De Attische Tragedie

  • Published on
    24-Feb-2016

  • View
    75

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

De Attische Tragedie. Ontstaan en Ontwikkeling van de Griekse tragedie Toneelopvoeringen in Athene Het t heather. Ontstaan en ontwikkeling van de Griekse tragedie. De oorsprong Stof Opbouw. De oorsprong. Aristoteles : dithyrambe , een koorlied ter ere van Dionysos - PowerPoint PPT Presentation

Transcript

De Attische Tragedie

De Attische TragedieOntstaan en Ontwikkeling van de Griekse tragedieToneelopvoeringen in AtheneHet theatherDe oorsprongStofOpbouwOntstaan en ontwikkeling van de Griekse tragedie

Aristoteles: dithyrambe, een koorlied ter ere van DionysosKoor van SatyrsAulosEpeisoden uit het leven van DionysosThespis: upokriths = antwoordmanVerscheidene themas uit de hele mythologieWon in 534 v.Chr. een prijs

De oorsprong

Tragedie betekent letterlijk bokkenlied, maar men weet niet waaromKledij van koorledenBok als prijsDans rond een altaar met een bokEr zijn geen stukken van Thespis bewaard geblevenVan de honderden tragedies na hem, zijn er slechts 31 bewaard gebleven, van de Grote Drie:Aeschylus (ca. 524-456): tweede acteurSophocles (ca. 495-406): derde acteurEuripides (ca. 485-406)

Meestal mythologische onderwerpen, slechts 4 titels van uitzonderingen bekend (Perzen, Aeschylus)Mythes waren net als verfilmingen van een bekend boek: iedereen kende de hoofdlijnen, maar de schrijver had grote vrijheidStofPatroonProloog (inleiding)Parodos (opkomstlied van het koor)Eerste Epeisodion (bedrijf)Eerste Stasimon (koorlied op plaats)Aantal epeisodia/stasimonsExodos (aftocht van het koor)TekstvormenBodeverhaal (vs. 1136-1230)Stichomythie (vs. 324 e.v.)Agon (begin tweede epeisodion)

Opbouw

De Grote DionysaWedstrijdDe acteursHet koorProductiekosten

Toneelopvoeringen in Athene

Jaarlijks religieus festival ter ere van Dionysos, want hij was ook brenger van extase en inspirator van het toneelIedereen vrij, ook slavenOok veel buitenlanders internationaal karakterTragedie-opvoeringen waren het belangrijkste deelElk jaar drie tragediedichters, die als volgt werden geselecteerd:Iedere tragicus mocht een voorstel indienen bij het magistraat die de zorg voor het toneel hadDeze magistraat selecteerde dan drie tragici

De Grote DionysiaDe Dionysia verliep elk jaar volgens hetzelfde patroon:Vooravond: beeld van Dionysos uit tempel in een grote optocht door de stad theater, waar het beeld werd neergezetVolgende dag: Verdienstelijke burgers gehuldigd, zakken met geld, offers en reinigingsritueel. Daarna loting voor de volgorde van de tragedies. 2de, 3e en 4e dag tragedievoorstellingen: n tetralogie per dag: trilogie gevolgd door een satyrstuk als voorbereiding voor de feestelijkhedenOp n dag werden er komedies opgevoerdIn de 5e eeuw in totaal 900 stukken die slechts een keer werden opgevoerd, op een paar uitzonderingen na (festivals op het platteland).Na de dood van Aeschylus werd besloten dat zijn stukken heropgevoerd mochten wordenPas na 386 v. Chr. werden in Athene ook andere stukken heropgevoerd bij gebrek aan goede tragediedichters.

Opvoeringen waren ook wedstrijdenJury bestond uit gewone burgers (loting)Jury lette op het stuk in het geheel: misschien een verklaring voor topstukken die niet de eerste prijs wonnen (Medea)De prijzen zijn niet meer bekend. Wel weten we dat de winnaar een klimopkrans kreeg en dat zijn naam werd vereeuwigd in een stenen inscriptie.WedstrijdDichter was ook regisseur, en koos drie acteurs uitDie drie acteurs konden echter meer dan drie rollen spelen d.m.v. maskers:Gemaakt van stijf linnenGaten voor ogen en mondVoor mannelijke rollen: RoodVoor vrouwen: witBovenop het masker was een puik bevestigdGeen emotie Vaak uitdrukkelijk genoemdActeurs waren meestal gekleed in grote, wijde mantels: die waren makkelijk te veranderen i.v.m. rolwisselingenAls schoenen droegen de acteurs de Kothurne, toneellaars, met een zool die in de loop van de tijd steeds hoger werdAf en toe deden er kinderen mee met heel korte tekst (Medea)

De acteurs

Koor stelde meestal een groep mannen of vrouwen voor uit de stad waar het stuk zich afspeeldeVan 12 naar 15 leden (5e eeuw)De rol van het koor werd steeds minder belangrijk: Eerst een functie in de plot van een stuk, later werd de plot steeds meer een zaak voor de acteurs onderling koor werd meer een genteresseerde toeschouwer die raad en commentaar gafHet koor

Enorme bedragenStaat betaalde slechts het salaris van de dichters en de acteursDe rest werd betaald door rijke burgers d.m.v. leitourgia: directe belastingen en andere dingen, zoals het uitrusten van een schip of het verzorgen van een staatsbanketDit was erg eervol voor de uitgekozen Athener prestige steeg (Grafsteen) bijna niemand weigerde dit te doen, ondanks de hoge kosten: Aankleding koorVergoeding aan de leden voor de gemiste inkomensHobospelersChoreograafMaaltijd na afloopProductiekostenDe eerste tragedies op de Agora in een houten theater dat elk jaar werd afgebrokenNa instorting in 498 v. Chr. besloot men een permanent theater tegen de zuidoostelijke helling van de Akropolis te bouwen, waar ook de tempel van Dionysos wasVoortreffelijke akoestiek voorbeeldfunctieVele uitbreidingen 4e eeuw v. Chr. 15.000 plaatsen Het theater

Recommended

View more >