Click here to load reader

CBOS przemoc w szkole - · PDF fileprzemoc w szkole raport z bada

  • View
    213

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of CBOS przemoc w szkole - · PDF fileprzemoc w szkole raport z bada

CENTRUM BADANIA OPINII SPOECZNEJSEKRETARIATZESP REALIZACJIBADA

629 - 35 - 69, 628 - 37 - 04

621 - 07 - 57, 628 - 90 - 17

UL. URAWIA 4A, SKR. PT.2400 - 503 W A R S Z A W ATELEFAX 629 - 40 - 89

CBOS

INTERNET: http://www.cbos.pl E-mail: [email protected]

PRZEMOC W SZKOLE

RAPORT Z BADA

Badanie zrealizowane na zlecenie dziennikw regiona lnych

grup wydawniczych Polskapresse i Media Regionalne

Warszawa, marzec 2006

C e n t r u m B a d a n i a O p i n i i S p o e c z n e j

2

Spis treci

Informacja o badaniu________________________________________________________ 4

1 Informacje o szkole _____________________________________________________ 6

1.1 Wyposaenie szk oraz podejmowane przez nie dziaania (opinie uczniw)_________________ 6

1.2 Samorzdy klasowe i szkolne ____________________________________________________ 9 1.2.1 Dziaalno samorzdw klasowych _________________________________________________ 9 1.2.2 Dziaalno samorzdw szkolnych _________________________________________________ 11

1.3 Rzecznik Praw Ucznia_________________________________________________________ 12

1.4 Ochrona w szkole ____________________________________________________________ 13

2 Oglna opinia o szkole __________________________________________________ 14

2.1 Spojrzenie na szko z punktu widzenia uczniw, rodzicw oraz nauczycieli _______________ 14

2.2 Zadowolenie rodzicw ze szkoy, do ktrej uczszczaj ich dzieci _______________________ 20

2.3 Uczucia uczniw zwizane ze szko______________________________________________ 21

3 Uczniowie o nauczycielach ______________________________________________ 26

3.1 Wizerunek nauczycieli ________________________________________________________ 26

3.2 Nauczyciele akceptowani i nieakceptowani_________________________________________ 31 3.2.1 Skala nieakceptacji ______________________________________________________________ 31 3.2.2 Skala akceptacji ________________________________________________________________ 33

4 Konflikty z nauczycielami opinia uczniw _________________________________ 35

4.1 Przyczyny konfliktw z nauczycielami ____________________________________________ 36

4.2 Odpowiedzialno za nieporozumienia midzy nauczycielami a uczniami _________________ 38

5 Nauczyciele o uczniach _________________________________________________ 39

6 Wzajemne relacje midzy uczniami ________________________________________ 43

6.1 Autorefleksja nad wasn pozycj w klasie _________________________________________ 45

6.2 Konflikty midzy uczniami _____________________________________________________ 46 6.2.1 Przyczyny konfliktw midzy uczniami______________________________________________ 46

6.3 Na co uczniowie zwracaj uwag rozmawiajc o innych _______________________________ 48

6.4 Liderzy opinii _______________________________________________________________ 49

7 Przemoc w szkole ______________________________________________________ 51

7.1 Przemoc w szkole opinia oglna _______________________________________________ 51

7.2 Przemoc pomidzy uczniami ___________________________________________________ 52

7.3 Reakcja uczniw na rne formy osobicie dowiadczonej przemocy ____________________ 60

7.4 Podatno na przemoc szkoln opinie uczniw ____________________________________ 61

7.5 Reakcja uczniw na przypadki przemocy pomidzy uczniami___________________________ 62

7.6 Reakcja nauczycieli na przypadki przemocy pomidzy uczniami ________________________ 63

7.7 Przemoc wobec nauczycieli ____________________________________________________ 66

7.8 Przemoc jako problem szkoy ___________________________________________________ 69

8 Zaangaowanie rodzicw w sprawy szkoy __________________________________ 72

C e n t r u m B a d a n i a O p i n i i S p o e c z n e j

3

8.1 Zaangaowanie rodzicw w sprawy szkoy - fakty____________________________________ 72

8.2 Ocena zaangaowania rodzicw w sprawy szkoy____________________________________ 75

9 Relacje dzieci z rodzicami w sytuacji konfliktu szkolnego ______________________ 79

9.1 Informowanie rodzicw o konflikcie z rwienikami lub nauczycielami____________________ 79

9.2 Przewidywane reakcje rodzicw w sytuacji konfliktu dziecka z nauczycielem_______________ 83

10 Prawa nauczyciela i prawa ucznia_______________________________________ 86

10.1 Prawa nauczyciela __________________________________________________________ 86

10.2 Prawa ucznia ______________________________________________________________ 91

10.3 Prawa nauczyciela i prawa ucznia w krzywym zwierciadle ___________________________ 95

10.4 Prawa nauczyciela i prawa ucznia - typologia postaw uczniw i nauczycieli _______________ 97

11 Informacja o respondentach uczniowie _________________________________ 99

11.1 Informacje spoeczno-demograficzne.____________________________________________ 99

11.2 Rodziny uczestnikw badania_________________________________________________ 100

11.3 Aspiracje edukacyjne uczniw oraz rodzicw wobec dzieci __________________________ 104

11.4 rednia ocen oraz udzia w olimpiadach i konkursach przedmiotowych _________________ 105

11.5 Aktywno szkolna _________________________________________________________ 108

11.6 Zajcia dodatkowe. Czas wolny. _______________________________________________ 109

11.7 Finanse__________________________________________________________________ 112

11.8 Samoocena_______________________________________________________________ 114

12 Informacje o respondentach nauczyciele _______________________________ 116

12.1 Informacje spoeczno-demograficzne ___________________________________________ 116

12.2 Praca zawodowa ___________________________________________________________ 117

C e n t r u m B a d a n i a O p i n i i S p o e c z n e j

4

Informacja o badaniu

Zakres projektu badawczego

Projekt badawczy zoone z trzech moduw:

uczniowie

nauczyciele

rodzice

Prba i metoda badawcza:

Szkoy (nauczyciele i uczniowie):

oglnopolska prba 150 szk

podzia rwnoliczny na trzy typy szk: podstawowe (N=50), gimnazja (N=50), szkoy

ponadgimnazjalne (N=50); w ramach szk ponadgimnazjalnych uwzgldnione licea

oglnoksztacce, profilowane, technika i ZSZ

Uczniowie:

w kadej ze szk badaniem objta jedna klasa (w szkoach podstawowych tylko klasy z

poziomu IV VI)

metoda: audytoryjny wywiad ankietowy

liczebno zrealizowana: N = 3085 wywiadw

Nauczyciele:

w kadej z objtych badaniem szk wywiady z szecioma nauczycielami

nauczyciele dobierani po dwch z kadej grupy przedmiotw w podziale na przedmioty:

humanistyczne, cise i pozostae objte programem nauczania MEN dla danego typu

szkoy

metoda: kwestionariusz do samodzielnego wypenienia

C e n t r u m B a d a n i a O p i n i i S p o e c z n e j

5

liczebno zrealizowana: N = 900 wywiadw

Rodzice:

oglnopolska prba reprezentatywna dorosych Polakw;

selekcja: posiadanie dziecka (dzieci) w wieku szkolnym (uczcych si w szkole

podstawowej, gimnazjum lub ponadpodstawowej)

bezporedni wywiad ankieterski

liczebno zrealizowana: N = 554 (w ramach dwch poczonych pomiarw)

Termin realizacji: marzec 2006

C e n t r u m B a d a n i a O p i n i i S p o e c z n e j

6

1 Informacje o szkole

1.1 Wyposaenie szk oraz podejmowane przez nie dziaania (opinie uczniw)

Z deklaracji uczniw wynika, e polskie szkoy pod wzgldem wyposaenia, personelu oraz

podejmowanych dziaa stoj na do wysokim poziomie. Prawie wszyscy respondenci przyznali, e

szkoy, do ktrych uczszczaj, posiadaj pracownie komputerowe (99,8%) a take, e s zaopatrzone

w sale gimnastyczne (94,8%) oraz boiska (92,1%).

Niemal powszechna, zwaszcza w wietle deklaracji uczniw ze szk miejskich, jest instytucja

pedagoga szkolnego (91,1%) oraz pielgniarki lub higienistki (86,6%). Nieco gorzej jest z tego rodzaju

personelem w szkoach wiejskich. Co czwarty ucze takiej szkoy (23,1%), przyzna, e w jego placwce

nie ma pedagoga, a wicej ni co trzeci (38,3%) wspomnia o braku pielgniarki lub higienistki.

Znaczna wikszo uczniw - 86,6% (dotyczy to zwaszcza placwek miejskich, nieco rzadziej

wiejskich 68,7%) moe korzysta ze sklepiku szkolnego. Trzech na czterech badanych (78,8%) ma

dostp do Internetu podczas lekcji oraz moliwo korzystania z pozalekcyjnych zaj rozwijajcych ich

zainteresowania (76,3%). W wikszoci placwek, zwaszcza na wsiach i w maych miastach,

funkcjonuj stowki (69,3%) oraz wietlice (69,0%). Ich obecno deklaruj przede wszystkim

uczniowie szk podstawowych oraz gimnazjalici.

Nieco gorzej przedstawia si fakt moliwoci korzystania z Internetu poza lekcjami (68% z nich

ma tak moliwo) oraz wyposaenie szk w pracownie fizyczne (59,1%) i chemiczne (54,0%).

Utrudnienia tego typu dotycz jednak przede wszystkim uczniw ksztaccych si na poziomie

podstawowym, gwnie w szkoach wiejskich, mog by zatem w znacznym stopniu podyktowane

brakiem potrzeby istnienia specjalistycznych pracowni w tych placwkach.

Prawie poowa uczniw (48,1%) przyznaje, e w ich szkole istnieje moliwo pozalekcyjnej

nauki jzyk