Aralin 4 Banghay, Pangungusap

  • View
    1.416

  • Download
    30

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Banghay-aralin

Text of Aralin 4 Banghay, Pangungusap

BANGHAY ARALIN SA FILIPINO VII

I. LAYUNIN

Sa pagtatapos ng isang oras na pag-aaral, ang mga mag-aaral ay inaasahan na matamo ang mga sumusunod:

A. Nailalahad ang pagkakasunod- sunod ng mga pangyayari sa isang pabula.B. Nabibigyang diin ang kahalagahan ng pagkakasunod-sunod ng magkakaugnay na pangyayari sa akda.C. Nalalagom ang banghay ng akda batay sa mga elemento nito.

II. PAKSANG ARALIN

Mga Elemento ng Pabula: BANGHAYAng Matalinong si Pilandok

Sanggunian:Longga, Asuncion B., et al, Filipino I, United Eferza Academic Publications, Co.2010., Lipa City, Batangas.

Kagamitan:Visual aidsMga larawan

III. PAMAMARAAN

Gawain ng GuroGawain ng mga mag-aaral

A. Introduksiyon1. Pagbabalik- aral: Pagtatanong: >>Bago natin simulan ang kasunod na aralin, magbalik-aral muna tayo. Ano ang ating pinag-aralan sa huli nating pagkikita? >>Kung gayon, ano ang Pang-uri?>>Tama! Ito rin ay may ibat-ibang uri, anu-ano ang uri nito?>>Magaling! Ngayon ay masasabi kong lubos na ang inyong pagkaunawa sa Pang-uri at mga Uri nito. >>Bago tayo dumako sa ating aralin, meron akong ipakikitang mga larawan, at gagamitin natin ang inyong mga natutunan sa iba pang elemento ng pabula sa gawain ngayon.. Ano na nga mga elemento na iyon?

2. Pagganyak: Susubukan ng mga mag-aaral na ilahad ang pangyayari batay sa larawang ipinakita ng guro upang mabuo ang isang pabula. Pagsusunud-sunurin ang mga pangyayari upang maunawaang mabuti ang daloy nito.Pagtatanong: >>Nabasa niyo na ba ang pabula na Ang Matalinong si Pilandok?Ang mga larawang nakikita nito ay mga pangyayari sa pabula. Maaari niyo bang ilahad ang pangyayari sa larawan? Sinu-sino kaya ang tauhan natin sa pabula? Ano ang tagpuan sa pabula? Ilalahad ng mga mag-aaral ang pangyayari batay sa larawan. Itatama ito ng guro sa pamamagitan ng pagbibigay ng wastong paglalarawan/ deskripsyon sa larawan.

B. Interaksiyon1. Talakayan hinggil sa Paksa>>Naunawaan niyo bang mabuti ang daloy ng mga pangyayari sa pabula?>>Bakit? Ano ang dahilan kayat hindi maunawaang mabuti ang pabula?>>Tama! Kung gayon, bakit mahalaga na magkakasunod ang mga pangyayari sa isang akdang babasahin.

>>Tumpak ang iyong kasagutan! Kung walang pagkakasunud-sunod ang pangyayari sa pabula, mawawalan na ng interes ang mambabasa na basahin pa ito dahil hindi na niya mauunawaan ang mga ideya na nais iparating ng akda. Samakatuwid, nararapat lamang na magkakasunod at magkakaugnay ang mga pangyayari sa akda. Ano ngayon ang tawag dito?>>Magaling! Ngayon, tatalakayin natin ang tungkol sa Banghay.

2. Interaksiyon ng guro sa mag-aaral; mag-aaral sa kapwa mag-aaralMagbibigay ang guro ng pinal na input tungkol sa Banghay at mga elemento nito.>>Ang banghay ay meron ding mga elemento. Sino ang nakakaalam ng mga element ng Banghay? Ibigay nga ang mga ito.

Ilalahad ng mga mag-aaral ang banghay ng pabula batay sa mga elemento nito. >>Ang Banghay ay may Panimulang Pangyayari, Pataas na Aksyon, Kasukdulan, Pababang Aksyon o Kalakasan, at Wakas o Katapusan. Kung gayon, alamin natin ang banghay ng ating binasang pabula batay sa mga elemento nito.

>>Mahusay ang inyong pag-unawa, dahil dyan, bigyan ang inyong sarili ng tatlong palakpak at bigkasin ang ang galing galing!

C. Integrasyon1. Pagpapahalaga>>Ngayon ay nauunawan na ninyo ang banghay at nailalahad na rin ito sa pabula batay sa mga elemento. Tulad ng nabanggit natin kanina mahalaga na magkakasunod-sunod ang pangyayari o ang Banghay sa pabula o anumang kwento upang maging malinaw at lubos na maunawaan ito ng mga mambabasa.

2. Pag-uugnay>>Bukod dito, bakit mahalaga din ito sa buhay ng tao? Alam natin na ang buhay ng tao ay parang isang kwento, may istorya ika nga. Paano mo maiuugnay sa pang-araw-araw na buhay ang paglalahad ng wastong banghay?Magbigay ng konkretong halimbawa.

3. Paglalahat>>Bagamat ang Banghay ng pabula ay payak lamang, meron itong simula, gitna, at wakas. Ang mga elemento nito ang nagbibigay daan upang lalong mapukaw ang interes ng mga mambabasa na basahin ang isang pabula o anumang akda. Kinakailangang maging malinaw ito upang maging kawili-wili at mabisa ang pagpapahayag ng kaisipang nais ikintal sa isipan ng mambabasa. May pagkakaugnay-ugnay rin ang mga pangyayari upang higit na maunawaan ang daloy ng mga kaganapan at ang diwang nakapaloob dito.

4. EbalwasyonMaikling pagsusulit: Ibigay ang hinihinging salita sa mga katanungan.1. Ito ay tawag sa suliraning lulunasan o lulutasin ng tauhan. (Sagot: Tunggalian)2. Dito tumitindi o tumataas ang galaw o kilos ng mga tauhan na humahantong sa kasukdulan. (Sagot: Pataas na Aksyon)3. Sa bahaging ito ipinakikita ang mataas na bahagi ng kapanabikan na sanhi ng madamdamin o maaksiyong pangyayari sa buhay ng mga tauhan.(Sagot: Kasukdulan)4. Tumutukoy sa maayos at malinaw na pagkakasunod-sunod ng mga magkakaugnay na pangyayari sa akda. (Sagot: Banghay)5. Ito ang tawag sa unang kalagayan ng tauhan na nakapupukaw ng interes. Ipinakikilala dito ang tauhan at tagpuan sa pabula. (Sagot: Panimulang Pangyayari)6. Dito inilalahad ang kinahinatnan ng mga tauhan at pangyayari sa akda. (Sagot: Wakas)7. Isinasaad sa bahaging ito ang unti-unting pag bibigay linaw sa mga panyayari sa akda, at naghuhudyat ng nalalapit na katapusan. (Sagot: Pababang Aksyon o Kalakasan)8. Tawag sa isa pang bahagi ng Pataas na Aksyon bukod sa tunggalian. (Sagot: Saglit na Kasiglahan)9-10. Ibigay ang dalawang mahalagang sangkap ng banghay ayon sa pagpapakahulugan nito. (Sagot: magkakasunod at magkakaugnay na pangyayari) Mga Inaasahang Sagot:

>>Tinalakay po natin ang tungkol sa Pang-uri.>>Ang Pang-uri ay bahagi ng pananalita na naglalarawan sa katangian o bilang ng pangngalan o panghalip.>>Ito po ay may tatlong uri, una ay ang Paglalarawan, kung saan inilalahad ang mga katangian ng isang pangngalan o panghalip. Pangalawa po ay ang Pamilang na nagsasaad ng bilang ng Pang-uri; maaaring ito ay sa uring Patakaran, Panunuran, Pamahagi,Palansak, o Pahalaga. >> Ito ay ang Tauhan at Tagpuan.

>> Si Pilandok, Tigre, Buwaya at Suso ang mga tauhan sa pabula; samantala, ang tagpuan ay ang batis/ ilog.

>> Hindi po.>> Magulo po ang pabula dahil napansin po naming na hindi magkakasunod ang mga pangyayari.>>Ito ay upang maging malinaw sa mga mambabasa ang mga pangyayari sa kwento. Higit na maiintindihan ito kung may pagkakasunud-sunod, sapagkat kung magulo ito, maiinip at hindi na ipagpapatuloy ng mambabasa ang pagbasa sa akda.>> Ang pagkakasunud-sunod ng mga magkakaugnay na pangyayari sa akda ay tinatawag na Banghay.

>> Ang mga elemento ng Banghay ay ang Panimulang Pangyayari, Pataas na Aksyon, Kasukdulan, Pababang Aksyon o Kalakasan, at ang Wakas o Katapusan.

Panimulang Pangyayari: Umiinom sa batis si Pilandok nang dumating ang gutom na guton na tigre at gusto siyang gawing hapunan.

Pataas na Aksiyon: Nagkasundo sila na humanap ng tao na magiging hapunan ng tigre. Sa kanilang paghahanap, nakakita sila ng batang lalaki, matanda, at matabang mangangaso. Tunggalian: Tunggalian sa pagitan ni Pilandok at ng Tigre, Buwaya, at Suso.

Kasukdulan: Sa pagsunod kay Pilandok, nabaril at napatay ang tigre.

Pababang Aksiyon: Dahil mapamaraan, at matalino, ilang beses na nailigtas ni Pilandok ang sarili sa kapahamakan.

Wakas: Hindi lamang si Pilandok ang matalino dahil naisahan siya ni Suso na bagamat maliit ay isa ring mapamaraang nilalang tulad niya.

(Pagbibigay ng piling mga mag-aaral ng konkretong halimbawa ukol sa kahalagahan ng Banghay).

IV. TAKDANG- ARALIN

Pagbasa sa susunod na pabulang tatalakayin, Lalapindigowa-i: Kung Bakit Maliit ang Beywang ng Putakti.

BANGHAY ARALIN SA FILIPINO VII

I. LAYUNIN:

Sa pagtatapos ng isang oras na pag-aaral, ang mga mag-aaral ay inaasahan na matamo ang mga sumusunod:

A. Natutukoy ang kahulugan ng mga ginamit na talasalitaan.B. Napahahalagahan ang pagkakaroon ng positibong pananaw at pagganap sa tungkulin tungo sa isang matiwasay na buhay.C. Nailalahad ang mga pangyayari sa binasang pabula batay sa pagkakabalangkas ng banghay nito.

II. PAKSANG ARALIN

Mga Elemento ng Pabula: BANGHAYLalapindigowa-i: Kung Bakit Maliit ang Beywang ng Putakti.

Sanggunian:Longga, Asuncion B., et al, Filipino I, United Eferza Academic Publications, Co., 2010., Lipa City, Batangas.

Kagamitan:Visual aidsMga larawan

III. PAMAMARAAN

Gawain ng GuroGawain ng mga Mag-aaral

A. Introduksiyon1. Pagbabalik- aralPagtatanong: >>Bago natin simulan ang kasunod na aralin, magbalik-aral muna tayo. Ano ang ating pinag-aralan sa huli nating pagkikita?>>Mula sa ating pinag-aralan, ano ang banghay at mga elemento nito? Pakilahad.

>>Ibigay ang pagkakaiba-iba o sakop ng mga elemento nito.

>>Dumako tayo ngayon sa ating susunod na aralin.

2. Pagganyak>>Nakakita naba kayo ng putakti? Bakit kaya maliit ang beywang ng Putakti? Ating alamin sa pagbasa ng pabulang Lalapindigowa-i: Kung Bakit Maliit ang Beywang ng Putakti.

>>Ang pabulang ito ay pabula ng Maranao, ito ay ang mga mamamayan ng Lanao. Ang ibig sabihin ng ranao ay lawa kayat tinawag silang mga Maranao ay dahil nakatira sila sa gilid ng lawa. Karamihan sa mga Maranao ay mga Muslim at may relihiyong Islam. Isa sa mga kaugalian nila ay ang pagpapahintulot sa lalaking Muslim na mag-asawa ng higit sa isa Subalit magagawa lamang ito kung makakaya niyang bigyan ng pantay na karapatan, suporta, panahon, at ari-arian ang kanyang mga asawa.

>>Ano kaya ang kaugnayan ng kulturang ito sa pabulang ating babasahin? Si Lalapindigowa-i kaya ay isang Muslim? Ating alamin. Interaktibong Pagsas