Branko Kostić: Nijesam pogazio zakletvu

Embed Size (px)

DESCRIPTION

"Dan", 28. mart - 11. april 2015.

Text of Branko Kostić: Nijesam pogazio zakletvu

  • PROF. DR BRANKO KOSTI: NIJESAM POGAZIO ZAKLETVU Feljton smo uradili po Kostievoj dvotomnoj knjizi Nijesam pogazio zakletvu, koju je izdao bjelopoljski Pegaz, 2015. PRIREDIO: MILADIN VELjKOVI

    Prof. dr Branko Kosti Kanjenje u rjeavanju kosovske krize Nedavno je u izdanju bjelopoljskog Pegaza iz tampe izala dvotomna knjiga prof. dr Branka Kostia Nijesam pogazio zakletvu (intervjui, govori izjave...) za koju je jedan od njenih recen-zenata, novinar i publicista Budo Simonovi zapisao da e ostati biljeg, neizbrisivi trag i svoje-vrsni amanet jednog umnog i i osvjedoenog patriote, postojanog i nepokolebljivog u svojoj ide-ji, ovjeka koji nije dopustio da sa njim manipuliu, koji nije dao vjeru za veeru niti trgovao sa uvjerenjima ovjeka za koga su istina, pravda i ast svetinja i mjera svega... U te Simonovie-ve rijei uvjerie se i nai itaoci kroz ovaj feljton, u kome emo dati najzanimljivije detalje iz mnogobrojnih Kostievih intervjua, te dva njegova govora nastala u prelomnim drutenim doga-ajima. Prije ove knjige Kosti je objavio knjige: Aluminijum i tehniki progres (1981) 1991 Da se ne zaboravi (1996), Zapisi (2005), Istina o razbijanju Jugoslavije (2010). Kao predsjednik

  • NVO Udruenje graana za povraaj ceklinskih ribolova napisao je i monografiju Ceklinski ri-bolovi, na Skadarskom jezeru u Crnoj Gori (2011), kao i knjigu Kostii, bratstvo u Ceklinu Stara Crna Gora Rodoslov (2014). Kosti je roen 1939. godine. Zavrio je Viu realnu gimnaziju u Titogradu (dananjoj Podgori-ci) 1957. godine, Ekonomski fakultet 1962, magistrirao je 1977, a doktorirao 1980 sve na Eko-nomskom fakultetu u Beogradu. Radio je kao organizacioni sekretar Univerzitetskog komiteta Saveza komunista u Beogradu, predsjednik Centralnog komiteta Narodne omladine Crne Gore, komercijalni i generalni direktor Kombinata aluminijuma u Titogradu, savjetnik i vii nauni saradnik Instituta za tehnika istrai-vanja, vanredni profesor Politike ekonomije na svim Tehnikim fakultetima u Podgorici; preda-vao je Osnove ekonomije, odnosno Ekonomiju i Ekonomiku saobraaja na redovnim i Ekonomi-ku graevinarstva na postdiplomskim studijama na Graevinskom fakultetu u Podgorici. Bio je potpredsjednik Izvrnog vijea (Vlade) Skuptine Socijalistike Republike Crne Gore, predsjednik Predsjednitva SRCG 1989-1990; poslanik i predsjedavajui delegacije Crne Gore u Vijeu republika i pokrajina Skuptine Socijalistike Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ), potpredsjednik Predsjednitva SFRJ (1991-1992. godine). Vrio je dunost predsjednika Pred-sjednitva SFRJ od decembra 1991. do polovine juna 1992. godine. Od velikog broja intervjua koje je dao domaim i inostranim novinarima, tampanim i elektron-skim medijima, meu koricama knjige Nijesam pogazio zakletvu svoje mjesto zauzeo je i Ko-stiev intervju glavnom i odgovornom uredniku Pobjede Vidoju Konataru, od 5. aprila 1989. godine: Pitanje: Ima dosta razliitih ocjena o zbivanjima u Crnoj Gori od oktobra, odnosno od avgusta prole godine, kako u Republici, tako i van nje. Koje su, po Vama, karakteristike tih dogaaja i sadanjeg aktuelnog trenutka? Odgovor: To to se desilo u Crnoj Gori ne moe se posmatrati i ocjenjivati odvojeno od stanja i odnosa u zemlji. Sasvim je izvjesno da je dugogodinje nerjeavanje kosovske drame i razliita gledanja na to pitanje, osnovni razlog veoma ozbiljne politike krize sa kojom smo bili suoeni u Jugoslaviji, naroito poslednju godinu dana. Politiki vrh zemlje neopravdano je dugo kasnio sa postizanjem punog politikog jedinstva oko ustavnih promjena u Srbiji i eliminisanja kontrarevo-lucije na Kosovu. U takvoj situaciji dolo je do snane politizacije masa, naroito u Srbiji, a u poslednjih pola godine i u Crnoj Gori. Ta politizacija masa pozitivno je djelovala u podsticanju politikog vrha zemlje za postizanje veeg jedinstva u gledanjima na ustavne promjene u Srbiji i rjeavanje problema Kosova. Iako se dogaaji brzo smjenjuju dovoljno je da se podsjetimo na stanje odnosa i shvatanja od pri-je godinu dana i da doemo do zakljuka da je samo prije 12 mjeseci, zbog razliitih gledanja u politikom vrhu zemlje, bilo teko pretpostaviti da e se postii puna saglasnost i pruiti, istina dosta kasno, podrka ustavnim promjenama u Srbiji. Masovna okupljanja naroda i izraavanje narodne volje u tome odigralo je vrlo pozitivnu ulogu. U tim masovnim okupljanjima naroda doli su do izraaja pojedinci ili grupe sa politikim i idej-nim pogledima suprotnim Savezu komunista. Koliko god su to bili periferni detalji, u nekim dru-gim sredinama u zemlji, ti pojedinci i grupe izazvali su najveu panju javnosti i bili su povod za reagovanja i suprotstavljanja u sredstvima informisanja i na politikom nivou. U tim sredinama se nije vidjela ili se nije htjela vidjeti osnovna sutina masovnog okupljanja naroda. Reagovanja sredstava informisanja, politikih foruma i pojedinaca, koja su prvenstveno bila okrenuta perifer-nim detaljima sa masovnih mitinga, znaila su novo dolivanje ulja na vatru, jo izraeniju politi-zaciju masa, to je podsticalo proces homogenizacije masa na nacionalnoj osnovi i parcelisanje i

  • zatvaranje informativnog prostora u nacionalne okvire. Sve je to, iz dana u dan, vodilo daljoj eskalaciji meunacionalnih suprotstavljanja, politikih sukoba i verbalnog rata. http://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Feljton&clanak=483504&datum=2015-03-28 Narodu dogorjelo do nokata U intervjuu Pobjedi od 5. aprila 1989. dr Kosti je dalje kazao: Narod Crne Gore kosovsku dramu do-ivljava emotivnije nego u drugim sredinama. Traio je od svog rukovodstva angaovaniji odnos i kon-kretnije poteze. Umjesto da poslua glas naroda, rukovodstvo se uporno trudilo da dokae da je na istoj li-niji. Ako se tome doda izuzetno teka materijalna i socijalna pozicija ogromnog dijela stanovnitva Crne Gore i injenica da se godinama pria o suzbijanju kontrarevolucije na Kosovu, a ta kontrarevolucija po-staje svaki dan oiglednija i drskija, da se godinama pria o izlasku iz ekonomske krize, a kriza postaje sve dublja, kod naroda Crne Gore je zavladao osjeaj bezizlaza i beznaa. Kod naroda se probudio sveop-ti zahtjev za promjenama. Narodu je dogorjelo do nokata. On bi htio u promjene, makar i sa crnim avo-lom, oekujui da mu ne moe biti gore nego to je, nadajui se da e mu promjene donijeti nekakav bo-ljitak. Prema tome, osnovna karakteristika proteklih dogaaja u Crnoj Gori je sveopti zahtjev za promjenama, a greke koje su uinjene prilikom organizacije mitinga solidarnosti u Titogradu u avgustu mjesecu pa za-tim u oktobru i u danima poslije oktobra, sve do 10. januara ove godine, samo su podsticale neraspoloe-nje i gnjev naroda. To su razlozi koji su 11. januara izveli itav narod Crne Gore na ulicu. Bez toga, ni brigade olevia i drugih ekstremnih pojedinaca ne bi uspjele da narod izvedu na ulice. Taj osnovni zahtjev, poslije oktobar-skih dogaaja, nije shvaen. Nijesu povueni pravi potezi i bilo je normalno oekivati eskalaciju sveop-teg narodnog nezadovoljstva, kao to se to desilo 10. i 11. januara ove godine. Osnovna pozitivna karakteristika ovih promjena ogleda se u tome to su najkrupniju ulogu u ovim doga-ajima odigrali mladi ljudi, studenti Univerziteta i organizacija Saveza omladine Crne Gore, to su tim dogaajima snano zapoeti procesi demokratizacije koje, po mome uvjerenju, nikakve snage danas vie ne mogu zaustaviti. U sadanjem trenutku izuzetno je vano shvatiti da je u proteklim dogaajima na pitanju ustavnih promje-na Srbije, rjeavanju kosovske drame i nezadovoljstvu djelovanjem i postupcima politikog vrha Crne Gore, postignut visok stepen jedinstva svih drutvenih slojeva, ali i svih shvatanja i ideolokih pogleda. U daljem razvoju zapoetih demokratskih procesa neminovno e morati da doe do diferencijacije tih snaga i najvaniji zadatak e biti da se sve progresivne snage ujedine i da zajedniki djeluju na daljem razvija-nju zapoetih demokratskih procesa. Pitanje: Razliita vienja dogaaja u Crnoj Gori nailaze i na razliita reagovanja. Kako Vi komentariete podrku rukovodstva SR Slovenije rukovodstvu Crne Gore poslije oktobarskih dogaaja, te kasnije reak-cije u vezi sa nasilnom smjenom crnogorskog rukovodstva? Odgovor: Mislim da politiki faktori pa i sredstva informisanja u Sloveniji nedovoljno poznaju stanje u Crnoj Gori. Pogrenoj predstavi o dogaajima u Crnoj Gori doprinijele su i zvanine politike ocjene do-gaaja u Crnoj Gori od strane politikog vrha Republike. Mi u Crnoj Gori, takoe, malo poznajemo situaciju u Sloveniji i stanje odnosa u toj sredini. Djelovanje raznih antisocijalistikih snaga u Sloveniji koje je i ranije bilo prisutno, uz negativna reagovanja na doga-aje u Crnoj Gori, i gledanje na nain rjeavanja kosovske drame, koja su ponekad objektivno mogla da znae vie podsticaj kontrarevoluciji na Kosovu, nego njeno eliminisanje, sve je to kod najveeg dijela stanovnitva Crne Gore stvorilo negativan odnos prema svemu to se u Sloveniji deava pa i prema dijelu politikog rukovodstva Slovenije, posebno prema jednom broju najodgovornijih ljudi u politikom i dr-avnom vrhu Slovenije. U takvim uslovima estitka i podrka koju je politiki vrh Slovenije uputio politikom rukovodstvu Crne Gore samo je pojaala opte neraspoloenje naroda pa i rezerve naroda Crne Gore prema svom rukovod-

  • stvu. Pitanje: Prema mnogim shvatanjima ono to se dogodilo u Crnoj Gori pored nezadovoljstva standardom i potezima rukovodstva, pripisuje se i indolentnom odnosu prema zbivanjima na Kosovu? Manifestacije so-lidarnosti pa i oktobarski dogaaji esto su karakterisani kao velikosrpski nacionalizam. ta Vi o tome mislite? Odgovor: Prisustvovao sam mitingu solidarnosti na trgu Ivana Milutinovia u avgustu mjesecu. Pratio sam oktobarski miting u Titogradu do 3 sata ujutro, 8. oktobra. Prisustvovao sam i govorio na mitingu u Nikiu. Bio sam i govorio na mitingu u Plavu. Imam utisak da su neki vizuelni elementi sa svih tih skupova, kao to su slike Slobodana Miloevia, za-stave, parole, plakati i dr. podstakli ocjene u politikom vrhu Crne Gore o