of 13 /13
CHUYÊN ĐỀ: “MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN HÓA HỌC LỚP 9” A-PHẦN MỞ ĐẦU I-LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ: Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi là công việc đòi hỏi sự công phu và sáng tạo. Hiệu quả của công việc bồi dưỡng học sinh giỏi là sự hội tụ của nhiều nhân tố, trong đó nhân tố đầu tiên có ý nghĩa quyết định là lòng yêu nghề, tâm huyết và sự tận tụy của người thầy đối với học sinh. Mong muốn trao đổi, giao lưu, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau giữa các thầy cô không chỉ ở bộ môn Hóa học về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, được sự phân công của tổ, cũng như kinh nghiệm nhỏ về việc bồi dưỡng học sinh giỏi qua một số năm của bản thân, tôi đã làm chuyên đề: “MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN HÓA HỌC LỚP 9” II-GIỚI HẠN CHUYÊN ĐỀ: -Chuyên đề có thể áp dụng không chỉ với môn Hóa học các khối lớp mà còn có thể áp dụng cho các môn Khoa học tự nhiên cấp THCS như môn Lý…. -Tuy nhiên trong khuôn khổ chuyên đề này tôi chỉ đề cập tới kinh nghiệm bồi dưỡng môn Hóa học 9. III-MỤC ĐÍCH CỦA CHUYÊN ĐỀ: -Nâng cao chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi. Tìm ra giải pháp để học sinh thực tâm yêu mến, gắn bó với bộ môn, coi Hóa học là môn bồi dưỡng bình đẳng, đáng tự hào như các môn chính khác. -Khuyến khích năng khiếu học sinh ở bộ môn Hóa học, thúc đẩy cải tiến phương pháp và chất lượng giáo dục, nhằm góp phần ươm mầm tạo nhân tài cho đất nước. -Phát huy năng khiếu học tập môn Hóa học của học sinh, định hướng vào lớp 10 trường chuyên hoặc luyện thi kỳ thi THPT Quốc gia sau này hướng về tổ hợp các môn KHTN. B-NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ I-CƠ SỞ LÍ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN. 1-Cơ sở lí luận: -Năng khiếu học sinh nếu được phát hiện và bồi dưỡng sớm sẽ định hướng và dần dần trở thành học sinh giỏi. Ngược lại nếu không được nuôi dưỡng nó sẽ mai một. Nói như tiến sĩ Đào Duy Huân “ Chất xám là tài nguyên quan trọng của đất nước nhưng thứ tài nguyên quan trọng này chỉ tồn tại trong một giai đoạn nhất định của đời người. Không sử dụng, nó cũng biến mất” 2-Cơ sở thực tiễn: -Bi dưỡng hc sinh gii, ươm mầm ht giống nhân tài cho đất nước là nhim vquan trng ca giáo dc góp phần thúc đẩy xã hi phát triển. Đây cũng là mt trong nhng hoạt động mũi nhọn cucác nhà trường. Để bồi dưỡng hc sinh giỏi đạt kết

CHUYÊN ĐỀ “MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI

  • Author
    others

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of CHUYÊN ĐỀ “MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI

CHUYÊN : “MT S KINH NGHIM BI DNG HC SINH GII
MÔN HÓA HC LP 9”
A-PHN M U
I-LÍ DO CHN CHUYÊN :
Hot ng bi dng hc sinh gii là công vic òi hi s công phu và sáng to.
Hiu qu ca công vic bi dng hc sinh gii là s hi t ca nhiu nhân t, trong
ó nhân t u tiên có ý ngha quyt nh là lòng yêu ngh, tâm huyt và s tn ty
ca ngi thy i vi hc sinh. Mong mun trao i, giao lu, hc hi kinh nghim
ln nhau gia các thy cô không ch b môn Hóa hc v công tác bi dng hc
sinh gii, c s phân công ca t, cng nh kinh nghim nh v vic bi dng hc
sinh gii qua mt s nm ca bn thân, tôi ã làm chuyên : “MT S KINH
NGHIM BI DNG HC SINH GII MÔN HÓA HC LP 9”
II-GII HN CHUYÊN :
-Chuyên có th áp dng không ch vi môn Hóa hc các khi lp mà còn có
th áp dng cho các môn Khoa hc t nhiên cp THCS nh môn Lý….
-Tuy nhiên trong khuôn kh chuyên này tôi ch cp ti kinh nghim bi
dng môn Hóa hc 9.
III-MC ÍCH CA CHUYÊN :
-Nâng cao cht lng, hiu qu bi dng hc sinh gii. Tìm ra gii pháp hc
sinh thc tâm yêu mn, gn bó vi b môn, coi Hóa hc là môn bi dng bình ng,
áng t hào nh các môn chính khác.
-Khuyn khích nng khiu hc sinh b môn Hóa hc, thúc y ci tin phng
pháp và cht lng giáo dc, nhm góp phn m mm to nhân tài cho t nc.
-Phát huy nng khiu hc tp môn Hóa hc ca hc sinh, nh hng vào lp 10
trng chuyên hoc luyn thi k thi THPT Quc gia sau này hng v t hp các môn
KHTN.
1-C s lí lun:
-Nng khiu hc sinh nu c phát hin và bi dng sm s nh hng và dn
dn tr thành hc sinh gii. Ngc li nu không c nuôi dng nó s mai mt. Nói
nh tin s ào Duy Huân “ Cht xám là tài nguyên quan trng ca t nc nhng
th tài nguyên quan trng này ch tn ti trong mt giai on nht nh ca i ngi. Không s dng, nó cng bin mt”
2-C s thc tin:
-Bi dng hc sinh gii, m mm ht ging nhân tài cho t nc là nhim v
quan trng ca giáo dc góp phn thúc y xã hi phát trin. ây cng là mt trong
nhng hot ng mi nhn cu các nhà trng. bi dng hc sinh gii t kt
qu tt là mt vn rt khó khn, nó ph thuc vào nhiu yu t: s quan tâm ca
Ban giám hiu, s tn ty, nhit huyt ca thy cô giáo và bn thân s n lc ca
chính các em hc sinh.
-Thc t vic bi dng HSG nói chung và bi dng HSG môn Hóa hc trng
THCS Cu Cao còn gp rt nhiu khó khn:
+Vì a bàn ca trng gn trng chuyên Chu Mnh Trinh nên hu nh i ng hc
sinh gii u ra Chu Mnh Trinh hc do ó vic tìm, tuyn chn hc sinh vào i
tuyn rt khó.
+B môn Hóa hc thng c coi là môn ph, chính vì vy c ph huynh và hc
sinh u không thích c vào i tuyn do ó ng viên c mt hc sinh vào
i tuyn cng không d.
+Không có mt tài liu, khuôn mu nào cho c thày và trò k c t kin thc, các
dng bài, cách ng viên khích l các em, to hng khi, am mê tìm tòi sáng to
+Trình nhân thc cng nh tính t giác hc hi ca mi em hc sinh gii c
chn không ging nhau nên cách thc tip cn, gi dn không áp dng c ca em
này cho em khác.
II-THC TRNG VN
*Nhà trng:
-Ban giám hiu rt quan tâm n công tác mi nhn: luôn to iu kin thun li
cho vic bi dng trong ó có b môn Hóa hc (có phòng bi dng riêng, dng c,
hóa cht…).
-Công tác tuyn chn bi dng giáo viên c chú ý: thu hút các giáo viên gii có
kính nghim dy HSG, có nng lc tham gia bi dng.
- Hàng nm trng u c giáo viên i tp hun các chng trình nâng cao, hoc
tham gia các lp tp hun do PGD hoc SGD t chc.
*Giáo viên:
i ng giáo viên a phn cng tay, có kinh nghim bi dng HSG, nhit tình
ging dy, s dng nhiu phng pháp, ng dng công ngh thông tin, luôn tìm tòi
gii pháp giúp hc sinh tip thu tt kin thc.
* Hc sinh:
Khi c chn cng tham gia hc tp tích cc, hoàn thành nhim v giáo viên
giao.
*Gia ình các em:
Dù cha thc s thích song cng to iu kin cho con em hc bi dng y .
2 Khó khn
- Dng c và hóa cht còn hn ch, th vin ít tài liu tham kho cho môn Hóa.
- Thi gian bi dng khá eo hp: 1 bui / tun. Trong tit dy, ch tp trung truyn
th theo chun kin thc, cha tp trung c vào kin thc chuyên sâu cho hc sinh
gii, nu chú ý ti HSG thì mt s em không hiu bài.
- Kh nng tip thu kin thc, liên h thc tin ca hc sinh còn hn ch.
- Hc sinh ít chu c sách giáo khoa, cng nh tìm hiu thêm kin thc trên các
thông tin khác.
- Hc sinh ch yu dành nhiu thi gian hc cho Toán, Anh Vn.
III-NGUYÊN NHÂN
- T chuyên môn do t ghép nên vic sp xp thi gian trao i v các chuyên bi
dng cho HSG còn gp nhiu khó khn.
-Tính thc dng ca hc sinh và ph huynh trong nhiu nm qua, xem các môn Hóa
hc là các môn ph, ch tp trung nhiu vào môn Toán và Vn.
- Ch ãi ng vi giáo viên và hc sinh gii cha hp lý: ch c 2 tit trên 1
tun trong thi gian quy nh ca PGD, SGD. HS thì ch c Giy khen và tin
thng mang tính khích l, tng trng.
- Hc sinh ot gii nht nhì ba vòng Tnh cng không c ch ãi ng nào khi
thi vào lp 10 .
- Cha có i ng giáo viên dy chuyên Hóa, hu ht phi dy nhiu môn hc khác.
Nên thi gian u t vào son ging, nghiên cu chuyên sâu cho b môn chính còn
hn ch.
IV-MT S GII PHÁP NHM NÂNG CAO CHT LNG BI DNG
HC SINH GII:
1-T chuyên môn: Lên k hoch phân công giáo viên có nng lc, nhit tình, trách
nhim bi dng hc sinh gii (phi có k hoch dài hi ngay t u).
2-Giáo viên làm công tác bi dng
2.1. Chn hc sinh gii - ây là khâu có tính quyt nh trong vic ào to, bi dng hc sinh gii. i
tng c chn phi có lòng yêu thích b môn và có nng lc, t cht, trí tu, lòng
am mê trong vic hc tp b môn.
-Vic chn la hc sinh gii c tin hành trong nm hc lp 8, sau các bài kim tra
1 tit HK I. (hc sinh phi t t im 9 tr lên).
- Thông qua giáo viên ch nhim nh hng, s tha thun ca giáo viên bi dng
các i tuyn tránh tình trng chng chéo gia môn này vi môn kia.
- Giáo viên thành lp i tuyn bc u, khong t 2 n 3 hc sinh nhng phi
trên tinh thn t nguyn.
-Bt u tin hành bi dng t hc k II lp 8 sau khi ã chn c nhân t bi
dng.
-Tip tc : lp k hoach bi dng ngay trong hè, bng cách giao nhng tài liu va
sc vi hc sinh, sau mi tun giáo viên kim tra vic t giác hc và làm ca hc sinh.
T ó bit hc sinh rng mng nào cng c và phát huy tip kin thc khó hn
trên nn tng cái ã bit
2.2. Xây dng chng trình, ni dung ging dy
- Giáo viên bám sát vào tài liu chun Kin thc k nng b môn Hóa hc bc THCS
xây dng chng trình, ni dung dy bi dng HSG.
-Nm vng phng châm: dy chc c bn ri mi nâng cao - Thông qua nhng bài
luyn c th dy phng pháp t duy - dy kiu dng bài có quy lut trc, loi bài
có tính n l, c bit sau.
- Sau khi hc xong lp 8, trong thi gian hè hc sinh s t c lý thuyt và hoàn thin
các bài tp trong sgk và sách bài tp hóa 8 ch làm nhng ni dung t chng I n
chng III ( trong thi gian tháng 6). Nhng bài khó và lý thuyt không hiu giáo viên
s hng dn khi hc sinh np bài ã làm hàng tun . Sau ó giáo viên a nhng tài
liu nâng cao va sc mà hc sinh có th c hiu và làm c ( trong tháng 7 và 8 ).
- T tháng 9 xây dng chuyên ging dy toàn b ni dung Hóa hc khi THCS n
thi im thi cp huyn da vào khung chng trình mà Phòng Giáo Dc ã a v
các nhà trng. C th nh sau :
Buæi Chuyªn ®Ò 1 Dung dÞch
2 tan và tinh th hidrat hóa
3 NhËn biÕt chÊt
5 ViÕt PTHH thùc hiÖn d·y biÕn hãa
6 Gi¶i thÝch c¸c hiÖn t­îng thÝ nghiÖm
7 D¹ng bµi tËp kim lo¹i t¸c dông víi dung dÞch muèi cña kim lo¹i yÕu h¬n
8 X¸c ®Þnh c«ng thøc hãa häc ( dùa tp ®Þnh l­îng )
9 D¹ng bµi tËp cho oxit axit t¸c dông víi dung dÞch kiÒm
10 TÝnh tp % theo khèi l­îng tõng chÊt trong hçn hîp
11 T¨ng gi¶m khèi l­îng cña kim lo¹i
12 HiÖu suÊt cña ph¶n øng
13 Nhôm và st
14 X¸c ®Þnh c«ng thøc hãa häc ( dùa tp ®Þnh tÝnh )
15
16 L­îng chÊt d­
17 Làm thi th
Trên thc t nhng chuyên lí thuyt này tôi phi dy và hng dn hc sinh
xong trong tháng 9 và tháng 10. T tháng 11 cho n khi i thi hc sinh phi luyn
và làm nhiu thi . Ban u là nhng thi có áp án hc sinh có th c hiu
và t trình bày c. Sau ó tôi a thi không có áp án cp huynVn giang
hay các huyn khác mà tôi su tm c cho hc sinh vn dng t làm theo ý hiu.
T vic chm cha t làm tôi phát hin ra nhng kin thc hc sinh hiu sai
hay còn m h tip tc bi dng. Khi hc sinh ã có k nng trình bày bài tôi
bi dng tip kh nng t duy, phán oán và suy lun thông qua các cp S
GD hay Thành ph ví d nh : tnh hng yên, trng chuyên hng yên, ri n
nhng thi hay cp tnh, thành ph trên toàn quc mà tôi su tm c. Trong
quá trình làm cp tnh các em cng vp phi nhiu câu khó, tôi c gng hng
dn cho các em hiu t nhng kin thc các em ã có các em thêm t tin vào
bn thân. Sau mi tôi chm và cha cn thn các em rút c kinh nghim
trình bày trong các thi sau.
2.3. Tin trình bi dng
- Bc vào u nm hc mi, giáo viên tip tc bi dng hc sinh lp 9 theo k
hoch, tránh trùng vi các bui hc chuyên ca hc sinh. Bi dng i tuyn hc
sinh gii cn c tin hành thng xuyên c trên lp và các bui chiu riêng, không
nên gn thi mi tích cc bi dng làm cho hc sinh quá ti ng thi nh hng
n kt qu hc tp các môn hc khác ca hc sinh.
- Trong các tit lên lp, giáo viên chú ý bi dng ngay trên lp i vi các i tng
này ( kin thc, k nng, phát trin t duy …)
- Trong các tit dy bi dng, giáo viên tip tc cung cp kin thc t c bn n
nâng cao, rèn luyn các k nng, các dng bài, các dng câu hi mà thi HSG các
nm hay hng n cho hc sinh làm quen.
- T chc thi th theo cu trúc trong nhng nm va qua t ó ánh giá nng lc
tng i tng hc sinh…
- Giáo viên hng dn hc sinh tìm hiu thêm trong sách giáo khoa, gii quyt tt c
các câu hi, bài tp.
- Rèn luyn k nng phân tích bài, k nng làm bài, ch vit, chính t…
- Chn lc li, ánh giá nng lc hc sinh qua mi ln thi th t ó rút kinh nghim,
b sung nhng thiu sót mà các em hay mc tránh. Nu có th lc li danh sách hc
sinh s i thi.
*Riêng tôi: Vi c trng ca b môn Hóa hc , ngoài nhng yu t trên cách
thc bi dng ca tôi nh sau:
1-Rèn k nng c hiu và ý thc t giác.
- Không ch vi môn Hóa mà có l môn nào cng cn yu t này. S t giác ca hc
sinh hoàn thin khi lng công vic mà giáo viên giao là vô cng cn thit vì có
úng tin thì mi hoàn thin c công trình. Hu nh hc sinh phi c hiu và t
giác làm nhà, thi gian giáo viên và hc sinh làm vic cùng nhau ch yu là a
phng pháp làm các dng bài và cha bài khó, câu khó trong thi ca hc sinh. Do
vy tính t giác hc sinh gii là vô cùng quan trng, hc sinh tích ly kin thc
c nhiu hay ít, có k nng làm bài tt hay không u do s t giác hc quyt nh.
2- Rèn luyn k nng t tin vào bn thân
- Khi hc sinh có th t mình làm c nhiu câu úng trong không có áp án mà
giáo viên giao, các em s c bi dng dn k nng t tin vào bn thân mình. Các
em s không b mt bình tnh khi tham gia thi tht. Nu hc sinh không t tin vào bn
thân mình thì nhng gì các em làm c cng không có chc chn cao.
- Trong nhiu nm gn ây thi hc sinh gii thng rt khó, có nhiu nm thi
khó ngang vi thi trng chuyên hay thi cp tnh nên nhiu em khi c xong ã
mt bình tnh và không làm c bài, i thi v các em ã nn vi môn Hóa . Các em
cng ã hc nhiu và làm nhiu thi ( thng dng cp huyn) nhng vn không
vn dng làm c thi. Chính vì vy mc ích ca tôi khi cho các em luyn làm
nhiu thi cp tnh, thành ph là các em c tip xúc vi nhiu câu hi khó, òi
hi kh nng t duy, phân tích, tng hp cao. T ó các em không b bt ng nu gp
phi nhng câu hóc búa mà vn bình tnh suy ngh tìm tòi cách gii.
3-Rèn k nng trình bày bài thi
-Sau khi nhn thi cn c k mt lt , ánh du nhng câu mà chc chn mình
s làm c.
-Trình bày ra nháp ( s hóa kin thc ) trc khi trình bày vào bài thi.
-Nhng câu khó thng là tng hp ca nhiu dng, tóm tt bng cách s hóa kin
thc, tìm nhng im mu cht mà mình có th vn dng linh hot gia các dng vi
nhau, c bit là nhng bài toán bin lun tìm công thc. Hay nhng bài toán phi xét
trng hp hay bài toán chia phn không bng nhau.
-Trc khi ht gi 10 phút phi dành thi gian c li toàn b nhng gì mình ã chc
chn làm c. i vi nhng câu không làm c vn phi vit c PTHH, quy
i v mol và lp c các phng trình toán hc ( nu có th).
Ví d 1 : thi HSG Hóa 9 ca Phòng GD & T Vn Giang nm 2016 – 2017.
Thi gian : 150 phút
Câu 1. (2,5 im) Xác nh các cht A, B, C và vit phng trình phn ng theo s sau:
NaCl (1)
A (2)
B (4)
Câu 2. (3,5 im)
1. Cho hình v biu din thí nghim ca oxi vi Fe.
Xác nh các cht (1), (2), (3) và vit phng trình phn
ng xy ra. Vai trò ca mu than và cht (3) trong thí
nghim trên.
2. Ch c dùng qu tím bng phng pháp hóa hc
hãy nhn bit các dung dch không màu sau: H2SO4,
HCl, NaOH, KCl, BaCl2.
Câu 3. (2,5 im) Ly ví d và vit phng trình phn ng xy ra v mui tan khi tác dng
vi cht khác (có iu kin thích hp) to ra:
a) 1 cht khí
c) 1 cht khí và 1 cht kt ta
d) 2 cht kt ta
e) 2 cht khí
Câu 4. (4,0 im)
1. Hòa tan hoàn toàn 10,2 gam mt oxit kim loi hóa tr III cn 331,8 gam dung dch H2SO4 va
. Dung dch thu c sau phn ng có nng 10%. Xác nh công thc oxit kim loi.
2. Hn hp khí X gm SO2 và O2 có t khi so vi hiro bng 24.
- Tính % th tích mi khí trong hn hp.
- un nóng 8,96 lít (ktc) hn hp khí X trong iu kin thích hp tng hp SO3. Hn
hp sau phn ng cho hp th vào nc thì thu c 100 ml dung dch H2SO4 1M. Tính hiu
sut phn ng tng hp SO3.
Câu 5. (2,0 im) Cho 13,175 gam hn hp X gm hai kim loi (u ng trc hiro trong
dãy hot ng hóa hc) vào bình cha 400 ml dung dch HCl 1,5M khuy cho k phn
ng xy ra hoàn toàn thu c V lít khí H2, lc phn dung dch sau ó làm khan nhit
thích hp thì thu c 32,7 gam mui khan. Tính V?
Câu 6. (3,0 im) Cho hn hp A gm Al và Fe3O4 có khi lng 114,4 gam. Thc hin
phn ng nhit nhôm n khi phn ng hoàn toàn c cht rn B. Chia B thành 2 phn
bng nhau:
- Phn 1: Cho tác dng vi dung dch H2SO4 loãng, d thu c 10,08 lít khí (ktc).
- Phn 2: Cho tác dng vi dung dch NaOH d, thy còn 36,8 gam cht không tan.
a) Vit các phng trình hóa hc.
b) Tính % khi lng ca Al, Fe3O4 trong hn hp A.
Câu 7. (2,5 im) Có dung dch X cha 2 mui ca cùng mt kim loi. Thc hin 2 thí
nghim sau:
3
- TN1: Ly 100 ml dung dch X cho tác dng vi dung dch BaCl2 d thu c kt ta A ch
cha mt mui. Nung toàn b kt ta A n khi lng không i thu c 0,224 lít khí B
(ktc) có t khi i vi hiro là 22; khí B có th làm c nc vôi trong.
- TN2: Ly 100ml dung dch X cho tác dng vi dung dch Ba(OH)2 (lng va ) thu
c 2,955 gam kt ta A và dung dch ch cha NaOH.
Tìm công thc và nng mol ca các mui trong dung dch X.
i vi này câu 5,6,7 u là nhng câu phi bin lun và xét trng hp, hc sinh
rt d b mt im do b sót trng hp. Do vy tôi phân tích k vi hc sinh các tình
hung có th xy ra và cho hc sinh t làm. Tôi chm cha và rèn luyn k nng trình
bày :
Câu 5 :
Gi công thc hai kim loi là A có hóa tr a.
S mol HCl = 0,6 mol
2A + 2aHCl 2ACla + a H2
TH1: Nu HCl phn ng ht
Khi lng mui = m kim loi + m clo
khi lng kim loi = 32,7 – 0,6. 35,5 = 11,4 < khi lng X = 13,175: tha mãn.
S mol H2 = ½ n HCl = 0,3 mol
V = 0,3 . 22,4 = 6,72 lít
TH2: HCl d
Khi lng mui = m kim loi + mCl
m Cl (mui) = 32,7 – 13,175 = 19,525 gam
S mol Cl (mui) = 19,525/ 35,5 = 0,55 mol < s mol HCl ban u = 0,6 mol: tha mãn.
S mol H2 = ½ nHCl = 0,257 mol
V = 0,275 . 22,4 = 6,16 lít
Câu 6 :
Fe3O4 + 4H2SO4FeSO4 + Fe2(SO4)3 + 4H2O (4)
2Al + 3H2SO4Al2(SO4)3 + 3H2 (5)
Al2O3 + 2NaOH 2NaAlO2 + H2O (6)
2Al + 2NaOH + 2H2O2NaAlO2 + 3H2 (7)
Phn ng hoàn toàn (h = 100%) nên có hai trng hp xy ra:
- TH1: Gi s Al ht sn phm: Fe3O4 d hoc ht, Al2O3, Fe trong mi phn:
Theo phn ng (2): S mol H2 = nFe = 4,22
08,10 =0,45 mol
mFe 3 O 4 = 36,8–0,45.56 = 11,6 gam, mAl 2 O 3
= 114,4/2 – 36,8 = 20,4 gam
4,20 = 21,6 gam Al hay 18,88%; 81,12% Fe3O4.
- TH2: Gi s Al d sn phm: Al d, Al2O3, Fe nFe = 36,8/56 = 0,657mol > 0,45 mol
vô lý.
Câu 7 :
- T TN1 và TH2 thy 2 mui là mui ca Na.
- T TN1, kt ta A ch có th là mui ca Ba (vì nu mui ca Na thì s tan).
Khi nung A cho khí B có M = 22. 2 = 44 và B làm c nc vôi trong, vy B là CO2.
- Do ó kt ta A là mui BaCO3 nên trong dung dch X có cha mui Na2CO3.
- T TN 2, khi X tác dng vi Ba(OH)2 ch to ra BaCO3 và dung dch NaOH nên trong
dung dch X cha ngoài Na2CO3 còn có mui NaHCO3.
Các phng trình phn ng:
Na2CO3 + BaCl2 BaCO3 + 2NaCl (1)
BaCO3 BaO + CO2 (2)
NaHCO3 + Ba(OH)2 BaCO3 + NaOH + H2O (4)
Theo (1) và (2) : s mol CO2 = s mol BaCO3 = s mol Na2CO3 = 0,01
mol.
Theo (3) và (4) : s mol BaCO3 = 0,015 mol
S mol NaHCO3 = s mol BaCO3 to ra t (4) = 0,015 – 0,0 = 0,005 mol.
Nng mol ca Na2CO3 0,1 M
Nng mol ca NaHCO3 0,05M.
Ví d 2 : thi ca S GD & T tnh Ngh An nm 2008 – 2009, thi gian 150
phút.
C©u I (4,5 ®iÓm).
1. Tõ KMnO4, NH4HCO3, Fe, MnO2, NaHSO3, BaS vµ c¸c dd Ba(OH)2, HCl ®Æc cã thÓ ®iÒu
chÕ ®­îc nh÷ng khÝ g×? ViÕt ph­¬ng tr×nh ho¸ häc.
Khi ®iÒu chÕ c¸c khÝ trªn th­êng cã lÉn h¬i n­íc, ®Ó lµm kh« tÊt c¶ c¸c khÝ ®ã chØ b»ng mét
ho¸ chÊt th× chän chÊt nµo trong sè c¸c chÊt sau ®©y: CaO, CaCl2 khan , H2SO4 ®Æc, P2O5,
NaOH r¾n.
2. ViÕt c¸c ph­¬ng tr×nh ho¸ häc cña c¸c ph¶n øng x¶y ra trong c¸c thÝ nghiÖm sau:
a. Cho hçn hîp NaHCO3 vµ NaHSO3 vµo dung dÞch Ba(OH)2 d­.
b. Cho s¾t d­ vµo dd H2SO4 ®Æc nãng ®­îc dung dÞch A. Cho A vµo dung dÞch NaOH d­
®­îc kÕt tña B. Läc kÕt tña B nung ngoµi kh«ng khÝ ®Õn khèi l­îng kh«ng ®æi.
C©u II (4,0 ®iÓm).
1. Dùa vµo ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ph©n tö. ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o cã thÓ cã cña c¸c chÊt cã c«ng
thøc ph©n tö lµ C4H6.
2. Cho hçn hîp X gåm Ca vµ CaC2 vµo n­íc d­ ®­îc hçn hîp khÝ Y. Cho hçn hîp khÝ Y qua
b×nh chøa Ni nung nãng ®­îc hçn hîp khÝ Z gåm 4 chÊt. Cho hçn hîp khÝ Z qua b×nh ®ùng
dung dÞch Br2 d­, råi ®èt ch¸y hoµn toµn hçn hîp khÝ ra khái b×nh. ViÕt c¸c ph­¬ng tr×nh ho¸
häc x¶y ra trong c¸c thÝ nghiÖm trªn.
C©u III (4,0 ®iÓm).
Chia 26,88 gam MX2 thµnh 2 phÇn b»ng nhau.
- Cho phÇn I vµo 500ml dung dÞch NaOH d­ thu ®­îc 5,88 gam M(OH)2 kÕt tña vµ dung dÞch
D.
- Cho phÇn II vµo 360ml dung dÞch AgNO3 1M ®­îc dung dÞch B vµ 22,56 gam AgX kÕt tña.
Cho thanh Al vµo dung dÞch B thu ®­îc dung dÞch E, khèi l­îng thanh Al sau khi lÊy ra c©n
l¹i t¨ng lªn m gam so víi ban ®Çu (toµn bé kim lo¹i tho¸t ra b¸m vµo thanh Al). Cho dung
dÞch D vµo dung dÞch E ®­îc 6,24 gam kÕt tña.
a. X¸c ®Þnh MX2 vµ gi¸ trÞ m.
b. TÝnh nång ®é mol cña dung dÞch NaOH ®· dïng.
(biÕt c¸c ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn)
C©u IV (4,5 ®iÓm).
Chia 17 gam hçn hîp r¾n X gåm: MxOy, CuO vµ Al2O3 thµnh hai phÇn b»ng nhau:
- Hoµ tan phÇn I vµo dung dÞch NaOH d­, cßn l¹i 7,48 gam hçn hîp r¾n A.
- DÉn 4,928 lÝt khÝ CO (®ktc) vµo phÇn II nung nãng ®­îc hçn hîp r¾n B vµ hçn hîp khÝ C cã
tû khèi ®èi víi Hi®r« lµ 18. Hoµ tan B vµo dung dÞch HCl d­ cßn l¹i 3,2 gam Cu.
a. ViÕt c¸c ph­¬ng tr×nh ho¸ häc x¶y ra.
b. TÝnh % vÒ khèi l­îng mçi nguyªn tè trong hçn hîp X. C¸c ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn.
c. §Ó hoµ tan hoµn toµn A ph¶i dïng hÕt 12,5 gam dung dÞch H2SO4 98% nãng. X¸c ®Þnh kim
lo¹i M vµ c«ng thøc cña MxOy.
BiÕt: MxOy + H2SO4 (®Æc, nãng) -----> M2(SO4)3 + SO2 + H2O.
MxOy bÞ khö vµ kh«ng tan trong dung dÞch NaOH.
C©u V (3,0 ®iÓm).
§èt ch¸y hoµn toµn V lÝt hçn hîp khÝ X gåm a gam hi®r«cacbon A vµ b gam
hi®r«cacbon B (m¹ch hë) chØ thu ®­îc 35,2 gam CO2 vµ 16,2 gam n­íc. NÕu thªm vµo V lÝt
X mét l­îng a
2 gam A ®­îc hçn hîp khÝ Y, ®èt ch¸y hoµn toµn Y chØ thu ®­îc 48,4 gam CO2
vµ 23,4 gam H2O. X¸c ®Þnh c«ng thøc ph©n tö cña A vµ B.
(Cho: H = 1, C = 12, O = 16, F = 19, Mg = 24, Al = 27, S = 32, Cl = 35,5, Ca = 40, Fe = 56, Cu = 64, Br =
80, I = 127, Ba = 137)
Vi thi này thi này thì câu II và câu V thuc phn hóa hu c các em s không phi làm vì gii
hn chng trình n khi thi cp huyn là không có ni dung v hóa hc hu c. i vi này tôi
lu ý hc sinh v cm t : phn ng hoàn toàn và hng dn hc sinh phng pháp làm dng bài
chia hn hp thành hai phn bng nhau hay không bng nhau.
4-Phân chia thi gian dy-hc cho hp lí: c trng môn Hóa hc là không n xi,
không hc gp c mà phi có thi gian “ngm” kin thc. Do ó tôi giao bài và
cho hc sinh v làm nhà mi ngày . Sau ó tôi tranh th kim tra ánh giá
chc kin thc ca các em thông qua vic làm bài nhà.
5-Quan tâm, gn gi, ng viên, ng hành cùng các em nht là các vn khó mà t
các em không sao gii quyt c.
6-Phi hp vi gia ình, nhà trng nhc nh ng viên các em hc tp tt.
3-Hc sinh c chn:
-Chun b bài k nhà, hoàn thành tt các bài tp cô giao, cng nh các yêu cu khác
mà giáo viên giao cho.
-Có ý thc hc hi, mnh dn hi thy cô nhng vn khó, tích cc tìm c nhiu tài
liu có liên quan n ch hc.
-Chm ch hc, luyn ,bit m rng, liên h vi các vn thc t.
V-IU KIN H TR GII PHÁP:
- Trên c s phng hng thc hin nhim v nm hc, ngay t u nm hc ban
giám hiu xây dng k hoch bi dng sinh gii. Phân công chuyên môn mt cách
hp lý chn la nhng giáo viên có nng lc chuyên môn gii, có kinh nghim, tinh
thn trách nhim, c gng phân công theo hng n nh có tính k tha và phát huy
kinh nghim.
-S phi hp gia các t chc trong trng và khen thng: h tr cho công tác
dng hc sinh gii có hiu qu, các b phn gián tip nh: Chi b, Ban giám hiu,
Công oàn, oàn thanh niên, giáo viên ch nhim… cng cn quan tâm c bit và có
nhng bin pháp h tr úng mc nh: to iu kin cho giáo viên và hc sinh tham
gia bi dng. Ví d: gim bt tit, bt công tác kiêm nhim, bi dng tha áng
cho giáo viên, có ch u tiên khuyn khích i vi hc sinh t gii; tuyên dng
khen thng kp thi i vi các giáo viên và hc sinh t thành tích; quan tâm theo
dõi và áp ng các nhu cu chính áng ca giáo viên và hc sinh v phòng hc, in,
nc, tài liu tham kho…
-Thày hay trò mi gii. GV phi tâm huyt, phi tìm c nhiu tài liu có liên quan
n các ch bi dng. Su tm nhiu t liu, tranh nh, bn , lc theo các
ch . Chun b bài chu áo, xây dng h thng câu hi phù hp, lin mch, lô gíc
giúp hc sinh d nh, d thuc mi ch . Có câu hi cng c, nâng cao,
luyn…Thày phi khi dy nim am mê, ý thc phn u vi mc tiêu c th trong
mi trò.
VI-KT QU:
-Khi tôi áp dng các gii pháp này, hc sinh hng thú hc tp môn lch s, mnh dn
tham gia i tuyn HSG môn Hóa hc.
-Kt qu hc sinh gii môn hóa hc ca trng THCS Cu Cao t nm 2016 – 2017
n nay luôn t c kt qu cao. Nm nào cng có HS t gii ( nhì, ba), c
chn vào i tuyn ca Huyn.
C-KT LUN
I-KT LUN CHUNG
Trên ây là mt s kinh nghim và gii pháp bi dng HSG mà trong nhng nm
qua cá nhân ã áp dng và có c kt qu khá thành công.Rt mong c các thy
cô ng nghip góp ý kin xây dng hoàn thin hn. Xin chân thành cm n.
II- XUT, KIN NGH
1-Vi Ban giám hiu:
- Quan tâm hn na vi c thày và trò tham gia bi dng. Ví d: bt công tác kiêm
nhim, bi dng tha áng cho giáo viên, có ch u tiên khuyn khích i vi
hc sinh t gii, b sung tài liu tham kho…
2-Ph huynh: Không so sánh các môn. ng viên và to iu kin cho các con yên
tâm bi dng.
3-a phng: Quan tâm hn na vi c thày và trò tham gia bi dng c vt cht và
tinh thn.
…………………………………………
…………………………………………
…………………………………………
…………………………………………
….………………………………………
Ngi vit