Cwiczenia 1.pdf

  • View
    217

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Cwiczenia 1.pdf

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Fizjologia czowieka

    Osoby prowadzce przedmiot:

    Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzbski zb.jastrzebski@op.pl

    Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdasku

    Katedra: Promocji ZdrowiaZakad: Biomedycznych Podstaw Zdrowia

  • Materiay informacyjne dla studentw AWFiS kierunku Turystyka i Rekreacja

    Temat wicze 1

    Neuronalna struktura ukadu nerwowego

  • UKAD NERWOWY

    Orodkowy U.N.

    Mzgowie

    Rdze krgowy

    Obwodowy U.N.

    Zwoje nerwowe

    Nerwy czaszkowe i rdzeniowe

    PodziaPodzia anatomicznyanatomiczny

  • UKAD NERWOWY

    Uk. nerw. somatyczny

    Ukad piramidowy

    Ukad pozapiramidowy

    Uk. nerw. autonomiczny

    Cz wspczulna

    Cz przywspczulna

    PodziaPodzia czynnoczynnociowyciowy

  • NEURON

    Jest strukturaln i funkcjonaln jednostk ukadu nerwowego.

    Ze wzgldu na kryterium morfologiczne wyrnia si:

    Neurony jednobiegunowe

    Neurony dwubiegunowe

    Neurony pseudojednobiegunowe

    Neurony wielobiegunowe

  • NEURON

    Ze wzgldu na kryterium czynnociowe wyrnia si:

    Neurony aferentne

    Neurony eferentne

    Neurony poredniczce

  • Czynno ukadu nerwowego

    Zasadnicz funkcj neuronu jest przekazywanie informacji zakodowanej w postaci impulsu nerwowego.

    Impuls nerwowy = fala depolaryzacji

  • Rodzaje wkien nerwowych

    Wkna A (alfa, beta, gamma, delta)

    Wkna B

    Wkna Cs

    Wkna C dr.

  • Rodzaje neuronw

    - Aferentne (dorodkowe, wstpujce, czuciowe)- docieraj do rdzenia w korzeniach grzbietowych.

    - Eferentne (odrodkowe, zstpujce, ruchowe)-wychodz od rdzenia korzeniami brzusznymi.

    W. Z. Traczyk [2005] Fizjologia Czowieka w Zarysie.PZWL,str.59-69

  • Orodkowy ukad nerwowy

    Kade zachowanie czowieka ma swoje rdo w orodkowym ukadzie nerwowym, czyli w mzgowiu lub rdzeniu krgowym. Podstawowymi elementami mzgowia s: rdze przeduony, most, mdek, rdmzgowie, midzymzgowie i kresomzgowie, ktre tworzy pkule mzgu.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.34

  • Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.34

  • Rdze krgowy

    Rdze krgowy jest najniszym poziomem orodkowego ukadu nerwowego. Jego zadaniem jest midzy innymi przekazywanie informacji czuciowych z receptorw skrnych, stawowych, miniowych koczyn i tuowia oraz z narzdw wewntrznych na wysze pitra ukadu nerwowego.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.35

  • Rdze krgowy

    Motoneurony rdzenia, ktrych aksony unerwiajwkna mini poprzecznie prkowanych, uwaane s za wspln drog kocow" dla wszystkich drg zstpujcych, przekazujcych informacje sterujce aktywnoci ruchow.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.35

  • Rdze krgowy pooony jest w kanale krgowym i jest podzielony na segmenty (ryc. 1). Wyrnia si cz szyjn (8 segmentw), piersiow(12 segmentw), ldwiow (5 segmentw), krzyow (5 segmentw) i guziczn (1 segment). Ostatnie segmenty rdzenia le na wysokoci pierwszego krgu ldwiowego.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.35

    Rdze krgowy

  • Ryc. 1. A - podzia rdzenia krgowego na segmenty. Po wyjciu z kanau krgowego rdze zachowuje naturalne krzywizny: lordozszyjn, kifoz piersiow i lordoz ldwiow. Zgrubienia rdzenia w odcinku szyjnym i ldwiowo-krzyowym zwizane s z unerwieniem koczyn. B przekrj poprzeczny rdzenia - zaznaczono poszczeglne czci istoty szarej i biaej oraz korzenie nerwu rdzeniowego.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.36

  • Kady segment jest wyznaczony przez jedn parnerww rdzeniowych, ktre doprowadzaj do rdzenia informacje z receptorw na obwodzie i odprowadzajsygnay do efektorw.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.36

    Rdze krgowy

  • Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.37

  • Pie mzgu

    Pie mzgu tworz trzy poczone ze sobstruktury pooone nad rdzeniem krgowym: rdzeprzeduony, most i rdmzgowie. Znajduje si w nich wiele skupisk komrek nerwowych, ktre biorudzia w procesach sterowania ruchem.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.38

  • Pie mzgu

    Dwanacie par nerww czaszkowych, ktrych jdra s rozmieszczone w caym pniu mzgu, unerwia wikszo mini gowy i szyi, przekazuje informacje czuciowe (w tym dotyczce smaku, suchu i rwnowagi) z receptorw tego obszaru oraz unerwia przywspczulnie wikszo narzdw wewntrznych.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.38

  • Przez pie mzgu przechodz liczne drogi czce rdze krgowy z wyszymi poziomami ukadu nerwowego oraz drogi czce z mdkiem, poprzez konary mdku - dolne, rodkowe i grne. Ponadto, wzdu caego pnia mzgu rozciga si twr siatkowaty, skomplikowana struktura, utworzona przez krzyujce si wkna nerwowe i rozmieszczone pomidzy nimi neurony i ich skupiska.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.38

    Pie mzgu

  • Neurony tworu siatkowatego

    Neurony tworu siatkowatego maj wszechstronne poczenia z wieloma obszarami mzgowia i szaangaowane w koordynacj odruchw rdzeniowych i prostych czynnoci ruchowych, uczestnicz w kontroli pracy serca, cinienia krwi i oddychania, a take wpywaj na regulacj stanw snu i czuwania.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.38

  • Rdze przeduony

    W rdzeniu przeduonym znajduj si te jdra nerww czaszkowych, odpowiedzialne midzy innymi za odbir wraeczuciowych z narzdw wewntrznych klatki piersiowej i jamy brzusznej (drog nerwu bdnego - X) oraz wraenia smakowe (nerw twarzowy - VII i jzykowo-gardowy - IX), a take za ruchowe unerwienie mini jzyka (nerw podjzykowy- XII). Na granicy rdzenia przeduonego i mostu le jdra przedsionkowe i limakowe (nerw przedsionkowo-limakowy -VIII), odbierajce sygnay z receptorw rwnowagi i suchu w uchu wewntrznym.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.38

  • Nerwy czaszkowe

  • rdmzgowierdmzgowie jest najmniejsz czci pnia mzgu. Wyrniamy w nim lece brzusznie konary mzgu, utworzone przede wszystkim przez wkna biegnce z kory mzgu do orodkw pnia i rdzenia krgowego, oraz pokryw rdmzgowia, w ktrej znajduje sikilka wanych skupisk neuronw.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.39

  • rdmzgowie

    Istota czarna, majca poczenia z jdrami kresomzgowia, odgrywa wan rol w regulacji czynnoci dowolnej mini.

    Jdro czerwienne otrzymuje informacje(m.in. z mdku poprzez konary grne) i daje pocztek drogom zstpujcym do rdzenia krgowego oraz wstpujcym do wzgrza. .

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.39

  • rdmzgowieWzgrki grne i dolne blaszki pokrywy i szwizane z przekazywaniem wrae wzrokowych i suchowych. Ponadto, w rdmzgowiu zlokalizowane s jdra nerww czaszkowych, odpowiedzialne midzy innymi za unerwienie mini gaki ocznej dziki czemu odgrywaj wan rol w kontroli ruchw oczu

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.40

  • Mdek

    Do mdku dochodz informacje czuciowe -wstpujce z rdzenia krgowego, ruchowe -zstpujce z kory mzgu oraz dotyczce rwnowagi -z narzdu przedsionkowego w uchu wewntrznym.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.40

  • Mdek

    Dziki integracji sygnaw z tych rde mdek zwrotnie wpywa zarwno na planowanie ruchw, jak i na ich wykonanie, kontroluje napicie miniowe, reguluje postaw ciaa oraz koordynuje ruchy gowy i gaek ocznych. Uczestniczy te w procesach uczenia si ruchw.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.40

  • Schemat mdku na przekroju strzakowym (A) i poprzecznym (B); IV komora czwarta.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.40

  • Midzymzgowie

    Midzymzgowie tworz dwie gwne struktury: wzgrze i podwzgrze

  • Wzgrze

    Wzgrze ley powyej rdmzgowia, wcinite pomidzy pkule mzgu, rozdzielone jest na praw i lew cz przez komor trzeci. Skada si z wielu skupisk istoty szarej (jder), poprzedzielanych wskimi pasmami istoty biaej.

    Piotr Krutki, Jan Celichowski[2001] BUDOWA I CZYNNO UKADUNERWOWEGO.[W;] J. Grski .Fizjologiczne podstawy Wysiku fizycznego. PZWL, str.41

  • Wzgrze

    Wzgrze stanowi wany oro