Click here to load reader

Edukacja specjalna w Europie - european- · PDF fileEdukacja specjalna w Europie (Tom 2) ORGANIZACJA KSZTAŁCENIA NA POZIOMIE PONADPODSTAWOWYM Publikacja Tematyczna European Agency

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Edukacja specjalna w Europie - european- · PDF fileEdukacja specjalna w Europie (Tom 2)...

Edukacja specjalna w Europie

(Tom 2)

ORGANIZACJA KSZTACENIA NA POZIOMIE PONADPODSTAWOWYM

Publikacja Tematyczna

European Agency for Development in Special Needs Education

2

Niniejszy raport zosta przygotowany przez Europejsk Agencj Rozwoju Szkolnictwa Specjalnego przy wspudziale Krajowych Oddziaw Eurydice. Dokument powsta przy wsparciu Dyrektoriatu Generalnego do spraw Edukacji, Szkole, Kultury i Wielojzycznoci przy Komisji Europejskiej: http://europa.eu.int/comm/dgs/education_culture/index_en.htm Dozwala si cytowanie fragmentw opracowania pod warunkiem umieszczenia dokadnego adresu bibliograficznego. Raport dostpny jest w otwartym na zmiany formacie elektronicznym w 19 jzykach, aby uatwi dostp do zawartych w nim informacji. Elektroniczna wersja raportu dostpna jest na stronie internetowej Agencji: www.european-agency.org/ Redaktorzy: Cor Meijer, Victoria Soriano, Amanda Watkins Tumaczenie: Maria Libura Obraz na okadce: Olivier Somme, lat 20. Olivier uczszcza do francuskojzycznej szkoy specjalnej EESSCF w Verviers w Belgii. (Electronic) (Printed) ISBN: 87-91811-91-0 ISBN: 87-91811-90-2 EAN: 9788791811913 EAN: 9788791811906 2006

Europejska Agencja Rozwoju Szkolnictwa Specjalnego

Sekretariat

stre Stationsvej 33 DK 5000 Odense C Denmark

Tel: +45 64 41 00 20 [email protected]

agency.org

Biuro w Brukseli 3 Avenue Palmerston

BE-1000 Brussels Belgium Tel: +32 2 280 33 59

brus[email protected]

www.european-agency.org

4

SPIS TRECI

WPROWADZENIE............................................................................7 Rozdzia 1 - EDUKACJA WCZAJCA A PRAKTYKA NAUCZANIA W SZKOLNICTWIE PONADPODSTAWOWYM .......11

1.1 WSTP..................................................................................11 1.2 ZAOENIA, CELE I METODOLOGIA.................................14

1.2.1 Zaoenia ........................................................................14 1.2.2 Cele ................................................................................16 1.2.3 Metodologia ....................................................................16

1.3 SKUTECZNA PRAKTYKA NAUCZANIA..............................18 1.3.1 Wsppraca w nauczaniu ................................................18 1.3.2 Wsplne uczenie si .......................................................20 1.3.3 Wsplne rozwizywanie problemw................................21 1.3.4 Zrnicowanie grupowe ..................................................23 1.3.5 Skuteczne nauczanie ......................................................24 1.3.6 System przestrzeni przyjaznej ......................................25 1.3.7 Alternatywne strategie uczenia si ..................................27

1.4 WARUNKI WPROWADZENIA EDUKACJI WCZAJCEJ29 1.4.1 Nauczyciele.....................................................................29 1.4.2 Szkoa .............................................................................30 1.4.3 Czynniki zewntrzne .......................................................32

1.5 WNIOSKI...............................................................................34 BIBLIOGRAFIA...........................................................................37

Rozdzia 2 - DOSTPNO SZKOLNICTWA WYSZEGO DLA STUDENTW ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI ...........................................................................39

2.1. WSTP.................................................................................39 2.2 STUDENCI ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI

EDUKACYJNYMI (SPE) W SYSTEMIE SZKOLNICTWA WYSZEGO (SSW)................................................................40

2.3 DOSTPNO SZKOLNICTWA WYSZEGO ZAGADNIENIA KLUCZOWE..................................................43 2.3.1 Uprawnienia zwizane z dostpem do studiw na

uczelniach wyszych i pomoc w trakcie ich trwania.......44

5

2.3.2 Pomoc na poziomie oglnokrajowym dla studentw z SPE.................................................................................49

2.3.3 Wsparcie instytucjonalne na poziomie uczelni wyszych.51 2.4 BARIERY W DOSTPIE DO UCZELNI WYSZYCH I W

STUDIOWANIU ......................................................................57 2.4.1 Bariery architektoniczne ..................................................58 2.4.2 Dostp do informacji .......................................................59 2.4.3 Dostpno pomocy........................................................60 2.4.4 Nastawienie do SPE .......................................................62 2.4.5 Uprawnienia ....................................................................63

2.5 PROPOZYCJE DRG ROZWOJU .......................................65 BIBLIOGRAFIA...........................................................................68

Rozdzia 3 - PRZEJCIE Z SYSTEMU SZKOLNICTWA DO ZARTUDNIENIA .............................................................................73

3.1 WSTP..................................................................................73 3.2 PODSTAWOWE PROBLEMY...............................................74

3.2.1 Dane ...............................................................................75 3.2.2 Odsetek absolwentw .....................................................75 3.2.3 Dostp do edukacji i szkolenia ........................................75 3.2.4 Przygotowanie zawodowe...............................................76 3.2.5 Odsetek bezrobotnych ....................................................76 3.2.6 Nastawienie do uczniw z SPE i oczekiwania wobec tej

grupy...............................................................................76 3.2.7 Dostpno architektoniczna miejsca pracy ....................76 3.2.8 Wdroenie obowizujcych aktw prawnych...................77

3.3 NAJISTOTNIEJSZE KWESTIE I REKOMENDACJE DOTYCZCE PRZEJCIA Z SYSTEMU SZKOLNICTWA DO ZATRUDNIENIA .....................................................................77

3.4 OPRACOWANIE INDYWIDUALNEGO PLANU PRZEJCIA Z SYSTEMU SZKOLNICTWA DO ZATRUDNIENIA..................83

3.5 REKOMENDACJE KOCOWE ............................................93 3.6 WNIOSKI...............................................................................93 BIBLIOGRAFIA...........................................................................95

POSOWIE.....................................................................................97

7

WPROWADZENIE Organizacja ksztacenia na poziomie ponadpodstawowym stanowi podsumowanie informacji zebranych przez Europejsk Agencj Rozwoju Szkolnictwa Specjalnego. Omwione w niej zostay trzy obszary o niezwykej dla szkolnictwa specjalnego doniosoci: Edukacja wczajca i praktyka nauczania w szkolnictwie ponadpodstawowym; Dostp studentw ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

do szkolnictwa wyszego i oferowanych w jego ramach wielorakich moliwoci;

Przejcie z systemu szkolnictwa do zatrudnienia. rdem przedstawionych danych byy raporty krajowe dotyczce wymienionych wyej zagadnie. Zostay one opracowane przez pracownikw Agencji na podstawie kwestionariuszy oraz, gdzie byo to moliwe, na podstawie analizy konkretnych przypadkw oraz programu wymiany ekspertw. Za przygotowanie i redakcj niniejszego dokumentu odpowiada Agencja. Swj wkad wniosy te krajowe oddziay Eurydice. Informacje na temat sytuacji w krajach, ktre nie maj swojego przedstawicielstwa w Agencji, pochodz przede wszystkim z tamtejszych oddziaw Eurydice, cho trzeba tu nadmieni, e w publikacji uwzgldnilimy komentarze ze wszystkich krajw. Przygotowujc niniejszy dokument chcielimy przede wszystkim poszerzy zakres wiedzy w trzech wymienionych wyej dziedzinach. Zaleao nam na tym, by przedstawi sytuacj w moliwie wielu krajach. Materiay zebrane z pastw reprezentowanych w Agencji zostay przesane do krajowych oddziaw Eurydice. Informacje te miay wesprze prace tej organizacji, jednoczenie jednak poprosilimy o komentarz i szczegowe uwagi na temat trzech kluczowych dla dokumentu zagadnie. Jeeli tre nadesanych uwag zgodna bya z wynikami bada Agencji, nie powoujemy si na nie wprost uznajc, e zostay niejako domylnie zawarte w treci publikacji. Bezporednie cytaty z raportu dostarczonych przez oddziay Eurydice znalazy si wszdzie tam, gdzie trzeba byo wyjani panujce w danym kraju realia.

8

Pragniemy podzikowa krajowym oddziaom Eurydice z Liechtensteinu, Malty, Polski, Rumunii i Szwecji za wkad wniesiony w przygotowanie niniejszego opracowania. Chcemy te wyrazi gbok wdziczno przedstawicielom Agencji za ich wsparcie i wspprac. Ju po raz drugi dobra wsppraca pomidzy Eurydice i nasz Agencj pozwolia na powstanie publikacji tematycznej. Przypomnijmy, e w styczniu 2003 roku ukazaa si pierwsza publikacja tematyczna z serii Edukacja specjalna w Europie, ktra rwnie stanowia efekt wspdziaania tych dwch organizacji. Tworzc t publikacj, na specjalne potrzeby edukacyjne nie patrzylimy przez pryzmat adnej konkretnej definicji czy szkoy. Nie ma bowiem jednego, powszechnie przyjtego rozumienia poj takich jak niepenosprawno, upoledzenie, czy te specjalne potrzeby edukacyjne. W zalenoci od kraju, spotykamy rne definicje i kategorie dotyczce specjalnych potrzeb edukacyjnych. Postanowilimy wic, w ramach trzech wspomnianych kluczowych zagadnie, przyjrze si wszystkim sposobom rozumienia i perspektywom przyjmowanym w debatach na temat praktyki nauczania osb ze specjalnymi potrzebami. Rozdzia 1 dotyczy Edukacji wczajcej i praktyki nauczania w szkolnictwie ponadpodstawowym. Zapewnienie dostpu do ksztacenia na poziomie ponadpodstawowym osobom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi to zoony te

Search related