AVRUPA Bؤ°RLؤ°ؤ‍ؤ° TERؤ°MLERؤ° Sأ–ZLأœؤ‍أœ ؤ°NGؤ°Lؤ° ... Avrupa Birliؤںi Terimleri Sأ¶zlأ¼ؤںأ¼, آ­ Mustafa

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of AVRUPA Bؤ°RLؤ°ؤ‍ؤ° TERؤ°MLERؤ° Sأ–ZLأœؤ‍أœ ؤ°NGؤ°Lؤ° ... Avrupa...

  • TC AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ REPUBLIC OF TURKEY

    SECRETARIAT GENERAL FOR EUROPEAN UNION AFFAIRS

    AVRUPA BİRLİĞİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ (İNGİLİZCE-TÜRKÇE)

    GLOSSARY FOR THE EUROPEAN UNION

    (ENGLISH-TURKISH)

    ANKARA, 2009

  • Her hakkı saklıdır.  Parayla Satılmaz 

    ISBN 978­975­19­4468­9 

    Baskı : Matus Basımevi 2009

  • Avrupa Birliği Terimleri Sözlüğü, 

    ­  Mustafa DÖNMEZ (TC Avrupa Birliği Genel Sekreter Yardımcısı)  ­  Prof.  Dr.  Tuğrul  ARAT  (Ankara  Üniversitesi  Sosyal  Bilimler  Enstitüsü  Avrupa 

    Toplulukları Ana Bilim Dalı Başkanı),  ­  Prof.  Dr.  Ayfer  ALTAY  (Hacettepe  Üniversitesi  Edebiyat  Fakültesi  İngilizce  Mütercim 

    Tercümanlık Ana Bilim Dalı Başkanı),  ­  Prof.  Dr.  Berrin  AKSOY  (Hacettepe  Üniversitesi  Edebiyat  Fakültesi  Mütercim 

    Tercümanlık Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi)  ­  Doç.  Dr.  Sanem  BAYKAL  (Ankara  Üniversitesi  Hukuk  Fakültesi  Avrupa  Hukuku  Ana 

    Bilim Dalı Öğretim Üyesi) 

    tarafından kontrol edilerek nihai hale getirilmiştir.

  • İÇİNDEKİLER 

    1.  SUNUŞ ………………………………………………………….  VII 

    2.  ÖNSÖZ ………………………………..…………………………  IX 

    3.  AÇIKLAMALAR ……………………………………………….  XI 

    4.  SÖZLÜK …………………………………………………………  1 

    5.  EK 1: KISALTMALAR  ……………………………………….  343 

    6.  EK 2: AVRUPA BİRLİĞİNİN İDARİ YAPISI …………………  379 

    7.  EK 3: AVRUPA KOMİSYONU YARDIMCI KOMİTELERİ ….  389 

    8.  EK 4: AB ÜLKELERİ …………………………..……………..…  411 

    9.  EK 5: ÜLKELER LİSTESİ ……………………………………..  413 

    10.EK 6: LATİNCE TERİMLER ……………………………………  425 

    11.KAYNAKLAR …………………………………………………  435

  • VII 

    SUNUŞ 

    Cumhuriyetimizin  ilanından  sonraki  en  önemli  çağdaşlaşma  projesi  olan  Avrupa  Birliği  katılım  süreciyle  ülkemiz  ekonomik,  sosyal  ve  siyasi  birçok  alanda  dönüşüm  gerçekleştirmektedir.  Çoğu  zaman  dikkatlerden kaçsa da, Avrupa Topluluğu müktesebatının Türkçeye ve  ilgili  Türk  mevzuatının  İngilizceye  çevirisi  başarılı  bir  katılım  sürecinin en önemli unsurlarından birisidir. 

    Bir  kere,  Avrupa  Birliğine  Katılım  Antlaşmasının  imzalanabilmesi  için  Topluluk  müktesebatının  Türkçeye  çevirisinin  tamamlanmış  olması  gerekmektedir.  Bunun  yanı  sıra,  çok  dillilik  üzerine  kurulu  Avrupa  Birliğine  katılan  üye  ülkelerin  resmi  dilleri  Topluluk  resmi  dili  olmaktadır.  Dolayısıyla  güzel  Türkçemiz,  ülkemizin  Avrupa  Birliğine  üye  olmasıyla  beraber  resmi  dillerden  biri  olacak,  Avrupa  Birliği mevzuatı diğer resmi dillerin yanısıra Türkçe olarak da Avrupa  Birliği Resmi Gazetesinde yayımlanacaktır. 

    Avrupa Birliği müktesebatının Türkçeye çevirisine ilişkin çalışmaların  eşgüdümünü  Avrupa  Birliği  Genel  Sekreterliği  Çeviri  Eşgüdüm  Birimi  yürütmektedir.  Bu  birimdeki  arkadaşlarımız  özverili  bir  çalışmayla “Avrupa Birliği Terimleri Sözlüğü” gibi son derece değerli  bir eseri nihai hale getirmişlerdir. 

    Avrupa  Birliğine  üyelikle  beraber  hukuk  düzenimizin  bir  parçası  olacak yaklaşık 120,000 sayfalık Topluluk müktesebatının çevirilmesi  konusunda  en  önemli  hususlardan  biri  terminoloji  birliğini  sağlamaktır.  Genel  Sekreterliğimiz  tarafından  hazırlanan  sözlüğün  Avrupa  Birliği  uyum  sürecinde  çalışan  uzmanlar  tarafından  kullanılmasıyla  terminoloji  birliği  de  önemli  ölçüde  sağlanmış  olacaktır.

  • VIII 

    Bu eserin ortaya  çıkmasında  emeği  geçen uzmanlar  sadece  tarihi  bir  dönüşüm  sürecine  tuğla  eklemekle  kalmamışlardır.  Onlar,  titiz  çalışmalarıyla  güzel  Türkçemizin  doğru  ifadesine  de  katkıda  bulunmuşlardır. Unutmayalım ki Türkçe, ulusal kimliğimizin en temel  unsurudur. Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın dediği gibi  bu  temiz  dille  medeniyetler  inşa  ettik,  şiirler  söyledik,  fermanlar  yazdık, devletler kurduk, şehirler inşa ettik ve bu dil sayesinde başka  medeniyetlerle temasa geçtik. 

    Siyasete  atılmadan  önceki  mesleki  deneyimlerimden  çevirinin  ne  kadar  zahmetli  bir  iş  olduğunu  çok  iyi  biliyorum.  Çeviri  bir  bilim  olduğu  kadar  bir  sanattır.  Çeviri  ustalık  ister,  sabır  ister.  Bu  meziyetleriyle,  sözlüğün  ortaya  çıkmasını  sağlayan  tüm  yetkililere  teşekkür  ediyorum.  Bu  çalışmanın,  Avrupa  Birliği  ile  Türkiye  arasındaki  bütünleşmeye  katkı  sağlayacak  küçük  fakat  önemli  bir  adım  olduğu  düşüncesiyle,  ortak  geleceğimiz  olan  Avrupa  Birliği  projesi  yolunda  emek  harcayan  herkese  en  derin  şükranlarımı  sunuyorum. 

    Egemen Bağış  Devlet Bakanı  Başmüzakereci

  • IX 

    ÖNSÖZ 

    Türkiye  Avrupa  Birliği  (AB)  ilişkilerinin  geldiği  aşamada  AB  mevzuatının  Türkçeye  çevirisinin önemi artmıştır. Esasen Türkiye’de AB Müktesebatını Türkçeye çevirme çalışmaları uzun  zamandan  beri  yapılmaktadır.  27.6.2000  tarih  ve  4567  sayılı  Kanunla  Genel  Sekreterliğimizin  kurulmasından  sonra  söz  konusu  çalışmaların  eşgüdümü Genel Sekreterliğimizce üstlenilmiştir. Bu  çerçevedeki çalışmalar ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız ile işbirliği halinde sürdürülmektedir. 

    Çeviri  çalışmalarında  karşılaşılan  sorunların  başında  terminoloji  sorunu  gelmektedir.  Eldeki çeviriler incelendiğinde, çeşitli kurum ve kuruluşlarca yapılmış çevirilerde aynı kavramlar için  farklı terimlerin kullanıldığı görülmüştür. 

    Bu  farklılıkların giderilmesi ve  terminolojide birlik  sağlanması  amacıyla bir  terminoloji  sözlüğü  hazırlanması  öngörülmüştür.  Genel  Sekreter  Yardımcımız  Sn.  Mustafa  DÖNMEZ  başkanlığında  Genel  Sekreterliğimiz  uzmanları  Hezar  TANRISEVER,  Bahar  UYSAL  ve  Osman  DÜZEL tarafından hazırlanan ve AB temel terimlerine karşılık gelen 2.600 civarında kavram içeren  “AVRUPA BİRLİĞİ TEMEL TERİMLER SÖZLÜĞÜ” Aralık 2003  tarihinde  yayımlanarak  kamu  kurum ve kuruluşlarına, üniversitelere ve kütüphanelere dağıtılmıştır. Sözlüğün elektronik versiyonu,  Genel  Sekreterliğimizin  Web  sayfasında  yer  vermek  ve  diğer  sözlük  sitelerine  bağlantı  sağlamak  yoluyla kullanıma sunulmuştur. 

    Bir  yandan  2003  yılında  yayımlanan  sözlüğe  ilişkin  olarak  kamu  ve  özel  sektörden,  akademik çevrelerden  alınan olumlu ve  yapıcı değerlendirmeler, diğer yandan  sözlüğün çevirilerde  terimsel tutarlılığın ve birliğin sağlanması yönünde sağladığı yararlar, Genel Sekreterliğimizi yeni ve  daha kapsamlı bir AB terimler sözlüğü hazırlamaya yöneltmiştir. 

    Genel  Sekreterliğimiz  Çeviri  Eşgüdüm  Birimi  tarafından,  AVRUPA  BİRLİĞİ  TEMEL  TERİMLER SÖZLÜĞÜ” esas alınarak 10.000’in üzerinde kavramın yer aldığı “AVRUPA BİRLİĞİ  TERİMLERİ  SÖZLÜĞÜ”  hazırlanıp  kamu  kurum  ve  kuruluşlarımıza  görüşleri  alınmak  üzere  gönderilmiştir. Başta Türk Dil Kurumu olmak üzere kamu kurum ve kuruluşları sözlüğe büyük ilgi  göstermiş  ve  kendi  görev  alanlarına  giren  konularda  görüş  ve  önerilerini  düzeltmeleri  Genel  Sekreterliğimize bildirmişlerdir. 

    Daha  sonra, Genel Sekreter Yardımcımız Sn. Mustafa DÖNMEZ başkanlığında Ankara  Üniversitesi  Sosyal Bilimler  Enstitüsü Avrupa  Toplulukları Ana  Bilim Dalı  Başkanı  Sn.  Prof. Dr.  Tuğrul ARAT, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim  Dalı  Başkanı  Sn.  Prof.  Dr.  Ayfer  ALTAY,  Hacettepe  Üniversitesi  Edebiyat  Fakültesi  Mütercim  Tercümanlık  Ana  Bilim  Dalı  Öğretim  Üyesi  Sn.  Prof.  Dr.  Berrin  AKSOY,  Ankara  Üniversitesi  Hukuk Fakültesi Avrupa Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim üyesi Sn. Doç Dr. Sanem BAYKAL  ve  Avrupa  Birliği  Genel  Sekreterliği  Çeviri  Eşgüdüm  Birimi  Mütercimleri  Burcu  BİRCAN,  Ercan  ERTÜRK,  Mustafa  ÇAYLAK  ve  Yeşim  SORAN’dan  oluşan  Komisyon,  sözlük  üzerinde  altı  ay  boyunca özverili bir şekilde çalışarak “AVRUPA BİRLİĞİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ” nü nihai 

Recommended

View more >