costosternales

    15

    Pokretni zglobovi - diarthroses

    Sinovijalna upljina

    16

    Pokretni zglobovi

    Okrajci kostiju prekriveni su zglobnom hrskavicom

    Izmeu okrajaka nalazi se zglobna upljina sa malom koliinom viskozne tenosti (ovu tenost lui sinovijalna membrana unutranji sloj zglobne aure)

    Zglob uvruju ligamenti, najee idu preko spoljnjeg dela kapsule ali ponekad i unutar nje (npr. koleno, kuk)

    17

    Podela zglobova

    Loptasti (rame, kuk)

    Jajasti, ovalni ili elipsasti (radiokarpalni zglob)

    Ravni ili klizei (metakarpalni i metatarzalni, rebra II-VII sa sternumom, sakroilijani zglob...)

    Tip arke (lakat, koleno, falange)

    Tokasti (radijus i ulna i prljenovi atlas i axis)

    Sedlasti (palac, trapezna i prva metakarpalna)

    18

  • 30.4.2012

    4

    Pokreti u zglobovima

    klizanje ili translacija,

    ugaoni pokret ili angulacija (pregibanje, opruanje, odmicanje i primicanje),

    obrtanje ili rotacija (supinacija, pronacija, everzija, inverzija),

    kruenje ili cirkumdukcija (sloeno kretanje)

    19

    Pokreti u zglobovima renik

    20

    Fleksija Pregibanje

    Ekstenzija Opruanje

    Abdukcija Odvoenje

    Adukcija Dovoenje

    Lateralna rotacija Spoljanje okretanje

    Medijalna rotacija Unutranje okretanje

    Torzija Uvrtanje

    Cirkumdukcija Kruenje

    Pokreti u zglobovima renik

    Supinacija Spoljanja rotacija i torzija

    Pronacija Unutranja rotacija i torzija

    Inverzija Dovoenje i unutranja rotacija

    Everzija Odvoenje i spoljanja rotacija

    Elevacija Podizanje

    Depresija Sputanje

    Protrakcija Izvlaenje ka napred

    Retrakcija Uvlaenje ka nazad

    21

    Pokreti u zglobovima

    22

    Pokreti u zglobovima

    23

    Pokreti u zglobovima

    24

  • 30.4.2012

    5

    Pokreti u zglobovima

    25

    Pokreti glave Laterofleksija desna i leva, antefleksija (ili fleksija), retrofleksija (ili ekstenzija), rotacija levo i desno, cirkumdukcija

    Pokreti vilice Elevacija, depresija, protrakcija, retrakcija

    Kima (trup) Fleksija, ekstenzija, laterofleksija, torzija

    Pokreti ramenog pojasa Retrakcija, protrakcija, elevacija, depresija,

    Pokreti u zglobu ramena Fleksija, ekstenzija, abdukcija, adukcija, spoljanja i unutranja rotacija, cirkumdukcija

    Lakat Fleksija, ekstenzija

    Podlakat Pronacija, supinacija

    Pokreti u zglobovima

    26

    Zglob ruja Radijalna adukcija, ulnarna adukcija, fleksija, ekstenzija

    Pokreti karlice Inklinacija (anteverzija), bono naginjanje (anterior/posterior pelvic tilt)

    Pokreti u zglobu kuka Fleksija, ekstenzija, abdukcija, adukcija, spoljanja i unutranja rotacija, cirkumdukcija

    Koleno Fleksija, ekstenzija, spoljanja i unutranja rotacija

    Pokreti u skonom zglobu Fleksija, ekstenzija, inverzija, everzija

    Miii

    Popreno prugasti skeletni miii

    Glatki miii organi za varenje, disanje, krvni sudovi

    Srani mii

    27

    Popreno prugasti miii

    Ima ih oko 650 u telu

    Sastoje se iz tela i pripoja

    Miino telo se sastoji iz miinih snopova izmeu kojih je vezivno tkivo

    Mii moe da ima snopove koji se pripajaju na razliitim mestima miine glave

    Miini pripoji se vezuju za kost, fasciju, meumiine pregrade

    28

    Funkcije miia

    Agonisti izazivaju pokret

    Antagonisti spreavaju radnju agonista

    Sinergisti pomagai agonista

    29

    Tipovi miine kontrakcije

    Izometrijska mii ne dozvoljava svojim pripojima da se udalje, nema promene duine

    Koncentrina mii vue svoje pripoje jedan ka drugom i skrauje se

    Ekscentrina mii poputa (spoljanja sila ga savlauje) pripoji se udaljavaju dok se on opire

    30

  • 30.4.2012

    6

    Tipovi miinih vlakana

    Tip I miina vlakna (crvena)

    Tip II miina vlakna (bela)

    31

    Tip I

    Manja miina vlakna

    Crvena prebojenost zbog prisustva mioglobina

    Razvijen sistem krvnih sudova i kapilara

    Znatno vei broj mitohondrija u miinoj eliji postavljenih periferno blizu kapilara

    Spora miina vlakna

    32

    Tip II

    Vea vlakna za veu snagu kontrakcije

    Svetlija prebojenost zbog manje mioglobina

    Slabije izraeno snabdevanje krvlju

    Smanjen broj mitohondrija u miinoj eliji

    Visok sadraj glikogena i rezervi fosfokreatina

    Brza miina vlakna

    33

    Komparacija tipova

    Tip I

    Spora miina vlakna crveni miii

    Aerobni metabolizam

    Sporo zamaranje

    Miii koji odgovaraju sporo, ali sa produenom kontrakcijom

    npr. m. soleus

    Tip II

    Brza miina vlakna beli miii

    Anaerobni metabolizam

    Brzo zamaranje

    Miii vani za brze i precizne pokrete

    npr. miii pokretai oka

    34

    Komparacija tipova

    35

    Osnove biomehanike

    dr Sead Malievi

  • 30.4.2012

    7

    Biomehanika

    Biomehanika je oblast biofizike koja izuava mehanika svojstva i zakone kretanja ivih sistema

    Biomehanika je mehanika ivih sistema

    37

    Pokret osnovna jedinica biomehanike

    Pokret promena zglobnog ugla, tj promena polozaja jednog dela tela u odnosu na drugi

    Telo se pokree u zglobovima Telo se pokree uz pomo aktivne sile miia. Miii se najee nalaze proksimalno (tj. blie centru

    tela) od zgloba u kome vre pokret Mii ne gura:

    Koncentrina kontrakcija - vue Ekscentrina kontrakcija - poputa Statika kontrakcija dri

    Mi ivimo i vebamo u gravitaciji Nai pokreti i kretanje zavise od vie spoljanjih sila

    (gravitacija, trenje, otpor vazduha) 38

    1. Glava

    Kostur glave ine lobanja i lice Lobanja je kotana ljutura jajastog oblika koju

    delimo na bazu i krov. Baza lobanje je zglobljena sa kimenim stubom a

    sa prednje strane sa kostima lica Kosti lobanje i lica su spojene nepokretnim

    avovima osim spoja donje vilice i slepoone kosti U kostima lobanje i lica se nalaze upljine

    ispunjene vazduhom povezane sa nosnom dupljom (paranazalni sinusi)

    39

    Kosti glave

    Kosti lobanje: 4 neparne - eona, potiljana, klinasata i sitasta

    2 parne - temena i slepoona

    Kosti lica: 3 neparne donja vilica, ralasta, podjezina

    6 parnih gornja vilica, nepana, jabuna, nosna, suzna, donja nosna koljka

    Kosti lica i lobanje grade vie duplji i upljina koje sadre mozak, miie, krvne sudove, nerve, ula, polazita disajnog, digestivnog sistema,...

    40

    Miii glave

    41

    Pokreti glave

    Laterofleksija

    Fleksija i ekstenzija

    Rotacija

    42

  • 30.4.2012

    8

    Pokreti lica

    Pokreti vilice : elevacija, depresija, protrak