BORSA TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ

  • Published on
    30-Dec-2016

  • View
    215

  • Download
    1

Embed Size (px)

Transcript

  • BORSA TERMLER SZL

    A Tipi Yatrm Fonu/ Ortakl

    A Type Mutual Fund/Investment Trust Fon itzklerinde / esas szlemelerinde asgari snrlar belirtilmek kaydyla, portfy deerinin en az % 25ini devaml olarak mevzuata gre zelletirme kapsamna alnan kamu iktisadi teebbsleri dahil Trkiyede kurulmu ortaklklarn hisse senetlerine yatrm fonlar/ ortaklklar A tipi fon/ortaklk olarak adlandrlr.

    Acenta Agent Acentalk szlemesi erevesinde, faaliyet gsterdikleri mahalde, sadece sermaye piyasas aralarna ilikin alm ve satm emirlerinin arac kuruma iletilmesine ve gerekleen emirlerin tasfiyesine araclk eden gerek kii veya ticaret irketleridir.

    Aa Sat Short Selling Sahip olunmayan menkul kymetlerin dn alnmak sureti ile satlmasdr.

    Ak Pozisyon Short Position Vadeli ilem piyasalarnda alnm ve henz kapatlmam pozisyonara denir.

    Adi Hisse Senedi

    Common Stock irket ana szlemesinde aksine bir hkm bulunmayan ve sahiplerine eit haklar salayan hisse senedidir.

    Arlkl Ortalama Fiyat

    Weighted Average Price Bir sonraki seansa ait baz fiyatn hesaplanmasna esas tekil eden hisse senedinin miktar arlkl ve ksratsz fiyatdr.

    Alm Satma Araclk

    Intermediation For Trading in Securities Daha nce ihra edilmi sermaye piyasas aralarnn araclk sfatyla ve ticari amala alm satmn ifade eder.

    Anonim irket

    Joint Stock Corporation Bir nvana sahip, en az 5 ortaka, ana szlemesinde yazl konularda faaliyette bulunmak zere kurulmu olan ve esas sermayesi muayyen (belli) paylara blnm olan sermaye irketleridir.

    Apel

    Cash-call for the unpaid portion of capital Pay bedelinin taksitle denmesinin szkonusu olduu durumlarda, ortaklk ynetim kurulu tarafndan ortaklara yaplan arya denir.

    Arac Kurulu Financial Intermediary (Institution) Sermaye piyasas faaliyetlerinde bulunmak zere Sermaye Piyasas Kurulunca yetkili klnm bankalar ve arac kurumlardr.

  • Arac Kurum Brokerage House Sermaye piyasas faaliyetinde bulunmak zere Sermaye Piyasas Kurulu tarafndan araclk yetkisi verilmi anonim ortaklklardr.

    Araclk

    Financial Intermediation Sermaye piyasas aralarnn, yetkili arac kurulular tarafndan, kendi nam ve hesabna, bakas nam ve hesabna, kendi namna ve bakas hesabna alm satmdr.

    Araclk Yklenimi

    Underwriting Halka arz edilecek sermaye piyasas aralarnn tamamnn satlacann arac kurulu veya kurulular tarafndan ihrac irkete taahht edilmesidir. ki trl olur: bakiyeyi yklenim veya tmn yklenim.

    Arbitraj

    Arbitrage Fiyat farklarndan yararlanmak amacyla para, kymetli maden, tahvil ve hisse senedi alp satma ilemidir.

    Ay Piyasas

    Bear Market Gelecek hakknda karamsarln ve fiyatlarn decei beklentisinin hakim olduu piyasalardr. Bu piyasalarda kiiler ellerindeki hisse senetlerini gelecekte daha dk fiyattan satn alabilecekleri dncesi ile satarlar.

    Bamsz D Denetim

    Independent External Auditing Ortaklklarn ve sermaye piyasas kurumlarnn kamuya aklanacak veya Kurulca istenecek mali tablolarnn, genel kabul grm muhasebe kavram ilke ve standartlarna uygunluu ile bilgilerin doruluunun ve gerei drst bir biimde yanstp yanstmadnn, denetiler tarafndan denetim ilke ve kurallarna gre, defter, kayt ve belgeler zerinden incelenmesini ve tespit edilen sonularn rapora balanmasn ifade eder.

    Bal Ortaklk

    Affiliate Company, Subsidiary letmenin dorudan veya dolayl olarak en az % 50 orannda oy hakkna veya en az bu oranda ynetim ounluunu seme hakkna sahip olduu itiraklerdir.

    Bakiyeyi Yklenim

    Stand-by Underwriting Sermaye piyasas aralarnn, arac kurulularca halka arz yoluyla satnda, satlmayan ksmn tamamnn, bedeli sat sresi sonunda tam ve nakden denerek satn alnacann sat yapana kar taahht edilmesini ifade eder.

    Banka Bonolar Bank Bills Kalknma ve Yatrm Bankalarnn borlu sfatyla dzenleyip, ihra ettikleri emre veya hamiline yazl bir sermaye piyasas aracdr.

  • Banka Garantili Bonolar

    Bank Guaranteed Bills Kalknma ve Yatrm Bankalarndan kredi kullanan ortaklklarn, bu kredilerin teminat olarak borlu sfatyla dzenleyip, alacakl bankaya verdikleri emre muharrer senetlerden, bu krediyi kullandrm olan bankaca kendi garantisi altnda ihra edilen bir sermaye piyasas aracdr.

    Baz Fiyat

    Base Price Bir hisse senedinin seans iinde ilem grebilecei st ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat admlarnn belirlenmesine esas tekil eden fiyattr.

    Balang Sermayesi

    Initial Capital Kaytl sermaye sistemine tabi ortaklklarn sahip olmalar zorunlu asgari karlm sermayeleridir.

    Balang Teminat

    Initial Margin Vadeli ilem szlemesinde uzun veya ksa pozisyonalan yatrmcnn pozisyon aarken yatrmas gereken teminattr.

    Bedelli Sermaye Artrm

    Capital Increase Through Rights Issues irketlerin sermaye artrm karlnda kardklar hisse senetlerini nominal deerinden veya daha yksek bir fiyattan satmak suretiyle gerekletirdikleri sermaye artrmlarna denir. Sz konusu hisse senetleri ortaklara satlabilecei gibi (rchan hakknn kullandrlmas), ortaklar dndaki yatrmclara da satlabilir. (rchan haklarnn kstlanmas). Bedelli sermaye artrmna katlm bedeli belli bir sre ile snrldr.

    Bedelsiz Sermaye Artrm

    Capital Increase Through Bonus Issues Anonim ortaklklarn, i kaynaklarndan yaptklar sermaye artrm karl kardklar hisse senetlerini bir bedel almakszn ortaklarna datarak gerekletirdikleri sermaye artrmlardr. Bedelsiz hisse senedi alma hakk bir sre ile snrlandrlamaz.

    Birincil Piyasalar

    Primary Market Menkul kymetleri ihra eden irketler ile tasarruf sahiplerinin dorudan doruya karlatklar piyasalardr. Dier bir anlatmla, menkul kymetlerin ihrac kurulularca tasarruf sahiplerine ilk kez sata sunulduu piyasalardr.

    Blok Sat

    Block Sale Emir miktar irketin denmi/karlm sermayesinin % 10unu aan sat ilemidir.

    Boa Piyasas Bull Market Talebin arzdan daha ok olduu ve borsada fiyatlarn trmana getii dnemi ifade eder.

    Borsa Eksperleri

    Stock Exchange Experts Menkul kymetlere ilikin alm-satm emirlerinin ilgili i ynetmelikte belirtilen esaslara gre karlatrlmas ile fiyatlarn teekkln izleme ve alm satm ilemlerinin sonulandrlmasn salamakla ykml olan grevlilerdir.

  • Borsa Emirleri Stock Exchange Orders Mteri emirleri, arac kurum ye temsilcileri tarafndan seans iinde borsa bilgisayar sistemine aktarldnda borsa emrine dnr.

    Borsa Fiyat

    Stock Exchange Price Borsada belirli kurallara gre ileyen organize pazarlarda ilem gren menkul kymetlerin, borsadaki arz ve talep koullarna gre oluan fiyatdr.

    Borsa Pay

    Exchange Transaction Fee Borsa yelerinin, Borsada gerekletirdii ilem hacmine gre hesaplanarak Borsaya denen mebla olup Borsa Ynetim Kurulunca belirlenir.

    Borsa yeleri Stock Exchange Members Sermaye Piyasas Kurulundan yetki belgesi ve Borsadan yelik belgesi alm arac kurululardr.

    Blgesel Pazarlar (Kot D Pazar)

    Regional Markets Ulusal (Kot i) Pazarda ilem grme koullarn tamayan ve Borsa Ynetim Kurulunca geici veya srekli olarak Ulusal Pazardan karlmasna karar verilen irketlerin hisse senetlerine likidite salamak, bu hisse senetlerinin fiyatlarnn dzenli ve effaf bir piyasada, rekabet koullar iinde olumasn temin etmek amacyla kurulan pazardr.

    Broker (Bkz. ye Temsilcisi)

    Borsamz mevzuatnda ye temsilcisi kavram kabul edilmi olduundan tanm ye Temsilcisi maddesi altna alnmtr.

    apraz lem

    Cross Trade lemin alc ve satc tarafnn ayn ye olmas durumunu ifade eder. Bu ekilde ilem oluturmaya ynelik emirler (Cross Orders), belirli kurallar dahilinde illeme tabi olurlar.

    karlm Sermaye

    Issued Capital Kaytl sermaye sistemine tabi ortaklklarn sat yaplm hisse senetlerini temsil eden sermayeleridir.

    ok Fiyat-Srekli Mzayede Sistemi

    Multiple Price Continuous Auction Method ok fiyat yntemi; bir menkul deer iin verilen alm satm emirlerinin fiyat ve zaman ncelii kurallarna uygun olarak teker teker karlatrlmas sonucunda oluan fiyatlarla alm satm ileminin gerekletirilmesidir.

    Defter Deeri Book Value letmenin aktif toplamndan, borlarnn dlmesi ile bulunan zvarlnn, karlm/denmi hisse senedi saysna blnmesi ile bulunur.

  • Depo Sertifikas

    Depositary Receipt Yerel bir saklama kuruluunda depo edilen yabanc menkul kymetleri temsilen karlan ve bu menkul kymetlerin verdii haklar aynen salayan, bunlara zde, hamiline yazl, nominal deeri temsil ettii yabanc menkul kymetin para birimi cinsinden ifade edilen sermaye piyasas aracdr.

    Devlet Borlanma Senetleri

    Government Debt Securities Devletin cari yl bte kanununa dayanarak, bte aklarnn finansman amacyla karm olduu borlanma senetlerinin genel addr.

    Devlet Borlanma Senetleri Endeksleri

    Government Debt Securities Indices Bu tr menkul kymetlere yatrm yapanlarnn kymetleri fiyat ve getirilerindeki gelimeleri basit ve anlalabilir gstergeler yardmyla izleyebilmelerini salamak amacyla oluturulmulardr. Ayrca yatrmcalrn sabit getirili menkul kymetlere yaptklar yatrmlar ile dier yatrm seenekleri arasnda kolay karlatrma yapabilmelerini salar.

    Devre Krclar

    Circuit Breakers Menkul kymet borsalarnda piyasann belirlenen bir sre ierisinde, belirlenen bir seviyede d gstermesi durumunda, hisse senedi ve vadeli endeks piyasalarnda, al ve sat emirlerindeki dengesizlik nedeniyle oluabilecek ar dlerin nlenebilmesi amacyla, ilemlerin geici olarak durdurulmas uygulamasdr.

    Darda Yerleik Kii

    Non- Resident Trk Parasn Kymetini Koruma mevzuatnda tanmlanan diarda yerleik kiidir.

    Emir Blme Order Split Girilen bir emrin, orijinal emrin fiyatna eit ya da orijinal emrin fiyatndan daha iyi fiyatl yeni emirlere blnmesidir. Emir blnmesi gerekletirildiinde, blnen emirlerin toplam miktarnn (toplam emir miktarnn) ilk miktara eit veya daha byk olmas zorunludur.

    Emir yiletirilmesi

    Order Improvement Al emirlerinde fiyatlarn yukarya, sat emirlerinde aaya ek

Recommended

View more >