Click here to load reader

CRNA GORA Vlada Crne Gore - GOV.me

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of CRNA GORA Vlada Crne Gore - GOV.me

Nacionalni savjet za obrazovanje
2
SADRAJ: 2. Odreenje predmetnoga programa ................................................................... 3 a) Poloaj, priroda i namjena predmetnoga programa .......................................... 3 b) Broj asova po godinama obrazovanja ............................................................. 3 3. Opšti ciljevi predmetnoga programa ................................................................. 4 4. Sadraji i operativni ciljevi predmetnoga programa ........................................... 4
I razred .............................................................................................................. 5 Likovna umjetnost: ......................................................................................... 6 pojava umjetnikoga stvaranja i umjetnost praistorije; religijske i umjetnike predstave ovjeka praistorije. ........................................................................ 6
II razred ............................................................................................................... 10 Geografija: ....................................................................................................... 10 migracije stanovništva. .................................................................................... 10 Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: rodoslovi, ljetopisi, hronike i biografije, lirska, epska i dramska djela srednjega vijeka). ............... 10
III razred .............................................................................................................. 15 T e m a 1: NOVI VIJEK ....................................................................................... 15 T e m a 2: CRNA GORA OD 1698. DO 1851. GODINE ..................................... 15 T e m a 1: SVIJET OD POETKA PRVOGA DO POETKA DRUGOGA SVJETSKOG RATA ............................................................................................ 19 T e m a 2: CRNA GORA I JUGOSLOVENSKE ZEMLJE OD POETKA PRVOGA DO POETKA DRUGOGA SVJETSKOG RATA ................................ 20 T e m a 5: CRNA GORA U JUGOSLAVIJI I OBNOVA NEZAVISNE CRNE GORE ............................................................................................................................ 23 6. Korelacija meu predmetima .......................................................................... 26 7. Standardi znanja (ispitni katalog) .................................................................... 26 7.1. Standardi znanja .......................................................................................... 26 8. Naini provjere znanja i strune osposobljenosti ............................................ 30 9. Resursi za realizaciju ...................................................................................... 31 9.1. Materijalni uslovi, standardi i normativi za nastavu istorije u gimnazijama ... 31 9.2. Okvirni spisak literature i drugih izvora ........................................................ 31 10. Profil i struna sprema nastavnika/nastavnica i strunih saradnika/saradnica ............................................................................................................................ 32
3
Kao nastavni predmet Istorija podrazumijeva odabranu koliinu istorijskoga znanja prilagoenu uzrastu uenika/uenica i njihovim razvojnim sposobnostima. U domenu obrazovanja istorija svojim sadrajima omoguava uenicima/uenicama da se upoznaju sa svim znaajnim društvenim procesima i dogaajima koji su uticali na razvitak civilizacije, ime direktno doprinosi razvoju njihove opšte kulture. Time se ostvaruje ne samo usvajanje osnovnih pojmova vezanih za prošlost ljudskoga društva, ve i omoguava lakše razumijevanje savremenih procesa i dogaaja. U vaspitnome procesu istorija ima primaran znaaj u formiranju nacionalnoga identiteta i razvoju linosti. itanje istorijskih tekstova praeno je intenzivnim emocijama koje utiu na formiranje sentimenata – patriotizma, asti, lojalnosti i nacionalne svijesti. Osim toga, istorija doprinosi i razbijanju odreenih predrasuda prema pojedinim narodima, rasama i vjerskim grupama, što je preduslov za konstituisanje društava zasnovanih na demokratskim principima. Napomena: Meupredmetne oblasti/teme obavezne su u svim nastavnim predmetima i svi/sve su ih nastavnici/nastavnice obavezni ostvarivati. Meupredmetne oblasti/teme jesu sadraji koji omoguavaju da se u opšteobrazovni kurikulum ukljue odreeni ciljevi i sadraji obrazovanja koji nijesu dio formalnih disciplina ili pojedinih predmeta, ili koji su po strukturi interdiciplinarni. Ovi sadraji doprinose integrativnome pristupu opštega obrazovanja i u veoj mjeri povezuju sadraje pojedinih predmeta. b) Broj asova po godinama obrazovanja
Razred Gimnazija
I 70
II 70
III 70
IV 64
Ukupno 274
U realizaciji ovih programa potrebno je 85% od predvienoga plana, dok se 15% programa realizuje po izboru lokalne zajednice, odnosno manjinskih naroda i etnikih zajednica.
4
Napomena: Postavljeni ciljevi iz Predmetnoga programa razrauju se preko operativnih ciljeva, na broj predvienih asova, s tim što pretpostavljeni cilj ne podrazumijeva nastavnu jedinicu, odnosno jedan cilj ne pretpostavlja jedan as, po automatizmu.
3. Opšti ciljevi predmetnoga programa Pored usvajanja shvatanja o razvitku ljudskoga društva do kojih je istorijska nauka došla koristei se naunim metodama, nastava istorije ima za cilj i:
- usvajanje osnovnih znanja o istoriji kao nauci i nastavnome predmetu - razvijanje sposobnosti razumijevanja istorijskoga vremena, prostora i upotrebe
istorijske literature i terminologije - upoznavanje uenika/uenica sa svim vrstama istorijskih izvora i ukazivanje na
neophodnost kritikoga prilaza informacijama koje su u njima sadrane - upoznavanje sa znaajnijim dogaajima, procesima i linostima politike,
ekonomske i kulturne istorije, koje su obiljeile odreene istorijske epohe - afirmisanje sadraja iz nacionalne istorije kojima se ostvaruje razvoj nacionalnoga
identiteta i svijesti o pripadnosti dravi Crnoj Gori - razvijanje sposobnosti kritkoga i istorijskoga mišljenja i logikoga zakljuivanja - afirmaciju argumentovanoga dijaloga - uticanje na formiranje linosti osloboene od netrpeljivosti, ksenofobije, predrasuda i
nacionalistikih ideala, njegovanje demokratskih oblika ponašanja, vjerske i nacionalne tolerancije
- osposobljavanje uenika/uenica za proces permanentnoga obrazovanja - da se uenik/uenica zainteresuje za prouavanje prošlosti, ui otvorenosti
prouavanja drugih kultura, razliitih mišljenja i iznošenju argumenata i motiviše se za izuavanje nacionalne istorije.
4. Sadraji i operativni ciljevi predmetnoga programa Operativni ciljevi proizilaze iz opštih ciljeva i usmjereni su na uenike/uenice. Pokazuju što uenik/uenica treba da naui, sazna, postigne, moe da uradi. Objedinjuju sadrajne (pojmovi, principi, zakonitosti) i procesne ciljeve (razne kognitivne i komunikacijske sposobnosti i kompetencije) i slue kao osnova za definisanje standarda znanja. Predloene aktivnosti proizilaze iz postavljenih ciljeva i upuuju na procese i radnje putem kojih uenik/uenica ostvaruje cilj. Predstavljaju smjernice, nipošto striktna uputstva, za nastavnike/nastavnice. Kolona „Pojmovi i sadraji“ predstavlja otvoren izbor za realizaciju predvienih ciljeva i aktivnosti. U skladu s mogunostima i zahtjevima uenika/uenica, nastavnik/nastavnica je slobodan/slobodna da kolonu dopuni ili skrati u obimu koji nee ugroavati mogunost sticanja kompetencija prema postavljenim standardima znanja. Kolona „Korelacije“ predstavlja uputstva i preporuke za ostvarivanje funkcionalne saradnje iz predmetnih oblasti u kojima je mogue napraviti logiku vezu i preplitanje od koristi za savladavanje nastavnih jedinica. Nastavnicima/nastavnicama je ostavljena mogunost da i sami/same upisuju ostvareni stepen povezanosti s ostalim predmetima i temama iz lokalne istorije nastavnim sadrajima za koje smatraju da im mogu biti od vanosti u sprovoenju nastavne prakse.
5
I razred T e m a 1: UVOD U ISTORIJU
Operativni ciljevi
Korelacija
Uenik/uenica treba da: - zna pojam i predmet istorije - zna da postavi hronološki red
velikih istorijskih razdoblja i opiše razlike izmeu njih
- zna razliite istorijske izvore i zna da navede kako na osnovu njih saznajemo o prošlosti
- uvia potrebu za njihovim skupljanjem, uvanjem i kritikim prouavanjem
- upozna najvanije pomone istorijske nauke i shvati njihov odnos s istorijom.
Uenici/uenice: - prepoznaju znaaj istorije za
humanistike nauke - izraavaju svoj stav – da li
postoji razlika izmeu pria o prošlosti i istorije kao nauke
- zakljuuju zašto se izvorima slue istoriari i objašnjavaju potrebu kritikoga tumaenja izvora
- demonstriraju nain raunanja vremena prema hrišanskoj eri
- shvate kriterijume periodizacija u istoriji kao nauci
- otkrivaju vezu istorije i drugih predmetnih oblasti.
Civilizacija; kultura; istorija; istorijski izvori; istorijske nauke; Herodot; Tukidid; Polibije; Tacit; Historia dei: Historia humana; povelja; hronika; arhiv; era; datum; antika; robovlasništvo; feudalizam; kapitalizam; socijalizam.
Matematika: mjerenje, jedinica mjere za vrijeme.
T e m a 2: PRAISTORIJA
Operativni ciljevi
razdoblja dijeli - opiše kako su prirodne i
društvene promjene uticale na razvitak ovjeka
- zna o nainu ivota ljudi u kamenome i metalnome dobu (nain stanovanja i ishrane, gradnja prvih prebivališta, predmeti za svakodnevnu upotrebu)
- opiše promjene nastale u ivotu ovjeka pronalaskom vatre, metala, toka
- upozna razvoj ljudskoga društva i kretanje od niih ka višim oblicima društvenih zajednica (rod, bratstvo, pleme)
- sazna o praistoriji na tlu današnje Crne Gore
- zna da pobroji praistorijske lokalitete na tlu Crne Gore.
- rade na tekstu i
ilustrativnome materijalu iz udbenika
- iznose svoj stav kako paleontologija i arheologija pomau u tumaenju praistorije
- obrazlau kako su ivjeli praistorijski ljudi i ime su se bavili
- uporeuju orua, oruja i nain ivota ljudi u doba paleolita i neolita, kamenoga i metalnoga doba
- obrazlau posljedice otkria metala i toka znaajne za ivot ljudi
- na sopstvenome iskustvu analiziraju rod, bratstvo i pleme
- objašnjavaju nastanak privatne svojine i drave
- shvataju animizam, totemizam i umjetnost praistorijskoga ovjeka i navode tragove prvoga umjetnikog izraavanja
- locira na istorijskoj karti Crne Gore najstarija arheološka nalazišta
- poeuju najblie praistorijsko nalazište ili zaviajni muzej i pišu kratak referat o tome.
Kameno i metalno doba; svjedoanstva o ivotu ljudi u praistoriji; paleolit; mezolit; neolit; praistorija; kameno doba (paleolit, mezolit, neolit); metalno doba (bakarno, bronzano, eljezno doba); horda; rod; pleme; matrijarhat; patrijarhat; totemizam; animizam; magija; politeizam; monoteizam; ornament; Crvena stijena (Petrovii); Odmut (Piva); Berankrš (Berane); Meea glava (Podgorica); Lipci kod Risna.
Likovna umjetnost: pojava umjetnikoga stvaranja i umjetnost praistorije; religijske i umjetnike predstave ovjeka praistorije.
7
Operativni ciljevi
ivot ljudi, društvene slojeve Staroga istoka (Mesopotamija, Egipat, Persije, Anatolije i Levanta)
- upozna razvoj stare Indije, Kine, Fenikije i Palestine
- umije odrediti osobine najstarijih civilizacija na amerikome tlu (Maja, Asteka i Inka)
- zna o dostignuima kulture i nauke
- uoi znaaj mitologije u ivotu ljudi i njen uticaj na kulturno stvaralaštvo prvih civilizacija.
Uenici/uenice: - pokazuju na karti narode i
drave ranih civilizacija i navode koji narodi i drave danas postoje na tome prostoru
- obrazlau strukturu društva i ustrojstvo drava drevnih civilizacija
- uporeuju slinosti i razlike u društvenim i politikim djelatnostima meu civilizacijskim podrujima
- opisuju nain ivota stanovništva ranih civilizacija i uoavaju slinosti i razlike
- prikupljaju ilustrovani materijal, zanimljivosti s interneta i prave panoe za kabinet.
Stari istok (Mesopotamija; Egipat; Persija; Anatolija; Levant); Indija i Kina; Fenikija; Palestina; civilizacije Inka, Maja i Acteka; despotizam; mastodontske graevine; irigacioni sistem; asimilacija; katarakta; noma; piramida; mastaba; balsamovanje; mumija; hijeroglifi; obelisk; kapitel; sanskrt; kolonija; judaizam; lavirint; almanah; inkarnacija.
Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: knjievnost staroga vijeka, istorija sumersko-vavilonske civilizacije, Ep o Gilgamešu (nastanak knjievnosti, mit i knjievnost), kakvi su junaci Gilgameš i Enkidu, njihovo porijeklo status i izgled? Što je kod njih standardno, a što izuzetno? Likovna umjetnost: umjetnost Mesopotamije; umjetnost Egipana (graevinarstvo, vajarstvo slikarstvo).
T e m a 4: ANTIKA GRKA
Operativni ciljevi
- zna osnovnu periodizaciju helenske istorije (homersko, arhaiko, klasino i helenistiko razdoblje)
- zna za nastanak malih grkih dravica (polisa)
- razumije uzroke, pravce i posljedice velike grke kolonizacije
- zna znaaj i posljedice grko- persijskih ratova i peloponeskoga rata
- zna znaaj Sparte i Atine i osnovne karakteristike njihova dravnog i društvenog ureenja
- umije da vrednuje „zlatno Periklovo doba“
- umije da opiše uspon makedonske drave i na karti uoi vrijeme i prostor nastanka imperije Aleksandra Velikoga, njenu veliinu i znaaj, kao i vrijeme diadoha
- zna da nabroji i opiše grke kolonije i gradove na teritoriji današnje Crne Gore.
Uenici/uenice: - oznaavaju karakteristike
- navode glavne bogove olimpijskoga panteona
- objašnjavaju zašto je u Grkoj nastalo mnoštvo politikih zajednica – polisa
- demonstriraju na karti zemlje i krajeve u kojima su Grci osnivali svoje kolonije i objašnjavaju razloge i znaaj kolonizacije
- uporeuju ureenje Sparte i Atine i istiu slinosti i razlike
- pronalaze na karti mjesta najvanijih bitaka u grko- persijskim ratovima
- procjenjuju Periklovo zlatno doba
- obrazlau privredne i politike uzroke Peloponeskoga rata i ocjenjuju njegove posljedice
- istiu najznaajnije tekovine grke kulture
- demonstriraju na karti zemlje koje je osvojio Aleksandar Veliki
- navode praktine primjene naunih i kulturnih dostignua helenistikoga doba
- razgovaraju o antikim lokalitetima u Crnoj Gori.
Civilizacije Krita i Mikene; homersko, arhaiko, klasino i helenistiko doba; polis; Sparta; Atina; zlatno doba Atine; alfabet; polis; demokratija; tiranida; Perikle; Aleksandar Veliki; grka kultura; helenistika kultura; sedam svjetskih uda; olimpijska mitologija; aklamacija; lakonski odgovori, hegemonija; arhont, demos; harmonija; kolonada; satrapija; metope; karijatida; filozofija; logika; valuta, gigant; epos; basna;
Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: Homer: Ilijada i Odiseja (trojanski mit, antiki ep, homersko pitanje). Podvui istorijski i umjetniki znaaj Homerovih epova. Knjievnost: dramska poezija Sofokle: Antigona (struktura dramskoga teksta, antiko pozorište, tragiari, tebanski mit, pojam traginoga). Istai u emu je herojska i ljudska veliina Antigonina. Likovna umjetnost: Antika, klasina umjetnost Grka (karakteristike i tekovine nenadmašnoga grkog umjetnikog izraza, razlika izmeu arhaikoga, klasinoga i helenistikoga).
9
Operativni ciljevi
drave i istorijske oblike njezina postojanja (kraljevstvo, republika, imperija)
- umije da razloi strukturu i organizaciju rimskoga društva
- umije da opiše rimsku vojsku i pojasni njenu ulogu u stvaranju i širenju rimske drave
- umije da opiše svakodnevni ivot razliitih slojeva rimskoga društva
- umije da opiše rimsku dravu u doba carstva, uzroke privredne i društvene krize Rimskoga Carstva, seobe naroda, podjele i propasti Zapadnoga Rimskog Carstva
- zna osnovna obiljeja religije Rimljana; rimske kulture i navede najznaajnija dostignua Rimljana (pravo, filozofija, istoriografija, knjievnost, umjetnost)
- sazna o vremenu rimske vladavine na prostoru Crne Gore i na karti navede spomenike rimske kulture u Crnoj Gori.
Uenici/uenice: - razlau i objašnjavaju što govori
istorija, a što legenda o osnivanju Rima
- opisuju kako se oblikovalo rimsko društvo u doba kraljeva, republike, carstva
- analiziraju agrarno-socijalne mjere u Rimu, ivot robova i ocjenjuju znaaj njihova rada
- obrazlau najvanije karakteristike rimske drave u doba carstva (principat i dominat)
- uporeuju ivot Rimljana prije i poslije velikih osvajanja
- prave tabelu znaajnijih vladara u upravljanju Rimom u doba kraljeva, doba republike i doba carstva
- analiziraju uzroke i posljedice seobe naroda i propasti Zapadnoga Rimskog Carstva
- obrazlau sistem rimske uprave i proces romanizacije u Crnoj Gori; navode u emu i kako svjedoe tragovi rimske kulture na crnogorskome tlu
- poeuju bar jedno nalazište ostataka rimske kulture ili
Osnivanje Rima. Razvoj rimske drave od kraljevstva, preko republike do carstva; uspon Rimskoga Carstva;; rimski svijet bogova; poeci hrišanstva; rimska kultura; autohton, dominirati, republika, tribun, nobil, centurija, magistrat, veto, diktator, legija, latifundija, provincija, romanizacija, proleter, trijumf, optimat, popular, trijumvirat, imperija, princeps, kolonat, abdicirati, pontifik, hrišanstvo, mesija, apostoli, katakombe, teolog, kanonske knjige, forum, arena, terme, sinagoga, akvadukt, podruje Crne Gore u rimskoj dravi.
Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: Biblija: Legenda o potopu, Beeda na gori. Likovna umjetnost: klasina umjetnost Rima (osobenosti rimskoga graevinarstva, vajarstva i slikarstva). Graansko obrazovanje. Matematika: rimski brojevi.
10
- objašnjavaju pojavu i širenje hrišanstva, itaju tekst iz Biblije (Hristova beeda na gori) iznose svoj stav
- dovode u vezu grku i rimsku religiju i kulturu i navode slinosti i razlike
- istiu kako su Rimljani obogatili kulturu ovjeanstva, s primjerima iz praktinoga ivota.
II razred T e m a 1 : RANI I RAZVIJENI SREDNJI VIJEK
Operativni ciljevi
vijeka - upozna tri razdoblja srednjega
vijeka: rani srednji vijek (kraj V – sredina IX v.), razvijeni srednji vijek (sredina IX – kraj XIV v.), pozni srednji vijek ili rano novo doba (XIV–XVI v.),
- upozna nastanak i razvoj feudalizma u Evropi
- zna veliku seobu naroda - upozna se s Vizantijom i
Franakom - umije da opiše razvoj
Uenici/uenice: - opisuje pomou karte veliku
seobu naroda - na primjerima Franake i
Vizantije analizira feudalne odnose
- itaju tekstove iz Biblije i Kurana, uporeuju, analiziraju istorijski, socio- ekonomski kontekst
- iz udbenika izdvajaju i uporeuju injenice
- nabrajaju, analiziraju i
Geografija: migracije stanovništva. Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: rodoslovi, ljetopisi, hronike i biografije, lirska, epska i dramska djela srednjega vijeka). Likovna umjetnost: ikonografija, skulptura, slikarstvo Graansko obrazovanje: nain suivota i uvaavanje
11
hrišanske crkve i razloge podjele na rimokatoliku i pravoslavnu crkvu
- upozna razvoj islamske religije i njeno širenje
- umije da pravi paralelu izmeu Franake, Vizantije i Arabljanske drave
- umije da vrednuje umjetnika dostignua srednjega vijeka.
objašnjavaju kontekst nastajanja najznaajnijih umjetnikih dostignua.
razliitosti.
T e m a 2: DOLAZAK PREDAKA CRNOGORACA I JUNIH SLOVENA NA BALKAN
Operativni ciljevi
Crnogoraca iz Polablja na Balkan poetkom VII vijeka
- zna o doseljavanju drugih slovenskih plemena na Balkan
- umije da objasni slovenizaciju Prevalisa (od 620. godine) i postepenu promjenu imena u Duklju
- zna o Sklaviniji Duklji, umije da objasni ulogu arhonta Petra i Svetoga Vladimira u procesu nastanka Dukljanskoga Kraljevstva
- umije da objasni proces nastanka nezavisnoga Dukljanskoga Kraljevstva pod
Uenici/uenice: - nalaze na istorijskoj karti
prostore naseljene precima Crnogoraca i drugih Junih Slovena, posebno prostore Duklje
- prave tabelu dukljansko- zetskih vladara sa znaajnijim datumima
- razgovaraju o periodima njihove vladavine
- navode bitne injenice o Barskoj nadbiskupiji
- poeuju lokalitet Tuemili, rade unutarodjeljenjske i meuodjeljenske prezentacije
- sakupljaju podatke o odnosima Duklje/Zete sa
Dukljani, Juni Sloveni, Duklja, arhont Petar, Sveti Vladimir, Vojislav, Mihailo, Bodin, Zeta, Rašani, Hrvati, Karantanci, makedonski Sloveni, Bugari.
Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: Ljetopis popa Dukljanina, Miroslavljevo jevanelje, Barski epitafi, Andreacijeva povelja. Likovna umjetnost: Freske, ikone.
12
kod Bara (Tuemili) - razumije znaaj nastanka
Dukljansko-barske nadbiskupije - umije da objasni preimenovanje
Duklje u Zetu - upozna karakter osvajanja Zete
od strane Nemanjia - shvati smisao osnivanja
pravoslavne episkopije - razumije znaaj primorskih
gradova za dukljansku dravu.
specifinostima gradova na Crnogorskome primorju u kontekstu Duklje.
T e m a 3: EVROPA U POZNOME SREDNJEM VIJEKU (XII–XV v.)
Operativni ciljevi
feudalnome društvu zapadne Evrope od XII vijeka
- objašnjava poetke razvoja grada na primjerima Venecije i Firence
- umije da objasni znaaj nastanka drava (Francuska, Engleska, Španija, Portugalija)
- razumije posljedice raspada Svetoga Rimskog Carstva
- zna posljedice pada Vizantije pod vlast Turaka Osmanlija
- upozna se s razvojem kulture i
Uenici/uenice: - prave poreenja izmeu
današnjega i srednjovjekovnoga grada
- analiziraju strukturu staleških monarhija u odnosu na ostale drave
- iznose i argumentuju svoja zapaanja o privrednim tokovima u poznom srednjem vijeku
- dovode u vezu kulturnu emancipaciju s religijskim ubjeenjima
- diskutuju i zakljuuju o
Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski jezik i knjievnost: Knjievnost humanizma i rane renesanse. Likovna umjetnost: Arhitektura, skulptura. Muzika umjetnost.
13
geografska otkria - zna i umije da opiše nain i stil
ivota u doba humanizma i renesanse
- sazna o gotskoj umjetnosti.
posljedicama raspada Svetoga Rimskog Carstva u Njemakoj i Italiji
- dovode u vezu pad Vizantije s dešavanjima u Evropi sredinom XV vijeka
- navode i objašnjavaju institucije kulture i stvaralaštva
- prave i prezentuju grupno istraivanje na temu velikih geografskih otkria
- vrše i obrazlau poreenje izmeu naina i stila ivota u doba humanizma i renesanse u odnosu na prethodno doba.
14
T e m a 4: ZETA/CRNA GORA OD SREDINE XIV DO KRAJA XVII VIJEKA
Operativni ciljevi
Korelacija
Uenik/uenica treba da: - umije da vrednuje znaaj obnove zetske drave i objasni vladavinu dinastije Balšia - umije da objasni potiskivanje imena Zeta i nastanak pojma Crna Gora - upozna period vladavine dinastije
Crnojevia - razumije znaaj nastanka Cetinja kao novoga dravnog središta - razumije znaaj izgradnje Cetinjskoga manastira kao središta Zetske, odnosno Cetinjske mitropolije - umije da objasni znaaj štamparije ura Crnojevia - umije da opiše uticaj renesanse na prostoru Crne Gore - zna o Crnoj Gori pod turskom upravom (1496–1697) - zna prilike na prostorima naseljenim Junim Slovenima (Bosna, Srbija, Hrvatska, Makedonija) - zna dešavanja na prostoru naseljenom Albancima u srednjem vijeku.
Uenici/uenice: - opisuju ulogu Balšia u
obnovi zetske drave - prave tabelu zetskih vladara
iz dinastija Balšia i Crnojevia sa znaajnijim datumima, predstavljaju je, objašnjavaju i argumentuju
- idu u poetu abljaku Crnojevia i rade esej o njegovoj ulozi
- sakupljaju i prezentuju podatke o nastanku Cetinja i izgradnji Cetinjskoga manastira
- prezentuju istraivanje o prvoj štampariji u Crnoj Gori i kod Junih Slovena uopšte,
- rade i prezentuju grupni rad o bokokotorskim renesansnim piscima
- izdvajaju bitne dogaaje iz perioda 1496–1697 i komentarišu ih
- uporeuju stanje meu dravama i narodima na Balkanu.
Balša I, Balšii, Crnojevii, Ivan Crnojevi, Cetinje, Cetinjski manastir, ura Crnojevi, Obodska štamparija, Štampar Makarije, Oktoih, renesansa, nahije, Dubrovaka Republika, Srbija, Bosna, Albanci.
Crnogorski – srpski, bosanski, hrvatski i knjievnost: narodne bajke, epske narodne pjesme, lirske narodne pjesme. Likovna umjetnost. Muzika umjetnost.
15
Operativni ciljevi
Uenik/uenica treba da: - upozna velika geografska
otkria od XV do XVII vijeka - zna da navede glavne nosioce
reformacije - zna da opiše prilike na Balkanu u
XVI i XVII vijeku i uticaj Osmanskoga Carstva i Habsburške Monarhije
- shvati proces propadanja feudalnih društava i nastanak graanske epohe u Evropi
- razumije znaaj Holandske i Engleske graanske revolucije
- umije da objasni razvoj kulture, filozofije, nauke i umjetnosti u Evropi
- shvati znaaj prosvjetiteljskoga pokreta i ulogu enciklopedista u Francuskoj.
Uenici/uenice: - oznaavaju nosioce vjerskih
promjena u Evropi - na istorijskoj karti lociraju
narode i dravne zajednice koje su bile pod osmanskim i habsburškim uticajem
- biljee na hameru bitne pojmove i sadraje koji se tiu prosvijeenoga apsolutizma
- rade grupni rad na temu kulturnih, naunih i umjetnikih dostignua.
Evropa, pozni feudalizam, robno-novani odnosi, geografska otkria, reformacija, Balkan u Osmanskome Carstvu, Holandska revolucija, Engleska revolucija, ratovi i revolucije 1775–1815, protestantizam, Rusija, nauka, tehnika.
Likovna i muzika umjetnost: renesansa, barok.…